บทรำพึงริมคลอง
...รัชชพร เหล่าวานิช
เสียงเรือหางยาวดังสนั่นคุ้งน้ำ คลื่นซัดเข้าหาตลิ่งทั้งสองฝั่ง
จากเดิมที่เคยเป็นเส้นทางคมนาคมส่งผลผลิตด้านการเกษตร เป็นแหล่งน้ำเพื่อการอุปโภค เพาะปลูก ปัจจุบันคลองหลังบ้านเป็นเพียงเส้นทางสัญจรของคนในพื้นที่ ที่ผู้คนใช้น้อยลงทุกที
การขยายตัวของเมืองทำให้พื้นที่ที่เคยเป็นสวนส้มเปลี่ยนเป็นหมู่บ้านจัดสรร คอนโดมิเนียม คลองหลังบ้านกลายเป็นทางระบายน้ำ เหตุนี้เองที่ทำให้บางวันน้ำคลองมีสีดำสนิทและส่งกลิ่นเหม็น
แต่เพราะมิใช่น้ำนิ่ง...บางวันน้ำคลองก็มีสิทธิที่จะใส
และวันนี้ก็บังเอิญเป็นวันน้ำใส ใสพอที่ฉันจะนั่งเอาเท้าแช่น้ำเล่น สายลมพัดแผ่วเบาแต่ก็แรงพอที่จะทำให้ใบไม้ใบหนึ่งหลุดจากกิ่ง ทิ้งตัวลงบนผิวน้ำ ใบไม้มิได้ไหลตามน้ำในทันที แต่ลอยตัวนิ่งๆ อยู่ครู่หนึ่งเหมือนกำลังตัดสินใจว่าจะไปทางไหนดี แต่สุดท้ายใบไม้ก็ไหลตามน้ำไป
ใบไม้ไม่มีสิทธิเลือก ทางชีวิตสายใหม่ของมันขึ้นอยู่กับกระแสน้ำว่าจะไหลขึ้นหรือลง น้ำขึ้นไปทางซ้าย น้ำลงไปทางขวา หากมีเรือหางยาวแล่นผ่านมาคลื่นอาจพัดมันเข้าฝั่ง และแม้จะไหลตามน้ำไปเรื่อยๆ แต่ก็อาจลอยไปติดรากไม้ริมตลิ่ง หรือติดกอสวะไหลตามน้ำไป
แต่เพราะคนเรามิใช่ใบไม้ ด้วยต่างก็มีจุดหมายในชีวิต แม้ว่าชีวิตบางช่วงของเราอาจเหมือนใบไม้ที่ปลิดปลิวจากต้นสู่ผิวน้ำ ช่วงแรกอาจมึนงง ปรับตัวไม่ได้ก็ต้องไหลตามน้ำไปบ้าง แต่เมื่อตั้งหลักตั้งสติได้ เราต้องปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตจากใบไม้มาเป็นเรือ ที่มีใบเรือ หางเสือ ที่ช่วยบังคับลำเรือให้พ้นจากเศษไม้ กอสวะที่ลอยตามน้ำมาในเส้นทางของเรา และเมื่อสายเปลี่ยนทาง ใบเรือหางเสืออีกนั่นแหละที่จะทำให้เราแล่นเรือทวนน้ำเพื่อมิให้กระแสน้ำพาเราไหลย้อนกลับไปที่จุดเดิม หรือพาเราถอยหลังเข้าคลองลึกเข้าไปอีก
และแน่นอนในการเดินเรืออาจมีอุปสรรคทำให้ต้องเสียเวลาไปบ้าง อาจเจอสันดอนทำให้เรืออาจเกยตื้น ที่ทำได้คือรอเวลาน้ำขึ้นเพื่อลอยลำต่อไป แต่มีบางทีอาจต้องนำเรือเทียบท่าถามทางเพราะหลง บางหนก็อาจจะหักหัวเรือเข้าฝั่งเพื่อวิดน้ำจากลำเรือที่รั่วซึม บางครั้งก็ต้องแวะตลาดเพื่อสะสมเสบียง และบ่อยครั้งที่เราอาจจะจอดเรือริมตลิ่งที่ไหนสักแห่งเพื่อพักเหนื่อย
ใบไม้ไหลตามน้ำไปตามยถากรรมโดยไม่รู้จุดหมาย ทำให้นึกถึงคารมคมๆ ที่อ่านเจอในหนังสือชื่อ
“ลมตะวันออก” ของ สิทธิรักษ์ ตุลาพิทักษ์ ที่ว่า“
เป้าหมายชีวิต คือสิ่งเดียวที่ทำให้คนมีชีวิตอยู่อย่างมีคุณค่า คำตอบของการดำรงอยู่ กว่าจะเรียนรู้ต้องแลกด้วยความล้มเหลวหลายครั้งหลายคราในชีวิตสายน้ำที่ไม่ไหลกลับ อาจบ่งบอกวันเวลาที่ล่วงเลยไป ไม่มีอะไรเหลือไว้ให้จดจำ หากปล่อยให้กระแสน้ำนั้นไหลไปอย่างไร้จุดหมาย
ชีวิตคนก็เช่นกัน หากไหลไปโดยไม่รู้จุดหมายปลายทางแห่งชีวิต ย่อมไร้ค่าและไร้ความหมาย
”ดังนั้น จงอย่าปล่อยให้ชีวิตเป็นเช่นใบไม้ที่ลอยตามน้ำ เพราะสุดท้ายจะเหลือค่าแค่เศษสวะหรือขยะชิ้นหนึ่งที่ทำให้สายน้ำตื้นเขิน
