เรื่องใหญ่ที่รัฐบาลควรคิดและทำทันที

ปัญหาใหญ่สุด ณ ขณะนี้ไม่ใช่เรื่องน้ำท่วมกรุงเทพฯ หรือไม่ เพราะมันท่วมไปแล้ว แต่เป็นเรื่องของ "ใคร?" ที่จะทำหน้าที่บอกข้อมูลที่น่าเชื่อถือแก่ประชาชน

โดย....พิเชษฐ์ ชูรักษ์

ปัญหาใหญ่สุด ณ ขณะนี้ไม่ใช่เรื่องน้ำท่วมกรุงเทพฯ หรือไม่ เพราะมันท่วมไปแล้ว แต่เป็นเรื่องของ "ใคร?" ที่จะทำหน้าที่บอกข้อมูลที่น่าเชื่อถือแก่ประชาชนว่าน้ำ 1.2-1.5 หมื่นล้านลบ.ม.ที่อยู่ทางเหนือของ กทม.จะมุ่งหน้าเข้ามาจากจุดไหน วันไหน มาเท่าไหร่และควรทำอย่างไร ส่วนหนึ่งมาแล้วและท่วมไปแล้วบางพื้นที่

หาก"ใคร"ที่ว่าลงมือทำเพื่อให้คนได้รับรู้ข้อมูลกันอย่างถ้วนทั่ว "ไม่มั่วรายวัน" ผ่านทางทีวีพูลวันละ 3 ครั้งเช้าเที่ยงเย็น ไม่ใช่ปล่อยให้ช่อง5ช่อง7ไม่รู้ร้อนรู้หนาวถ่ายละครและรายการน้ำเน่าอยู่ตลอดเวลา

เมื่อข้อมูลพร้อมซึ่งควรจะพร้อมเสียทีก็ประกาศแจ้งเตือนแล้วสั่งหน่วยงานรัฐจัดรถเมล์รถบัสเข้าไปรับคนล่วงหน้าในพื้นที่เสี่ยงตามประกาศอย่างทันท่วงที ณ จุดนัดหมาย แล้วนำคนเหล่านี้ไปอยู่ศูนย์พักพิงชั่วคราวที่รัฐบาลสั่งให้กองทัพตระเตรียมไว้ในค่ายทหารในจังหวัดใกล้เคียงและมั่นใจว่าน้ำจะไม่ท่วมแน่นอน รองรับ

เมื่อคนจำนวนนี้อพยพถึงศูนย์พักพิงในค่ายทหาร พม.จังหวัดนั้นๆ ก็รับช่วงบริการจัดการต่อร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่แจ้งให้ขนของขึ้นที่สูงแต่ไม่จัดรถสำหรับการอพยพเพราะแทบทุกบ้านนำรถไปจอดที่อื่นกันหมดแล้วและขนของกันจนไม่มีที่สูงกว่านี้นะให้ยกขึ้นอีกแล้ว

ข้อเสนอนี้ก็เพราะศูนย์ที่รัฐบาลประกาศตั้งขึ้น ณ ขณะนี้กำลังกลายเป็นเกาะที่เต็มไปด้วยน้ำรอบพื้นที่และเสี่ยงจะจมน้ำอีกด้วยเช่น มธ.รังสิตจมแล้ว ขณะเดียวกันคนที่ไม่สมัครใจไปกับกลุ่มนี้และยังมีรถไม่ขับไปเก็บบนทางด่วนก็ให้ทยอยออกจากพื้นที่ไปอยู่ในสถานที่ที่คิดว่าปลอดภัยหรือกลับบ้านต่างจังหวัด ความโกลาหลก็จะไม่เกิดหรือเกิดน้อยลง

ขณะเดียวกันภายหลังรัฐบาลประกาศแจ้งเตือนตามแนวทางนี้ก็ให้สำนักงานเขต เทศบาล อบต. เข้าแจ้งเตือนให้คนในท้องที่ทราบแผนการดำเนินการทั้งหมดอีกครั้งเพื่อย้ำข้อมูลและสำรวจซ้ำไปในตัวว่าใครประสงค์จะอพยพหรือไม่อพยพจะได้เก็บไว้เป็นข้อมูลสำหรับการช่วยเหลือในลำดับถัดไปหลังน้ำเข้าท่วมแล้ว

