บริหารทิศทั้ง 4 สร้างฮวงจุ้ย เฮงในองค์กร

ผู้บริหารชั้นดีต้องรู้จักบริหารทิศทั้ง 4 คือ ผู้บังคับบัญชา (ทิศเบื้องบน) ผู้ใต้บังคับบัญชาหรือลูกน้อง (ทิศเบื้องล่าง) เพื่อนร่วมงานทั้งในและนอกแผนก (ทิศเบื้องขวา) และลูกค้าหรือผู้รับบริการ (ทิศเบื้องซ้าย)...

โดย....รศ.ดร.ศิริยุพา รุ่งเริงสุข สถาบันบัณฑิตบริหารธุรกิจ ศศินทร์ แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

พอใกล้สิ้นปีเก่าจะขึ้นปีใหม่แบบนี้ อีกหนึ่งอาชีพที่ “ขายดี” ไม่แพ้ร้านอาหารหรือโรงแรมที่รับจัดเลี้ยงต่างๆ ก็คือ “หมอดู” นี่เอง คิดๆ ดูแล้วอาชีพหมอดูนี้ทำเงินได้ทั้งปี ไม่ว่าจะเป็นหมอดูที่เชี่ยวชาญเรื่องฤกษ์ยาม การดูโชคชะตาราศี ดูไพ่ยิปซี และที่ฮิตมากๆ เวลานี้คือ การดูฮวงจุ้ยหรือการดูภูมิสถานที่ตั้งของห้องหับ อาคาร ฯลฯ ว่าสมพงศ์เป็นมงคลกับเจ้าชะตาหรือไม่ ขนาดวิศวกรหรือสถาปนิกรวมทั้งผู้ออกแบบตกแต่งภายในของยุคปัจจุบันยังต้องอ้างอิงหลักวิชาฮวงจุ้ยเลย เพราะลูกค้าโดยมากต้องการให้สถานที่ซึ่งเขาใช้ทำงานและดำเนินชีวิตเอื้อพลังชีวิตที่ดีให้แก่เขา

แต่ลำพังใช้หลักฮวงจุ้ยดูภูมิประเทศยังไม่พอเพียง ผู้บริหารชั้นดีต้องรู้จักบริหารทิศทั้ง 4 คือ ผู้บังคับบัญชา (ทิศเบื้องบน) ผู้ใต้บังคับบัญชาหรือลูกน้อง (ทิศเบื้องล่าง) เพื่อนร่วมงานทั้งในและนอกแผนก (ทิศเบื้องขวา) และลูกค้าหรือผู้รับบริการ (ทิศเบื้องซ้าย) ทั้งนี้ผู้เขียนได้คุยถึงความสำคัญของทิศทั้ง 4 ในองค์กรของท่านตั้งแต่สัปดาห์ที่แล้วว่า หากผู้ใดอยากจะเจริญก้าวหน้า ทำงานแล้วได้รับการสนับสนุน มีพรรคพวกช่วยเหลือ จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องสร้างสัมพันธภาพที่ดีกับบุคคลทั้ง 4 เหล่า หรือทิศทั้ง 4 นี้ให้แน่นแฟ้น ใครก็ตามที่รู้ตัวว่าเจ้านายไม่ชอบหน้า ลูกน้องไม่ชอบหน้า เพื่อนร่วมงานก็อิจฉา แถมมีลูกค้าเกลียด... แบบนี้ไม่ต้องไปสงสัยแล้วค่ะว่าคนอื่นเขาผิดปกติหรือมีอุดมคติกับท่านหรือเปล่า ขอให้หันมาพิจารณาตัวเองก่อนจะดีไหมคะ? แล้วก็ศึกษาวิเคราะห์ดูว่าท่านได้ปฏิบัติต่อทิศทั้ง 4 ของท่านอย่างถูกต้องเหมาะสมหรือเปล่า?

ลำดับแรก เริ่มจากทิศเบื้องบนหรือผู้บังคับบัญชากันก่อนเลย หลักการปฏิบัติตัวในฐานะลูกน้องที่มีต่อผู้บังคับบัญชาที่ผู้เขียนประยุกต์รวบรวมจากหลักพุทธศาสนาและหลักการบริหารจัดการในปัจจุบันก็คือ

- ทำงานอย่างขยันขันแข็ง มาถึงที่ทำงานก่อนนายและกลับบ้านทีหลังนาย

- มีความซื่อสัตย์สุจริตไม่คดโกงนาย ถือประโยชน์ของนายและองค์กรเป็นหลัก แต่ทั้งนี้ต้องรู้จักแบ่งแยกรู้ผิดชอบชั่วดีด้วยนะคะว่านายทำถูกต้องหรือเปล่า

