ศิลปะร้อนๆ Story of the Eye
ผลงานจิตรกรรมผสานภาพถ่ายแนวนู้ดของ 2 ศิลปินไทย ที่ล้อเลียนเรื่องราวเกี่ยวกับการเซ็นเซอร์ภาพลามกอนาจาร
ผลงานจิตรกรรมผสานภาพถ่ายแนวนู้ดของ 2 ศิลปินไทย ที่ล้อเลียนเรื่องราวเกี่ยวกับการเซ็นเซอร์ภาพลามกอนาจาร
โดย...อินทรชัย พาณิชกุล
ใครๆ ต่างก็ฮือฮาพากันส่งเสียงซี้ดซ้าด พลางจับกลุ่มวิพากษ์วิจารณ์กันอย่าง ออกรส หลังได้ชมผลงานจิตรกรรมผสมผสานภาพถ่ายแนวนู้ดสุดสยิวของสองศิลปินไทย ตะวัน วัตุยา และ ธาดา วาริช จิตรกรหนุ่มฝีมือดีและช่างภาพแฟชั่น แนวเซ็กซี่ที่เนื้อหอมที่สุดแห่งยุค ในงาน นิทรรศการศิลปะร่วมสมัยชุด "Story of the Eye" ณ กอสสิบ แกลเลอรี่ @ สีลม แกลเลอเรีย กรุงเทพฯ
Myrtille Tibayrenc หรือที่รู้จักใน นิกเนม "มิมี่" ภัณฑารักษ์สาวชาวฝรั่งเศส ผู้คัดเลือกชิ้นงานของศิลปินไทยทั้งคู่มา จัดแสดง อธิบายถึงคอนเซปต์งานชุดนี้ว่าชื่อของ "Story of the Eye" นำมาจากบทประพันธ์ในชื่อเรื่องเดียวกันของ นักประพันธ์เอกชาวฝรั่งเศส Georges Bataille ผู้หลงใหลในเรื่องตัณหาราคะ และกามารมณ์เป็นพิเศษ โดยผลงานศิลปะที่นำมาแสดงเป็นผลงานที่สะท้อนถึงความงดงามในเรื่องตัณหาราคะของมนุษย์ในมุมมองของศิลปะที่ดูอ่อนโยน ทว่าเร่าร้อนด้วยอารมณ์ของศิลปินที่แม้แตกต่าง แต่ก็ถ่ายทอดออกมาในแนวความคิดเดียวกันให้เข้ากันได้อย่างลงตัว
"เริ่มตั้งแต่ในยุค 1980 เมื่อสื่ออินเทอร์เน็ตมีอิทธิพลเป็นอย่างมาก ในการเผยแพร่เรื่องราวเกี่ยวกับเพศ และสื่อลามกต่างๆ ซึ่งทำให้เป็นแรงบันดาลใจในการสร้างผลงานที่โดดเด่นให้กับศิลปินและช่างภาพดังหลายคน อาทิ Nan Goldin, Robert Maplethorpe, Andres Serrano, Thomas Ruff, Catherine Opie, Cecily Brown ฯลฯ พร้อมยกระดับงานศิลปะประเภทนี้ให้เป็นที่ยอมรับกันทั่วไป แต่ ทุกวันนี้ขอบเขตการสร้างผลงานประเภทนี้ได้ถูกจำกัดลง และเปลี่ยนแปลงไปในระดับหนึ่ง เนื่องจากมีเรื่องศีลธรรมและวัฒนธรรมเข้ามาเกี่ยวข้อง" มิมี่ กล่าว
ผลงานภาพวาดสีน้ำกว่า 20 ชิ้นของจิตรกรหนุ่ม ตะวัน วัตุยา นำเสนอเรื่องราวเกี่ยวกับกระบวนการการเซ็นเซอร์ภาพลามกอนาจารในสังคมปัจจุบันมาล้อเลียนเสียดสี รวมถึงมนุษย์ที่มีความหมกมุ่นในเรื่องกามารมณ์ ตัณหาราคะในสังคมไทย แม้จะคงความเป็นเอกลักษณ์ของตนเอง แต่ก็เต็มไปด้วยความขัดแย้ง
