พระราชดำรัสแก้นํ้า

สมเด็จพระเทพฯพระราชทานสัมภาษณ์สศช.ในหลวงทรงศึกษาเก็บน้ำใต้ดินแพงแนะใช้แก้มลิง

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พระราชทานสัมภาษณ์เกี่ยวกับหลักทรงงานและแนวพระราชดำริในการพัฒนาประเทศของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว แก่นายอาคม เติมพิทยาไพสิฐ เลขาธิการคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) และผู้บริหาร สศช. เพื่อจัดทำหนังสือเฉลิมพระเกียรติ “พระมหากษัตริย์นักพัฒนาเพื่อประโยชน์สุขสู่ปวงประชา” จึงขอน้อมอัญเชิญมาดังนี้

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มีพระราชดำรัสว่า หลักการทรงงานและแนวพระราชดำริในการพัฒนาของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงมีพระราชดำรัสที่เผยแพร่เป็นที่รู้ทั่วไป หลักกว้างๆ ของพระองค์คือ เมื่อพระองค์ทอดพระเนตรว่ามีสิ่งอะไรที่ควรปรับปรุงได้ดีกว่านี้ ทำประโยชน์ให้เจริญรุ่งเรืองได้มากขึ้นกว่านี้ หรือประชาชนยังมีปัญหาความทุกข์ในพื้นที่แบบนี้จะทำอย่างไร

พระองค์จะทรงใช้ความรู้ที่มีอยู่แล้ว หรือหากยังทรงไม่มีความรู้ในสิ่งที่คิดว่าสำคัญ พระองค์จะทรงหาความรู้ โดยทรงศึกษาและสนทนากับผู้รู้ต่างๆ แล้วนำมาประยุกต์ปรับปรุง ด้วยความตั้งพระราชหฤทัยที่จะทำประโยชน์ให้แก่ประชาชน พระองค์เองจะทรงลำบากเดือดร้อนอย่างไร ก็ทรงไม่สนพระทัย ถ้าทรงเห็นว่าดีแล้วก็ต้องเข้มแข็งพอที่จะทำ หากว่ามีปัญหาหรือใครว่ามา ก็ทรงต้องมาพิจารณาปรับปรุงแก้ไข ไม่ใช่ว่าพอมีปัญหาก็หลีกเลี่ยงไป ต้องอดทน ตั้งใจ ระมัดระวัง

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงสั่งสมความรู้พื้นฐาน โดยทรงเรียนรู้จากการคุยกับเจ้าหน้าที่ที่ถวายรายงานในเรื่องต่างๆ จากนั้นทรงค่อยๆ สร้างองค์ความรู้ของพระองค์เอง หลังจากทรงทำนานๆ ก็ทรงมีประสบการณ์ จนทรงประเมินราคาโครงการได้เลย

นอกจากนี้ ทรงนำความรู้และวิชาการต่างๆ มาใช้ร่วมกัน หรือที่สมัยนี้เรียกว่า “บูรณาการ” ไม่ทิ้งแง่ใดแง่หนึ่ง อย่างเช่นเรื่องอย่างนี้ในแนววิศวกรรมศาสตร์ทำได้ แต่ว่าอาจจะไม่เหมาะสมในเชิงเศรษฐศาสตร์ หรือเหมาะสมดีในเชิงเศรษฐศาสตร์และวิศวกรรมศาสตร์ แต่ไม่เหมาะสมกับความสุขหรือความเจริญก้าวหน้าของประชาชนก็ไม่ได้

ในเรื่องการแก้ปัญหาน้ำนั้น สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงระบุว่า พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงเห็นว่าน้ำเป็นส่วนสำคัญที่สุดของชีวิต และเป็นปัจจัยในการผลิตที่สำคัญ ถ้าแก้ปัญหาเรื่องน้ำก็สามารถแก้ปัญหาอื่นๆ ต่อไปได้

