โชคร้ายเจอแจ๊กพอต น้ำ-อาหาร อมโรค

พูดเรื่องอาหารการกินในช่วงนี้ยังไม่สาย โดยเฉพาะผู้ประสบภัยน้ำท่วมที่ต้องพึ่งถุงยังชีพ

หรือรอคอยอาหารกล่องที่หลายหน่วยงานนำไปแจก ใครโชคดีก็ได้ของดี แต่ใครโชคร้ายเจอของบูดเน่า หรือของในถุงยังชีพหมดอายุ ก็ถือว่าเจอแจ็กพอตอย่างช่วยไม่ได้

ยิ่งรู้ข้อมูลจากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ยิ่งทำให้ตกใจ เพราะการออกสุ่มตรวจตัวอย่างอาหารใน จ.ปทุมธานี นนทบุรี และพระนครศรีอยุธยา ช่วงน้ำท่วมใหญ่พอดี 45 ตัวอย่างพบว่ามีการปนเปื้อนเชื้ออุจจาระร่วม 17 ตัวอย่าง หรือคิดเป็น 38%

นอกจากนี้ ผลการสุ่มตรวจน้ำดื่มน้ำใช้และน้ำแข็งในพื้นที่น้ำท่วม 57 ตัวอย่าง พบเชื้อโรคเป็นพิษ 21 ตัวอย่าง โดยเฉพาะน้ำแข็งและเครื่องดื่มผสมน้ำแข็ง พบเชื้อที่เป็นพิษ 100% โอ้โฮ...ใครจะเจอแจ็กพอต

เลยมีคำเตือนจาก นพ.บุญชัย สมบูรณ์สุข อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ขอให้ประชาชนหลีกเลี่ยงการดื่มน้ำแข็ง หรือเครื่องดื่มผสมน้ำแข็ง โดยให้เลือกดื่มน้ำสะอาดบรรจุขวดที่มีเครื่องหมายของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) หรือน้ำที่ผ่านเครื่องกรองน้ำ หรือผ่านการต้มสุกเท่านั้น

สำหรับการปนเปื้อนเชื้ออุจจาระในอาหารสะท้อนว่า ขั้นตอนการเตรียมและการปรุงอาหารไม่ถูกสุขลักษณะแน่นอน เป็นเรื่องที่น่ากลัวอย่างยิ่ง เนื่องจากอาจมีเชื้อที่ทำให้เกิดโรคอื่นๆ ตามมาอีก

การตรวจน้ำดื่มน้ำแข็งช่วงน้ำท่วมแล้วตรวจพบเชื้อโรค นั่นย่อมหมายความว่ากระบวนการผลิตไม่ได้มาตรฐาน หรือนำน้ำที่ท่วมและมีสารพิษเจือปนมาผลิตนั่นเอง สารพัดปัญหาล้วนน่ากลัวทั้งสิ้น

นพ.สุพรรณ ศรีธรรมมา โฆษกกระทรวงสาธารณสุข แนะนำให้ประชาชนรู้จักการบริโภคอย่างปลอดภัยในช่วงน้ำท่วม อย่าไปกว้านซื้อทุกอย่าง แต่ให้เลือกตุนอาหารที่ไม่บูดง่าย ไม่ใช้กะทิ สามารถเก็บรักษาได้ในระยะยาว หากเป็นอาหารแห้งต้องผ่านการถนอมอาหารมาแล้ว เช่น กุนเชียงทอด หมูเค็ม เนื้อสวรรค์ หมูหย็อง น้ำพริกแห้ง ไข่เค็ม ข้าวสวยหรือแครกเกอร์

ส่วนอาหารกระป๋อง ควรซื้อจำพวกผักดองกระป๋อง ผลไม้กระป๋อง ปลากระป๋อง รวมถึงตุนผลไม้จำพวกกล้วย ซึ่งให้พลังงานสูงและเก็บไว้รับประทานได้เป็นอาทิตย์ และซื้อผลไม้มีน้ำเยอะอย่างส้ม สับปะรด และแตงโม ใช้รับประทานแทนน้ำเปล่าได้อีกด้วย

