เสียงแปร่งๆ จาก 'คุณหญิงหมอ' กรณีเครื่องจีที 200

23 กุมภาพันธ์ 2553

...นายศาสตรา

เสียงให้สัมภาษณ์สดเกี่ยวกับเรื่องเครื่องตรวจระเบิดจีที 200 เมื่อเช้าวันพุธที่ 17 ก.พ. 2553 ทางโทรทัศน์ช่อง 9 ฟังแปร่งหูพิกล

เครื่องตรวจระเบิดจีที 200 (Global Technology 200 หรือ GT 200) เป็นข่าวครึกโครมต่อเนื่องมานานนับสัปดาห์ว่ามีคุณค่าไม่ต่างอะไรจากแท่งเหล็กที่ใช้ตรวจหาวิญญาณ ทั้งนี้เพราะสำนักข่าวบีบีซีของอังกฤษได้ทำสารคดีพิสูจน์ประสิทธิผลของเครื่องนี้ และเผยแพร่ข่าวไปทั่วโลกมาระยะหนึ่งแล้ว สรุปว่าเจ้าเครื่องที่ว่านี้มีสถานะเสมือนเครื่องเล่นเด็กเท่านั้น แต่มีปัญหาเพราะราคาแพงลิบลิ่ว และหน่วยงานหลายแห่งของประเทศไทยได้ซื้อมาใช้ในราชการ

เมื่อคุณหญิงกัลยา โสภณพนิช รมว.วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้รับมอบหมายให้เป็นผู้พิสูจน์ความสามารถของเครื่องที่บ้านวิทยาศาสตร์ สิรินธร โดยไม่ยอมให้ผู้สื่อข่าวเข้าไปในระหว่างทำการทดสอบ และจะรายงานผลต่อนายกรัฐมนตรีโดยไม่มีการแถลงผลการพิสูจน์โดยคณะกรรมการ

วิธีการดังกล่าวก่อให้เกิดข้อเคลือบแคลงสงสัยว่าจะเป็นการ “ปิดประตูตีแมว” หรือเป็น “มวยล้ม” เพราะเป็นการพิสูจน์โดยคนของรัฐบาล คือรัฐมนตรีซึ่งเป็นสมาชิกพรรคแกนนำรัฐบาล มิใช่คนกลางที่สังคมให้ความเชื่อถืออย่างแท้จริง แต่เมื่อผลออกมาเป็นไปในทางเดียวกัน หรือสอดคล้องกันกับของบีบีซีและนักวิทยาศาสตร์ไทยหลายคนที่ออกมาให้ความเห็นก่อนหน้านั้น โดยนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ได้แถลงผลอย่างตรงไปตรงมาด้วยภาษาง่ายๆ และในเวลาอันรวดเร็ว

หน่วยงานที่น่าจะเดือดร้อนที่สุดจากผลพิสูจน์คือ กองทัพบก และ กอ.รมน. เพราะกองทัพบกซื้อไว้ใช้ถึง 731 เครื่อง ในราคาเครื่องละ 900,000 บาท รวมเป็นเงินทั้งสิ้นถึง 659,900,000 บาท และกอ.รมน. แม้ซื้อเพียง 24 เครื่อง แต่ในราคาแพงที่สุดถึงเครื่องละ 1,250,000 บาท ในขณะที่ จ.อุบลราชธานี ซื้อเพียง 4 เครื่อง ในปีนี้ (2553) ได้ในราคาเพียงเครื่องละ 500,000 บาท และกรมการปกครองเพิ่งซื้อในปีนี้เช่นกัน 37 เครื่อง ราคาเพียงเครื่องละ 332,756.75 บาทเท่านั้น (ดูตาราง)