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ระบุว่า พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงมีพระราชดำริเกี่ยวกับโครงการ “อ่างเก็บน้ำใต้ดิน” ซึ่งอยู่ในถ้ำที่ห้วยลึก อ.เชียงดาว จ.เชียงใหม่ ซึ่งเป็นภูมิประเทศแบบคาร์สต์ หรือเป็นเขตหินปูนที่มีถ้ำจำนวนมาก ตอนนั้นทรงดำริที่จะเก็บน้ำในถ้ำ ซึ่งข้อดี คือ น้ำที่เก็บไว้ไม่ไปท่วมที่ดินของเกษตรกร และน้ำจะไม่ระเหยเหมือนกลางแจ้ง

ข้อที่ลำบาก คือ การสำรวจพื้นของถ้ำว่ามีลักษณะอย่างไร เพื่อที่จะไปเสริมไม่ให้รั่วได้ การสำรวจต้องใช้หลายวิธีสอบเทียบกัน เช่น การวัดความต้านทานไฟฟ้า การใช้คลื่น

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มีพระราชดำรัสว่า ตอนไปสำรวจก็หลงถ้ำจนเกือบขาดออกซิเจนกัน พอไปสำรวจแล้วจึงได้รู้ว่าในถ้ำมักจะเป็นถ้ำหินปูน หินปูนพอโดนน้ำ กรดในน้ำจะละลายออกมา หินปูนก็จะเป็นรูพรุน จะเก็บน้ำไม่ได้ ถ้าจะให้เก็บน้ำอยู่ก็ต้องเอาปูนมายาตรงนั้น

เขื่อนในถ้ำรูปแบบนี้ ต่างประเทศเขาทำกัน แต่ของเขาใหญ่มาก ของเราทำเป็นโครงการเล็กๆ ก่อน สำหรับข้อเสีย คือ ราคาค่อนข้างแพง และถ้ำซึ่งเคยใช้ประโยชน์เป็นแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ อาจจะเข้าไปไม่ได้ ก็มีทั้งข้อดีข้อเสีย แต่ส่วนใหญ่จะได้ประโยชน์

ในด้านการป้องกันน้ำท่วมนั้น พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงมีพระราชดำริให้ทำ “แก้มลิง” เพื่อเก็บน้ำ เมื่อมีน้ำมากจะได้้ใช้ฤดูแล้ง

ขณะนี้แม้ว่าพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว จะประทับ ณ โรง พยาบาลศิริราช ก็ยังทรงงานเพื่อจะช่วยเหลือพสกนิกรอยู่ตลอดเวลา ทรงมีพระราชดำริแก้ปัญหาการจราจรบริเวณใกล้เคียงโรงพยาบาลที่หนาแน่นมากทั้งทางบกและทางน้ำ เนื่องจากพระองค์ทรงทำเรื่องการจราจรอย่างต่อเนื่องมาตลอด พระองค์จะทรงมอบหมายให้ตำรวจไปดูตามจุดต่างๆ คำนวณการเลี้ยวของรถ และสำรวจจุดจราจรที่สำคัญ เช่น ตามอนุสาวรีย์ สี่แยก หรือวงเวียนต่างๆ ว่าควรจะออกแบบถนนให้มีรูปร่างแบบไหน ขนาดเท่าไหร่

ด้านคณะกรรมการยุทธศาสตร์เพื่อการบริหารและจัดการทรัพยากรน้ำ (กยน.) อยู่ระหว่างศึกษาแนวทางลงทุนพัฒนาระบบน้ำระยะยาว 3.5 แสนล้านบาท เช่น การสร้างทางผ่านน้ำ หรือฟลัดเวย์ พื้นที่รับน้ำหรือแก้มลิง การขุดคลองสายใหม่ และเขื่อนหรืออ่างเก็บน้ำ ขณะที่การสร้างอ่างเก็บน้ำใต้ดินถือเป็นหนึ่งในข้อเสนอ โดยนำเรื่องเข้าสู่ที่ประชุมของอนุกรรมการจัดการน้ำ ที่มีนายกิจจา ผลภาษี เป็นประธาน โดยนายกิจจาให้สัมภาษณ์ว่า การสร้างอ่างเก็บน้ำใต้ดินไม่ควรลงทุน เนื่องจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ตรัสว่าการลงทุนจะแพงมาก