เรื้อรัง

โดย...ธนพล ไชยภาษี

บอกได้คำว่าเดียวว่าเรื้อรัง ยืดเยื้อ เป็นมหากาพย์อย่างที่สุด สำหรับการแก้ปัญหาวิกฤตหนี้ยุโรปที่ดำเนินมานานกว่า 2 ปีแล้ว นับตั้งแต่ปัญหาโผล่ที่กรีซ ลามมายังไอร์แลนด์ ส่งต่อไปยังโปรตุเกส และส่อแววจะเข้าอิตาลีและสเปน หนำซ้ำสแตนดาร์ด แอนด์ พัวร์ ยังขู่จะตัดเครดิต 15 ชาติยูโรโซนด้วย เว้นไว้แค่ 2 ชาติคือ ไซปรัสและกรีซ ซึ่งเครดิตถูกหั่นอยู่แล้ว

การประชุมของกลุ่มผู้นำสหภาพยุโรปในวันที่ 8 ธ.ค. และต่อเนื่องไปจนถึงวันศุกร์ที่กรุงบรัสเซลส์ ของเบลเยียม จึงได้รับการจับตาอย่างมากที่สุดว่าในครั้งนี้ ยุโรปน่าจะมีมาตรการอะไรที่ “แรงพอ” ออกมาแก้ปัญหาฟื้นฟูความเชื่อมั่นได้บ้าง

ปัญหาหนี้ในยุโรปคืออะไร แน่นอนว่า เป็นปัญหาที่หลายประเทศมีหนี้สาธารณะสูงเกิน จนส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นในตัวรัฐบาลหลายชาติ ส่งผลกระทบต่อเนื่องไปยังพันธบัตรของชาติต่างๆ ทำให้เบี้ยประกันพันธบัตรพุ่งสูงปรี๊ด รวมทั้งผลตอบแทนพันธบัตรที่สูงขึ้น ซึ่งหมายความว่ามีความเสี่ยงมาก

แต่การแก้ปัญหานั้น แน่นอนว่านอกเหนือจากที่แต่ละประเทศจะต้องเร่งลดระดับหนี้ให้ได้ผ่านแผนรัดเข็มขัด และการกระตุ้นเศรษฐกิจ ยุโรปยังจำเป็นที่จะต้องออกมาตรการฟื้นฟูความเชื่อมั่นให้กับตลาดด้วยเช่นกัน

ตรงนี้แหละครับ ที่ยุโรปยังทำได้ไม่ดี เพราะขาดองค์กร ขาดสถาบัน ขาดกลไกที่จะทำหน้าที่ได้อย่างรวดเร็วฉับพลัน จะออกมาตรการอะไรออกมาก็ต้องรอชาติสมาชิกมานั่งคุยกันยืดยาว ต้องลงนามรับรองกันก่อน

นั่นคือความต่างกับสหรัฐ ที่นอกเหนือจากจะมีมาตรการออกมาจากรัฐบาลกลางได้อย่างรวดเร็วแล้ว สหรัฐยังมีธนาคารกลางสหรัฐ (เฟด) ที่ยังช่วยออกมาตรการแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าอีกด้วย บทบาทของเฟดนั้นจึงสำคัญอย่างยิ่งต่อการสร้างความเชื่อมั่นให้กับตลาด

แต่สำหรับยุโรปนั้น ธนาคารกลางยุโรป (อีซีบี) ไม่ยอมทำหน้าที่ในส่วนนี้เหมือนกับเฟด แม้ว่าจะมีเสียงเรียกร้องให้อีซีบีเปลี่ยนแปลงบทบาทตัวเองมากเหลือเกิน แต่กระนั้นอีซีบีก็ยังยืนยันครับว่า จะไม่เข้าไปข้องเกี่ยวในปัญหามากมายนักเพราะเกินขอบเขตหน้าที่ และที่สำคัญคือไม่ต้องการให้ฝ่ายการเมืองเข้ามาแทรกแซงหน้าที่การทำงานภายในอีซีบี

นั่นคือปัญหาที่กำลังพูดถึงกันอย่างกว้างขวาง ในขณะนี้ยุโรปยังขาดกลไกที่จะแก้ปัญหาได้รวดเร็วพอรับมือกับความตื่นตระหนกตกใจที่เกิดขึ้นในตลาด

แม้ว่าการประชุมวันที่ 8 ธ.ค. อาจจะได้มาตรการใหม่ๆ ออกมา แต่นั่นก็ยังต้องรอการอนุมัติจากชาติสมาชิกกันต่อไป

บอกได้คำเดียวว่า เรื้อรัง และยาวนานครับ