วิกฤตหนี้สาธารณะ

การฟื้นฟูประเทศไทยหลังน้ำลดจากนี้ไป เรื่องสำคัญที่ต้องจับตาคือปัญหาหนี้สาธารณะของประเทศที่กำลังจะพอกพูนขึ้นเรื่อยๆ

เพราะคาดว่าการฟื้นวิกฤตจากมหาอุทกภัยครั้งนี้ อาจต้องใช้เงินมากถึง 2 ล้านล้านบาท

ส่วนใหญ่เพื่อลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานของประเทศ และการเร่งฟื้นฟูภาคอุตสาหกรรม เรียกความเชื่อมั่นของนักลงทุน รวมไปถึงการเยียวยาภาคประชาชนที่ได้รับผลกระทบทั้งทางตรงและทางอ้อมกว่า 23 ล้านคน

ฟันธงได้เลยว่าเงินที่ใช้ลงทุนพัฒนาประเทศครั้งนี้ ส่วนใหญ่จะมาจากการกู้ยืมในทุกรูปแบบที่รัฐบาลจะสามารถทำได้ และผ่านสถาบันการเงินของรัฐอีกส่วนหนึ่ง เพราะงบประมาณแผ่นดินที่จะดึงมาใช้กู้วิกฤตครั้งนี้มีจำกัด ภายใต้ภาวะเศรษฐกิจที่หดตัว ทำให้การจัดเก็บรายได้ของรัฐบาลต้องลดลง ห่างไกลเป้าหมายที่ตั้งไว้

ในปีหน้าจะเห็นว่าหน่วยงานต่างๆ ดาหน้าขอลดเงินนำส่งรายได้อย่างแน่นอน ซึ่งเริ่มเห็นสัญญาณแล้วจากกรมสรรพสามิต ที่รัฐจะยืดมาตรการลดภาษีน้ำมันดีเซลออกไป คาดว่ากระทบต่อรายได้มากถึงเดือนละ 9,000 ล้านบาท

ขณะที่ บริษัท ท่าอากาศยานไทย เตรียมขอคณะรัฐมนตรี (ครม.) ไม่จ่ายเงินค่าเช่าที่ราชพัสดุให้กับกรมธนารักษ์ในปี 2555 จำนวน 1,000 ล้านบาท เพราะได้สนองนโยบายรัฐจนรายได้ลดลง

เมื่อรายจ่ายสุมหัว แต่รายได้รัดตัวขนาดนี้ จึงเห็นว่ารัฐบาลควรเงี่ยหูฟังคำเตือนจากนายประสาร ไตรรัตน์วรกุล ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เรื่องภาวะหนี้สาธารณะที่เกรงว่าจะล้นพ้นตัว

ล่าสุด กระทรวงการคลังประกาศยอดหนี้สาธารณะคงค้าง ณ วันที่ 30 ก.ย. มีจำนวน 4.44 แสนล้านบาท คิดเป็น 41.66% ของผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (จีดีพี)

ตรงนี้ถือว่าเป็นจุดเปราะบาง เพราะการก่อหนี้ของรัฐบาลยังต้องมีเพิ่มเติมอีกนอกเหนือจากการกู้เพื่อนำมาฟื้นฟูประเทศแล้ว รัฐบาลยังมีภาระในการก่อหนี้ทั้งทางตรงและทางอ้อม เช่น การค้ำประกันหนี้ให้ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) ซึ่งคาดว่าจะมีการกู้ยืมเงินจากสถาบันการเงินต่างๆ ในปี 2555 เพื่อนำมารับจำนำข้าวตามนโยบายรัฐบาลไม่น้อยกว่า 1.7 แสนล้านบาท การยืมเงินธนาคารรัฐอีก 8 หมื่นล้านบาท มาทำโครงการกองทุนหมู่บ้าน

ทำให้ไม่ใช่เรื่องยากที่ยอดหนี้สาธารณะจะกระโดดจากระดับ 40% ทะลุเกินกรอบวินัยการคลังที่ 60% ได้ง่ายๆ

เราเห็นว่าในภาวะเศรษฐกิจที่เปราะบางและมีสัญญาณชะลอตัวไปจนถึงปีหน้า รัฐบาลควรจะวางหมากเรื่องการลงทุนของภาครัฐให้ดีเพื่อควบคุมการก่อหนี้ เพราะไม่มีใครการันตีได้ว่า ปี 2555 จะไม่เกิดวิกฤตกับเศรษฐกิจของประเทศอีก