ผลการพิสูจน์ที่เครื่องนี้สามารถตรวจพบวัตถุระเบิดเพียง 4 ใน 20 ครั้ง หรือ 20% แปลได้ชัดเจนว่าเครื่องมีความสามารถเท่ากับการเดาสุ่มเท่านั้น เหมือนทำข้อสอบปรนัย 5 ตัวเลือก คนที่ไม่มีความรู้เลยและเดาสุ่มทำข้อสอบก็มีโอกาสตอบถูกถึง 20% จึงไม่แปลกที่นายกฯ อภิสิทธิ์ จะสรุปว่าสุนัขสามารถตรวจหาระเบิดเก่งกว่าเครื่องจีที 200

ไม่ทราบว่าการตรวจพิสูจน์ครั้งนี้มีการพิสูจน์กรณีการตรวจสอบเท็จ คือ ไม่มีวัตถุระเบิดแต่เครื่องตรวจว่ามีหรือไม่ เพราะผลการตรวจดังกล่าวนี้ย่อมก่อผลร้ายต่อประชาชนทั่วไปเป็นอันมาก เนื่องจากทันทีที่เครื่องตรวจพบก็จะถูกตรวจค้น และเกิดปัญหาตามมาได้ และน่าแปลกที่สัญญาซื้อขายห้ามเปิดเครื่องพิสูจน์ด้วย

ที่จริงผลการพิสูจน์ที่ออกมานี้เป็นเรื่องง่ายๆ ตรงไปตรงมา และนายกฯ อภิสิทธิ์ ก็แถลงอย่างระมัดระวัง เพราะรู้ดีว่ากระทบต่อกองทัพบกอย่างแรง จึงเพียงให้หยุดซื้อและให้แต่ละหน่วยงานไปพิจารณาดำเนินการกับเครื่องที่ซื้อมาแล้ว

น่าแปลกที่ “คุณหญิงหมอ” คือ พญ.คุณหญิงพรทิพย์ โรจนสุนันท์ ออกมาให้สัมภาษณ์ในลักษณะที่สวนทางต่อหลักการทางวิทยาศาสตร์และหลักเกณฑ์วิธีการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดีโดยสิ้นเชิง บอกว่าจะยังคงใช้เครื่องนี้ต่อไป ทั้งๆ ที่ยอมรับว่าเครื่องมือนี้ “ไม่ใช่เครื่องมือวิทยาศาสตร์” โดยอ้างว่าใช้เครื่องมือนี้เป็นอุปกรณ์ประกอบเท่านั้น และยืนยันว่าเครื่องนี้มีประโยชน์ถ้าใช้โดยผู้รู้ ยังพูดเชิงโยนความผิดให้แก่ผู้ที่ออกมาเปิดโปงความไร้ประสิทธิภาพของเครื่องทำนองว่าทำให้คนทำงานใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้อยู่ในฐานะลำบาก เพราะไม่มีเครื่องมือช่วยทำงาน

เป็นไปได้หรือไม่ว่าที่ “คุณหญิงหมอ” ออกมาพูดแบบนี้ก็เพราะสถาบันนิติวิทยาศาสตร์ของคุณหญิงก็ซื้อไปใช้รวม 6 เครื่อง โดยซื้อในปี 2550 และ 2551 ปีละเครื่อง ปี 2552 ซื้อ 4 เครื่อง ในราคาค่อนข้างแพง เครื่องละ 1,120,000 และ 1,200,000 บาท โดยน่าจะไม่รู้ว่าถูก “แหกตา” เต็มเปา

ที่จริงถ้ายอมรับว่าพลาดไปก็อาจให้อภัยกันได้ เพราะซื้อมาใช้แค่ 6 เครื่อง ส่วนราคาที่แพงก็คงต้องอธิบายว่าแพงเพราะอะไร แต่การออกมาพูดเช่นนี้ระวังจะโดนสวนเหมือนเมื่อครั้งกรณีเอาฝรั่งมาพิสูจน์ศพนายห้างทองแล้วโดน ศ.นพ.วิฑูรย์ อึ้งประพันธ์ เขียนบทความตำหนิอย่างรุนแรงต่อสาธารณะจนเถียงไม่ออกมาแล้ว