แก้ววิจิตร...ศิลปะไทย

เพิ่งจะจบลงไปพร้อมเสียงชื่นชมล้นหลาม (เมื่อวันอาทิตย์ 13 มี.ค.) ณ ชั้น 2 หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร  

เรื่อง วิชช์ญะ ยุติ

เพิ่งจะจบลงไปพร้อมเสียงชื่นชมล้นหลาม (เมื่อวันอาทิตย์ 13 มี.ค.) ณ ชั้น 2 หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร แต่เพราะความน่าสนใจเราก็เลยขอหยิบมาบอกเล่าซะหน่อย ด้วยว่านี่คืออีกหนึ่งก้าวย่างสำคัญของวงการศิลปะไทย ที่ต่อยอดมาจากโครงการศิลปกรรมสู่ชุมชน จนกลายเป็นนิทรรศการสุดยิ่งใหญ่นั่นไง

“วิจิตรศิลป์ สินไทย” (Vijitsilpa Silpathai) นิทรรศการสะท้อนอัตลักษณ์ความงดงามและมากด้วยคุณค่าทางวิจิตรศิลป์ โดย 62 ศิลปินชั้นนำทั่วฟ้าเมืองไทย รุ่นใหญ่และรุ่นใหม่ เคยสร้างชื่อจากผลงานหลากหลายรูปแบบในเมืองไทยและนานาชาติ อาทิ ศ.ปรีชา เถาทอง ศ.วิโชค มุกดามณี รศ.พิษณุ ศุภนิมิตร ผศ.นาวิน เบียดกลาง รศ.เข็มรัตน์ กองสุข ผศ.ญาณวิทย์ กุญแจทอง ผศ.ทินกร กาษรสุวรรณ ผศ.ถาวร โกอุดมวิทย์ พัดยศ พุทธเจริญ วันทนีย์ ศิริพัฒนานันทกูร สาครินทร์ เครืออ่อน ชลิต นาคพะวัน จิตต์สิงห์ สมบุญ วศินบุรี สุพานิชวรภาชน์ อำนาจ คงวารี วิจิตร อภิชาติเกรียงไกร ฯลฯ

ทั้งหมดผนึกกำลังร่วมกันสรรค์สร้างผลงานชิ้นเอกอุขึ้น ตามโครงการ ปฏิบัติการไทยเข้มแข็ง : ศิลปกรรมจากภูมิปัญญาไทย (Art Exhibition of Thai Creative Economy : Art from Thai Intelligence) แสดงถึงองค์ความรู้เชิงศิลป์ ไอเดียล้ำเจิดจรัส และนวัตกรรมทันสมัย ภายใต้ขอบข่ายการสร้างสรรค์แบบไร้ขีดจำกัด โดยเน้นย้ำถึงจุดมุ่งหมายเพื่อทำนุบำรุงศิลปะและวัฒนธรรมไทย ให้มีความเข้มขลังอย่างยั่งยืน

ขณะเดียวกัน ยังช่วยผลักดัน ส่งเสริม และพัฒนาเศรษฐกิจระดับท้องถิ่นเดินหน้าสู่สายตาสาธารณชน ในฐานะมรดกภูมิปัญญาอันเปี่ยมไปด้วยมูลค่า

“รศ.ปริญญา ตันติสุข” คณบดีคณะจิตรกรรม ประติมากรรม และภาพพิมพ์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ผู้ริเริ่มและโต้โผหลักการจัดนิทรรศการ เล่าว่า โครงการมิได้ตอบสนองความต้องการของศิลปิน หรืออาจารย์สอนศิลปะเพียงกลุ่มเดียว แต่ความคาดหวังก็เพื่อประโยชน์ระยะยาวแก่ผู้ประกอบการ หรือผู้ผลิตระดับชุมชน ที่จะนำความรู้ความถนัดด้านศิลปะและภูมิปัญญาท้องถิ่นมาผนวกรวมกัน จนสามารถก่อเกิดเป็นผลงานที่มีความโดดเด่นไม่ซ้ำใคร เบื้องหน้าที่ปรากฏในนิทรรศการคือความสวยสดสะดุดตา ทว่าเบื้องหลังของการทำงานศิลปินแต่ละคนต้องอาศัยจินตนาการอย่างแกร่งกล้า ไม่เพียงแค่นั้น เพื่อให้ได้มาซึ่งผลงานที่ทรงพลังด้วยคุณค่า หลายคนย่อมมีแรงบันดาลใจสำคัญที่หนุนนำไปสู่ความสมบูรณ์ของชิ้นงาน

