พลอยสำคัญตระกูลคอรันดัม

สัปดาห์นี้มาว่าด้วยเรื่องพลอยชนิดที่สำคัญๆ ในกลุ่มคอรันดัมกัน...ทัมทิม (Ruby)

อัญมณีที่มีค่าและราคาแพงที่สุดในบรรดาพลอยคอรันดัมทั้งหมด ในประเทศไทยพ่อค้าพลอยจะเรียกทับทิมว่า “พลอยแดง” คำว่าทับทิม “Ruby” มาจากภาษาละติน “Rubeus” แปลว่า “สีแดง” ส่วนรากศัพท์เดิมมาจากภาษาสันสกฤต คือ Ratanaraj หรือ Ratananayaka แปลว่า ราชาแห่งหินมีค่า หรือผู้นำแห่งหินมีค่า

แหล่งทับทิมที่สำคัญในปัจจุบัน ได้แก่ พม่า มาดากัสการ์ ไทย กัมพูชา เวียดนาม แทนซาเนีย และเคนยา สำหรับในประเทศไทยอยู่ที่จันทบุรีและตราด ส่วนใหญ่จะอยู่ในเขต จ.ตราด

ทับทิมไทย หรือ ทับทิมสยาม (Siam Ruby) แบ่งทับทิมที่มีคุณภาพสีดีที่สุดออกเป็น 3 สี คือ สีแดงเลือดนกพิราบ (Pigeon Blood) สีแดงทอง (Golden Red) และสีแดงชมพู (Red Pink)

ไพลิน (Blue Sapphire) คำว่า แซปไฟร์ “Sapphire” มาจากภาษาฮิบรู “Saffir” หรือภาษากรีก “Sappheiros” บ้างก็ว่ามาจากภาษาสันสกฤตโบราณ แปลว่า “Blue” หรือสีน้ำเงิน แต่ในอดีต หินหรือพลอยที่มีสีน้ำเงินชนิดใดก็ตาม จะเรียกว่าแซปไฟร์เหมือนกันหมด ในปัจจุบันเชื่อว่าหินที่นำมาใช้ในอดีต คือแร่ลาพิส ลาซูลี (Lapis Lasuli) ซึ่งเป็นคนละชนิดกับแซปไฟร์

ผู้ค้าอัญมณีในจันทบุรีจะเรียกแซปไฟร์สีน้ำเงินว่า “พลอยน้ำเงิน” ขณะที่คำว่า “ไพลิน” หมายถึง ชื่อบ่อไพลิน หรือเมืองไพลิน ในประเทศกัมพูชา ซึ่งมีการผลิตแซปไฟร์สีน้ำเงินคุณภาพดี

แหล่งไพลินที่สำคัญของโลก ได้แก่ มาดากัสการ์ พม่า ศรีลังกา ไทย กัมพูชา สหรัฐอเมริกา ไนจีเรีย แทนซาเนีย ออสเตรเลีย และจีน

แซปไฟร์สีส้มชมพู หรือชื่อที่ใช้ในทางการค้าอัญมณี แพดพาแรดชา (Padparadscha) ที่มาจากคำว่า “Padmaraga” เป็นภาษาสิงหาหรือภาษาสันสกฤต หมายถึง สีดอกบัว (“Padma” หมายถึงดอกบัว และ “Raga” หมายถึง สี)

ในจันทบุรี ผู้ค้าอัญมณีบางรายเรียกว่า “ป๊อปปาราชา” หรือพลอยป๊อป” ในอดีตเป็นอัญมณีที่หายาก ราคาสูง และพบเฉพาะในประเทศศรีลังกา ในบางครั้งมีราคาสูงกว่าทับทิมและไพลินที่มีระดับคุณภาพเดียวกัน

แหล่งสำคัญของแพดพาแรดชา ได้แก่ ศรีลังกา แทนซาเนีย พม่า เวียดนาม มาลาวี และมาดากัสการ์

สัปดาห์หน้ายังมีพลอยในตระกูลคอรันดัมสีอื่นๆ มาแนะนำให้รู้จักกันอีกค่ะ...