"ผมทำงานนู้ด ทำงานอีโรติกอย่างจริงจังมาได้สามสี่ปีแล้ว มีงานเก็บสะสมไว้ค่อนข้างเยอะ ผมไม่ได้คิดอะไรมาก เพียงแค่เป็นคนชอบวาดรูปคน วาดพอร์เทรต สนใจเกี่ยวกับรูปทรงสรีระเรือนร่างของคน ทั้งเพศชายและหญิง เพราะมันมีเสน่ห์ของมันที่ไม่เหมือนกัน ทุกชั่วขณะที่ผมทำงานแนวนี้ ผมจะรู้สึกเหมือนสารเอนดรอฟินมันหลั่งไหลไปทั่วร่าง สบายใจมาก ถึงขั้นนอนหลับฝันดี" ตะวัน พูดก่อนยิ้มเคลิบเคลิ้ม
ทุกท่วงท่า ทุกรายละเอียดภายในภาพแต่ละภาพของตะวัน จิตรกรหนุ่มคนนี้ ค้นหาข้อมูลและแรงบันดาลใจจากภาพถ่ายในสื่อสิ่งพิมพ์ และทางเว็บไซต์ต่างๆ ก่อนจะนำมาสร้างศิลปะในแนวทางของตัวเอง
"ผลงานชุดนี้ ผมไม่อยากชี้นำอะไรแก่คนดู คุณจะชอบก็ได้ ไม่ชอบก็ได้ ผมไม่ได้แฝง หรือต้องการจะสะท้อนอะไรที่มัน ลึกซึ้ง ผมแค่มีความสุขเมื่อได้วาดรูปนู้ด" เขาบอก
ในอีกส่วนหนึ่งของนิทรรศการ ผลงานภาพถ่ายจำนวนพอๆ กัน เป็นฝีมือการลั่นชัตเตอร์ของ จอร์จ-ธาดา วาริช ที่เขาถ่ายเก็บสะสมมานานกว่า 10 ปี และไม่บ่อยนักที่ช่างภาพแฟชั่นมือหนึ่งของไทยจะนำภาพส่วนตัวมาจัดแสดง โดยภาพทั้งหมดเป็นภาพถ่ายแบบที่ไม่มีการจัดฉากเหมือนการถ่ายแฟชั่น ไม่มีการเตรียมการไว้ล่วงหน้า ภาพทั้งหมดเป็นอารมณ์ที่เกิดขึ้น แบบฉับพลันและในช่วงเวลาที่สั้นเปรียบเสมือนความฝัน อิริยาบถของตัวแสดงในภาพบ่งบอกถึงอารมณ์และความหมายของภาพเป็นอย่างดี เมื่อได้ชมภาพถ่ายชุดนี้ ผู้ชมจะสามารถสร้างจินตนาการและความรู้สึกต่อไปได้ ซึ่งการนำพฤติกรรมของมนุษย์มาถ่ายทอดในช่วงสั้นๆ ในหลากอิริยาบถและอารมณ์บนภาพถ่ายนั้น ถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างผลงานที่ปล่อยให้ผู้ชมได้หยุดคิด และเห็นคุณค่าของผลงานมากขึ้น
"งานชุดนี้ของผม ถ้าดูจริงๆ ไม่ได้มีแต่รูปนู้ดอย่างเดียว งานช่วงนี้เรียกได้ว่าถ่ายทุกอย่างที่ขวางหน้า ผมคิดว่าทุกอย่างถ้าเราจัดวางองค์ประกอบให้ดี มันก็เป็นภาพที่น่าสนใจได้ทั้งนั้น ผมทำงานเหมือนถ่ายภาพข่าว ไม่มีการเซตติงอะไรทั้งสิ้น ทุกเรื่องราวในภาพเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเบื้องหน้า มันเลยดูแล้วน่าตื่นเต้นกว่าเยอะ" จอร์จพูด