“ดร.ปรมพร ศิริกุลชยานนท์” (อาจารย์ประจำภาควิชาทฤษฎีศิลป์ คณะจิตรกรรม ประติมากรรม และภาพพิมพ์ มหาวิทยาลัยศิลปากร) ครั้งแรกของการลงมือปฏิบัติทำงานศิลปะ ถือเป็นการทดลองที่ท้าทายมาก กับผลงานแก้วขึ้นรูปแบบเย็นด้วยกาวล็อกไทต์ที่ยิงด้วยแสงยูวี “มอง+” ใช้ชิ้นแก้วเล็กๆ เรียงร้อยต่อกันจนมีรูปทรงเว้าโค้ง สุกสว่างเปล่งประกาย เสมือนสิ่งที่ต้องการนำเสนอ เรียบง่าย เล็กๆ แต่มักมีแง่งามแฝงไว้เสมอ

“ข้อจำกัดของการทำงานชิ้นนี้เยอะค่ะ ด้วยความที่ไม่เคยทำงานศิลปะมาก่อน ต้องเรียนผิดเรียนถูกทุกอย่าง ยิ่งเฉพาะวัสดุที่เราไม่คุ้น เช่น กาวกับเครื่องฉายแสงยูวี แต่พอเข้าที่มันก็ผ่านไปด้วยดี ชิ้นนี้กว่าจะเสร็จมันต้องอาศัยหลายๆ ปัจจัย ตั้งแต่ความละเอียด ความอดทน จนถึงสมาธิต้องสูงมาก วอกแวกนี่ต้องเริ่มต้นใหม่นะ รื้อกันไม่รู้กี่รอบ แต่ข้อดีของการไม่เคยนี่แหละ ทำให้ได้เรียนรู้ว่า งานแก้วมันมีเสน่ห์จริงๆ”

“ปัญญา วิจินธนสาร” (อาจารย์พิเศษ ภาควิชาศิลปะไทย คณะจิตรกรรม ประติมากรรม และภาพพิมพ์ มหาวิทยาลัยศิลปากร) นำเสนอ 3 ผลงาน ที่มีแก้วเป็นพระเอก “แดนนิพพาน 1” “แดนนิพพาน 2” ใช้แก้วเป็นฐานและสง่างามด้วยพระพุทธรูปองค์เล็ก อีกชิ้นเป็นการระบายสีลงบนแก้ว ตั้งชื่อว่า “อีกหนึ่งโลก” สะท้อนเรื่องราวที่ซ่อนเร้นอยู่ในความคิด

“ผมอยากเชื่อมโยงพระพุทธรูปกับผู้คนและชีวิตประจำวันให้หลอมมารวมกัน โดยไม่จำเป็นว่าต้องนึกถึงพระพุทธรูปเฉพาะวันพระ หรือเวลาไปวัด วันอื่นๆ หรือที่ไหนๆ ก็สามารถนึกถึงและบูชาพระพุทธรูปได้ เช่นเดียวกับแก้ว มีหลายๆ มุมที่สามารถเป็นมากกว่าภาชนะใช้สอย ซึ่งงานศิลปะก็เป็นสิ่งที่ผมต้องการนำเสนอ ให้ความรู้สึกโปร่งใสในมิติที่แฝงด้วยความงาม”

“วอริค เวสท์” (วิทยากรพิเศษ โครงการแลกเปลี่ยนระหว่างคณะจิตรกรรม ประติมากรรม และภาพพิมพ์ มหาวิทยาลัยศิลปากร กับมหาวิทยาลัยเวสเทิร์น ซิดนีย์ ประเทศออสเตรเลีย) มาร่วมโชว์ฝีมือกับศิลปินไทยครั้งนี้ ศิลปินชาวออสซีผู้เชี่ยวชาญด้านแก้ว ก็ไม่ลืมจะถ่ายทอดแนวคิดที่เขาพบเจอมาผ่านชิ้นงานตรงตัว “Fruit Bowl” อ่างใส่ผลไม้ที่ดูธรรมดา แต่มีลูกเล่นแพรวพราว ตรงที่เพิ่มฟังก์ชันการใช้สอย โดยทำเป็นโต๊ะแก้วที่เชื่อมต่อกันอย่างแนบเนียน ขนาดกะทัดรัด เท่แบบมีสไตล์

“จะมองเป็นอ่างใส่ผลไม้ก็ได้ หรือจะมองเป็นงานศิลปะที่วางอยู่ในบ้าน แต่สามารถใช้สอยประโยชน์จากมันก็ได้ เพราะแรงบันดาลของผมคืออยากนำสิ่งใกล้ๆ ตัวมาต่อยอดเป็นของใช้ด้วยและเป็นงานศิลปะในเวลาเดียวกัน”