ทั้งหมดนี้ควรทำล่วงหน้า3-5วันไม่ใช่ประกาศปั๊บน้ำมาเลย หาก"ใคร"ลงมือทำเช่นนี้ก็จะช่วยลดความโกลาหลลงได้ ประการถัดมาเพื่อความอุ่นใจ รัฐต้องจัดเจ้าหน้าที่ตำรวจนำเรือเข้าประจำพื้นที่ตามพื่นที่ที่รัฐบาลได้แจ้งเตือนเพื่อให้คนได้วางใจว่าหลังออกจากบ้านไปแล้วจะมีเจ้าหน้าที่คอยดูแลเฝ้าระวังบ้านเรือนไม่ให้โจรตะไลใจชั่วมันแอบมางัดแงะปล้นทรัพย์สินไป

หากรัฐทำได้เบื้องต้นแค่นี้ก็จะบรรเทาขนาดของปัญหาให้เบาบางลงได้ หาใช่การแหกปากว่ากทม.ปลอดภัย เสริมคันกั้นน้ำเพิ่มตรงนั้นตรงนี้ไปกี่เซนกี่เมตร น้ำก้อนใหญ่ไปแล้ว ระดับน้ำต่ำกว่าระดับน้ำทะเลปานกลางกี่เซน

ข้อมูลเหล่านี้แค่องค์ประกอบแต่ไม่ใช่สาระสำคัญหลัก เพราะปัญหาได้ไปไกลเกินกว่าคนควรจะรู้แล้วและยิ่งตอกย้ำว่า"เอาอยู่" "ไม่ท่วมแน่"จะยิ่งทำให้คนไม่ออกจากพื้นที่เสี่ยง[คนกรุงเทพฯห่างเหินน้ำท่วมใหญ่มาตั้งแต่ปี2526

นอกจากนี้แล้วผู้บริหารภาครัฐระดับท้องถิ่นในจังหวัดปริมณฑลและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นควรประสานข้อมูลกับกทม.ให้เป็นข้อมูลชุดเดียวกันด้วยไม่ใช่ต่างเชื่อในข้อมูลตัวเองเพื่อให้การแก้ปัญหาสอดคล้องและไปด้วยกันได้ เพราะคนในจังหวัดเหล่านี้80% คือคนทำงานในกรุงเทพฯที่เดินทางเข้าออกทุกวัน อีกประการภาคเอกชนควรยื่นมือเข้าร่วมแก้ปัญหาด้วย เช่น ให้พนักงานจำนวนหนึ่งที่สามารถทำงานจากที่อื่นได้ไม่ต้องเข้าออฟฟิศหรืองานที่ไม่สำคัญเร่งด่วนก็ให้หยุดไปก่อนเพื่อระบายคนออกจากจุดเสี่ยงล่วงหน้าไม่ต้องมาแย่งเบียดกันในภาวะวิกฤต คนจำนวนหนึ่งไม่ยอมออกจากบ้านในพื้นที่เสี่ยงเพราะห่วงเรื่องงานและการเลิกจ้างจากการขาดงาน

ขณะเดียวกันรัฐบาลควรพิจารณาการประกาศวันหยุดราชการด้วยเพื่อให้ข้าราชการในพื้นที่ประสบภัยได้มีเวลาในการจัดการปัญหาบ้านของตัวเอง ทั้งหมดนี้แค่ข้อเสนอแนะคร่าวๆ จากช่วงที่พอมีเวลา หลังได้ตัดสินใจอพยพออกจากบ้านย่านรังสิตคลอง 2 ล่วงหน้าตั้งแต่วันที่ 20 ต.ค.ที่ผ่านมา

ผมหวังแค่เสนอแนะข้อคิดเห็นเพื่อเราจะได้ช่วยกันหาทางออกและรอดพ้นกลียุคที่กำลังมาเยือนในเร็ววันร่วมกัน ที่สำคัญจะได้มีโอกาสกลับมาร่วมถอดบทเรียน "มหาวิปโยคการเมืองเรื่องน้ำท่วม" สำหรับไว้รับมือปัญหาอุทกภัยในครั้งหน้า ที่คาดว่าจะหนักหนาหนักหน่วงไม่แพ้คราวนี้ โชคดีคือคำอำนวยพรที่ขอแบ่งปันเป็นกำลังใจแก่ทุกคน แต่ต้องเข้าใจด้วยว่า น้ำท่วมไม่ใช่เรื่องของโชคหรือเรื่องความซวยของใคร มันคือภัยพิบัติที่ธรรมชาติเตือนให้เราเรียนรู้ที่จะอยู่กับมันอย่างไรต่างหาก

...เราไม่ได้มาอยู่บนโลกใบนี้ตลอดไป เรามาอาศัยอยู่แค่ชั่วคราวถึงเวลาเราก็ต้องไป