คำถามยอดฮิตที่มักเกิดขึ้นเวลามีงานนิทรรศการภาพนู้ดในทุกครั้ง เห็นจะเป็นคำถามที่ว่านี่คือศิลปะ หรืออนาจาร? ภาพนู้ด หรือสื่อลามก? ในมุมมองของช่างภาพแฟชั่นคนนี้ซึ่งผ่านงานนู้ดมานานหลาย สิบปี ผ่านการถ่ายภาพนางแบบเซ็กซี่ชั้นนำของไทยกว่าร้อยคน ธาดาให้ความเห็นว่าหลักเกณฑ์สำคัญที่สุดก็คือ เจตนารมณ์ของคนสร้างงาน และคนเสพงาน
"ถ้าคนดูมีความคิดอนาจาร งานชุดนั้นก็อนาจาร ขึ้นอยู่ตั้งแต่เจตนารมณ์ของคนสร้างงาน และคนเสพงานด้วย แต่โดยรวมแล้ว มันมองไม่ยากหรอกว่าเจตนาของคนสร้างงานเป็นอย่างไร คนที่เป็นศิลปินจะแยกแยะออก แม้แต่คนที่ดูงานศิลปะไม่เป็นก็น่าจะแยกแยะได้ไม่ยาก สำหรับงานภาพถ่ายนู้ดของผมทุกครั้ง ผมให้เกียรติคนดูตัดสินใจ แต่โดยส่วนตัวผมรู้ตัวเองดีว่าเราทำงานศิลปะอยู่ เพราะถ้าผมทำสื่อลามก ผมก็จะทำอีกรูปแบบหนึ่ง"
จอร์จ บอกว่า เขาต้องการจะถ่ายทอดให้คนดูได้เข้าใจว่าพฤติกรรมทั้งหมดที่ปรากฏในทุกๆ ภาพ จริงๆ แล้วมันเป็นแค่ชีวิตประจำวันของทุกๆ คนเท่านั้นเอง เพียงแต่ไม่ค่อยมีใครนำเสนอจุดนั้นเท่าไหร่นักเป็นจุดที่ผู้คนมักมองข้ามไม่กล้าที่พูดถึง เพราะมีศีลธรรมและวัฒนธรรมที่ทำให้ ไม่สามารถนำเสนอออกมาได้อย่างเต็มที่
ศิลปินทั้งสองคนนี้ พูดเป็นเสียงเดียวกันว่าผลงานนู้ดที่นำมาจัดแสดงในครั้งนี้ เป็นเพียงส่วนหนึ่งของการสร้างงานทั้งหมดของพวกเขาเท่านั้น เพราะแต่ละคนยังทำงานในเรื่องราวอื่นๆ อีกมากมายหลากหลายประเภท มิได้เฉพาะเจาะจงแค่งานประเภทนู้ด หรืออีโรติกดังที่เห็น
นิทรรศการผลงานศิลปะชุด "Story of the Eye" โดย ธาดา วาริช และตะวัน วัตุยา เปิดให้เข้าชมฟรีตั้งแต่วันนี้ไปจนถึงวันที่ 12 ธ.ค.ศกนี้ วันจันทร์ถึงวันเสาร์ เวลา 10.30-19.00 น. ณ กอสสิบ แกลเลอรี่ ชั้น 3 อาคารสีลม แกลเลอเรีย ถนนสีลม
นานทีปีหนจะมีนิทรรศการนู้ดผลงานของศิลปินไทยที่มีชื่อเสียงสักครั้ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งมาจากแนวคิดและฝีมือของจิตรกรอีโรติกและช่างภาพแฟชั่นแนวเซ็กซี่อันดับต้นๆ ของประเทศ