- ยกย่องนับถือนายทั้งต่อหน้าและลับหลัง ไม่นินทาให้ร้ายนาย

- รู้จักสังเกตว่านายชอบหรือไม่ชอบอะไร พยายามเลี่ยงไม่ทำสิ่งที่นายไม่ชอบ หากจะต้องพูดในสิ่งที่ขัดใจนาย ต้องรู้จักมีมธุรสวาจา กล่าวคือใช้หลักการทางการทูตนำเสนอข้อมูล

ลำดับที่สอง คือ การปฏิบัติต่อลูกน้อง ในฐานะที่ท่านเป็นผู้บังคับบัญชาก็ขอให้นึกถึงใจของท่านตอนเป็นลูกน้องด้วย จะได้ไม่ลืมว่าคนเป็นลูกน้องเขาคิดยังไง โดยท่านควรจะ

- จัดสรรแบ่งหน้าที่รับผิดชอบให้ลูกน้อง โดยคำนึงถึงความสามารถของเขา รวมถึงเวลาและทรัพยากรที่มีอยู่

- รู้จักชมเชยให้รางวัลลูกน้องอย่างยุติธรรมตามผลงาน ไม่เลือกที่รักมักที่ชัง

- พูดกับลูกน้องด้วยวาจาที่ไพเราะ มีเมตตา และหัดมีอารมณ์ขันกับลูกน้อง ไม่ใช่เครียดมุ่งแต่งานอย่างเดียว

- สนใจดูแลสุขทุกข์ของลูกน้องตามสมควร ไม่ใช่ใช้แต่งานตะพึดตะพือ

- ส่งเสริมลูกน้องให้พัฒนาความสามารถเพื่อเขาจะได้มีโอกาสเจริญก้าวหน้าในหน้าที่การงานอย่างจริงใจ ไม่คิดแต่ว่าจะเก็บลูกน้องไว้ใช้ ณ ตำแหน่งเดิมตลอดชั่วกาลนาน

ลำดับที่สาม คือ การปฏิบัติต่อเพื่อนร่วมงาน ซึ่งมีหลักการดังนี้

- ซื่อสัตย์จริงใจกับเพื่อน ไม่ให้ร้ายเพื่อน

- พูดกับเพื่อนด้วยวาจาที่ไพเราะ

- มีน้ำใจต่อเพื่อน ช่วยเหลืองานเพื่อนตามสมควร (ทั้งนี้ไม่รวมถึงการปกปิดความผิดของเพื่อนนะคะ)

- มีทุกข์ร่วมทุกข์ มีสุขร่วมสุข ไม่ใช่เป็นแต่เพื่อนกินถนัดเฮ แต่พอคราวลำบาก เปิดแน่บ! แบบนี้ใช้ไม่ได้

ลำดับสุดท้าย ก็คือ การปฏิบัติต่อลูกค้า (ผู้มีพระคุณ) ซึ่งงานนี้ต้องใช้ความรับผิดชอบสูง ความคิดสร้างสรรค์และความมุ่งมั่นมากทีเดียวค่ะ

- พูดกับลูกค้าอย่างไพเราะอ่อนหวาน ลืมเรื่องโกรธทุกเรื่องของท่านไปเลยเวลาอยู่ต่อหน้าลูกค้า

- พยายามหาทางแก้ปัญหาให้ลูกค้าโดยเร็วที่สุด ไม่เกี่ยงว่าเป็นหน้าที่ของตนเองหรือไม่

- อย่ามุ่งแต่ขายของเอากำไรอย่างเดียว ให้นึกถึงหัวอกลูกค้าด้วยว่าเขาจะได้รับผลประโยชน์สูงสุดหรือไม่ ลูกค้าจะติดใจพนักงานที่รักษาผลประโยชน์ของเขา และจะกลับมาใช้บริการอีก

- ถึงแม้ลูกค้าจะผิดก็อย่าไปชี้หน้าว่าลูกค้า พึงพูดจาชี้แจงเหตุผลกับลูกค้าอย่างสุภาพเสมอ ยิ่งถ้ายิ้มได้ยิ่งวิเศษ... ถ้าลูกค้าไม่กิเลสหนาจนเกินไปก็จะรู้สึกตัวเองในที่สุด

หากฝ่าด่านอรหันต์ทั้ง 4 ทิศนี้ไปได้ รับรองฮวงจุ้ยที่ทำงานของท่านย่อมมีแต่เรื่องเป็นสิริมงคลมาสู่ท่านแน่นอน...