สำหรับประชาชนที่อยู่ในศูนย์อพยพ ควรรับอาหารที่ปรุงและแจกจ่ายภายในศูนย์อพยพ จะได้อาหารที่ปรุงสุกใหม่ๆ ส่วนอาหารที่ปรุงสำเร็จส่งมาจากครัวอาสาในแต่ละพื้นที่ ส่วนใหญ่จะแยกข้าวสวย กับข้าว และน้ำดื่มไว้ต่างหาก เพื่อป้องกันอาหารบูดเร็วอยู่แล้ว แต่ก็ควรตรวจสอบก่อนบริโภคเช่นกัน

ข้อแนะนำอีกอย่าง หากเปิดถุงรับประทาน พบข้าวหุงสุกมีกลิ่นเหม็นหืน เย็นสนิท หรือชิมแล้วมีรสเปรี้ยว ข้าวกลิ่นเหม็นเปรี้ยว และมีรสชาติไม่เหมือนเดิม ก็ไม่ควรนำมารับประทานต่อ และควรรับอาหารกล่องให้พอดีกับจำนวนคนในครอบครัว ไม่ควรเก็บเผื่อมื้อต่อไปหรือเก็บเผื่อคนอื่น เพราะอาหารจะบูดเสียได้ง่าย กินไปก็เสี่ยงเป็นโรคท้องร่วงและอาหารเป็นพิษ

อาหารทุกชนิดที่บรรจุในถุงยังชีพ ก็ควรตรวจสอบก่อนนำไปปรุงอาหาร เช่น ถ้าข้าวสารมีสิ่งแปลกปลอมหรือมีเชื้อราขึ้นก็ไม่ควรหุง ถ้าเป็นอาหารกระป๋องก็ควรเช็กดูวันผลิต วันหมดอายุ สังเกตสภาพกระป๋องว่าบุบ ยุบ บวม พองหรือไม่ รวมถึงเมื่อเปิดกระป๋องแล้วถ้ามีกลิ่น สี และรสชาติที่แปลกไปก็ไม่ควรนำมารับประทาน

มีคำแนะนำจาก นพ.ฆนัท ครุฑกุลผู้เชี่ยวชาญด้านโรคหัวใจและโภชนาวิทยา โรงพยาบาลรามาธิบดี เตือนไม่ให้ประชาชนบริโภคอาหารกระป๋อง อาหารแห้ง บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป ที่มีแป้งเป็นส่วนผสมหลักมากเกินไป ทำให้เสี่ยงขาดโปรตีน โดยผู้มีโรคประจำตัว เด็ก และผู้สูงอายุ ควรรับประทานไข่ เนื้อสัตว์ ผัก และดื่มนมกล่องเสริมในมื้ออาหารด้วย ควรเลี่ยงขนมปังปอนด์ ขนมปังใส่ไส้ที่มีอายุรับประทานสั้น ควรสังเกตวันหมดอายุหลังซองและเชื้อราก่อนบริโภค ถ้าพบเห็นแม้เพียงราจุดเล็กๆ ก็ไม่ควรหยิบออกแล้วกินต่อ ควรเน้นบริโภคผลไม้และนม จะช่วยให้ได้รับวิตามินและแร่ธาตุอย่างครบถ้วน

ส่วนน้ำดื่ม ถ้าเป็นไปได้ควรต้มก่อนรับประทานทุกครั้ง ถ้าเป็นน้ำขวดพลาสติกที่บรรจุในถุงยังชีพ ควรสังเกตความใสของน้ำในขวดถ้ามีตะกอน มีสีและกลิ่นเปลี่ยนไป หากฉลากพลาสติกหุ้มขวดไม่หนาแน่นพอก็ไม่ควรดื่ม เพราะอาจเป็นน้ำประปาคุณภาพต่ำที่พ่อค้านำมาบรรจุขวดใหม่ขายทอดตลาด

อย่างไรก็ตาม ต้องคิดเสมอว่าเรากินเพื่ออยู่ แต่ไม่ใช่กินทุกอย่างที่มีอยู่ ควรเลือกกินแต่สิ่งที่เกิดประโยชน์ต่อร่างกาย ถึงแม้จะขาดแคลนอาหารแค่ไหน ถ้าคนกินไม่เลือก อาหารเหล่านั้นจะแปรสภาพเป็นยาพิษก่อโรคให้แก่ร่างกายได้