เรียนรู้ภาวะผู้นำ
...เกรียงศักดิ์ นิรัติพัฒนะศัย
หนังสือ Learning to Lead
– a workbook on Becoming a LEADER โดย Warren Bennis & Joan Goldsmith นิยามความต่างระหว่างผู้นำและผู้จัดการไว้ว่าผู้นำมีความเชี่ยวชาญและปรับเปลี่ยนสิ่งรอบตัวต่างๆ เช่น ความผันผวน ความไม่ชัดเจนที่ต่อต้านและข่มขู่ที่จะขัดขวางให้ต้องลำบาก
ผู้จัดการยอมจำนนกับสิ่งรอบตัวโดยไม่ท้าทาย มุ่งความสนใจไปที่การสั่งการผู้อื่นและควบคุมรายละเอียดต่างๆ
ผู้นำสืบหาความจริง เปิดรับและวิเคราะห์ปัจจัยต่างๆ ที่เกี่ยวข้องอย่างระมัดระวัง ผลก็คือ พวกเขาออกแบบและสื่อสารวิสัยทัศน์ แนวคิด แผนการ และโปรแกรมต่างๆ ให้ผู้อื่นทราบ
ผู้จัดการมักยอมรับสิ่งที่ผู้อื่นบอกเล่า นำแนวคิดเหล่านั้นมาใช้โดยไม่สืบค้นให้รู้แจ้งว่าอะไรคือสิ่งที่ต้องการจริงๆ และเพราะอะไร
ผู้นำชอบความมีประสิทธิผล ผู้จัดการชอบความมีประสิทธิภาพ ผู้นำเป็นเรื่องของแนวทางและค่านิยม เป็นเรื่องของอะไรและทำไม ผู้จัดการเป็นเรื่องของระบบ การควบคุม กระบวนการ นโยบาย และโครงสร้าง
ผู้นำให้ความเชื่อใจผู้อื่นในการสร้างความเปลี่ยนแปลงและริเริ่มสิ่งใหม่ๆ ผู้จัดการนั้นเลียนแบบและทำงานเดิมๆ
ผู้นำมีความคิดสร้างสรรค์และปรับตัวได้ ไม่มีขอบเขตใดมากั้น
ที่จริง ทุกองค์กรต้องการทั้งผู้นำและผู้จัดการที่เหมาะสม ผู้ที่เข้าใจความคาดหวังในหน้าที่ของตนและรับผิดชอบในการทำงานให้เสร็จลุล่วง
ประโยคง่ายๆ เกี่ยวกับความต่างของผู้นำและผู้จัดการ คือ ผู้จัดการทำสิ่งที่ถูกต้อง ผู้นำทำสิ่งที่ควรทำ (A manager does things right. A leader does the right things.)
“
คุณบรรจง ใครคือบุคคลสามท่านที่เป็นผู้นำที่ต้นแบบของคุณ”“
พระเจ้าอยู่หัว พ่อ และเจ้านายคนปัจจุบันครับ” บรรจงตอบ “ในหลวงทรงมีแง่มุมความเป็นผู้นำมากมาย เช่นวิสัยทัศน์
ทุ่มเท
คำสอนเข้าใจง่าย ใช้ได้จริง
เป็นแบบอย่าง
ถ่อมตัว
พยายามแก้ปัญหา
เห็นใจผู้อื่น
การพัฒนาอย่างต่อเนื่อง
ทำงานหนัก อุทิศตน
สำหรับพ่อผม...
ใส่ใจ
อบอุ่น
ให้คำแนะนำ
อดทน
อดกลั้น
อารมณ์ขัน
สงบ
ความรัก
ความเชื่อใจ
ส่วนเจ้านายเพราะว่า...
ชอบท้าทายความสำเร็จในปัจจุบัน
ความคิดริเริ่ม
พัฒนาอย่างต่อเนื่อง
ให้ผู้อื่นมีส่วนร่วมในการสร้างความเปลี่ยนแปลง
กระตุ้นและสร้างแรงบันดาลใจ
มีวิสัยทัศน์
ทั้งสามท่านมีคล้ายกัน...
วิสัยทัศน์
เรียนรู้และพัฒนาตนเอง
รู้ดีในสิ่งที่ตนทำ
พัฒนาอย่างต่อเนื่อง
กระตุ้นและให้แรงบันดาลใจ
เป็นแบบอย่าง
ในหลวงทรงงานหนักอย่างยาวนาน ใช้พื้นที่ในวังทำเป็นโครงการวิจัยและพัฒนาสำหรับราษฎร และพระบรมราโชวาทในวาระต่างๆ นั้นเป็นคู่มือแรงบันดาลใจให้แก่ผม
คุณพ่อผมทำตัวเป็นแบบอย่าง เน้นความซื่อสัตย์ ความรับผิดชอบ และความอดทน ซึ่งผมได้สามเรื่องนี้มาจากท่านเต็มๆ เลย
สำหรับเจ้านาย เธอทำโดยการกระทำและคำพูด เธอสื่อสารกับทีมทุกวันในเรื่องการให้ลูกค้าเป็นศูนย์กลาง เธอบอกว่าลูกค้าเป็นผู้จ่ายเงินเดือนแก่พวกเรา
”“
แล้วคุณจะนำความรู้เหล่านี้ไปพัฒนาตนเองได้อย่างไร”“
ผมคิดว่าประยุกต์ได้หมดครับ”“
คุณเกรียงศักดิ์ สมมติว่าผมมีเจ้านายหรือพ่อแม่ที่เป็นตัวอย่างที่ไม่ดี แล้วผมจะเรียนรู้ได้อย่างไร”“Michael Burlingame
ผู้เขียนหนังสือ The inner world of Abraham Lincoln บอกว่า การที่ประธานาธิบดีลินคอล์นถูกพ่อทุบตีตอนเด็กๆ ทำให้เขาเข้าใจหัวอกของทาสและเป็นแรงขับดันให้เขาเลิกทาสได้ในที่สุดคุณยังสามารถเรียนรู้จากผู้อื่นที่ไม่ใช่คนใกล้ชิดก็ได้
ภาวะผู้นำไม่ใช่เรื่องของตำแหน่งหน้าที่ คุณสามารถเห็นได้จากคนทุกระดับรอบๆตัวคุณ ถ้าพวกเขาทำสิ่งต่างๆ ตรงตามที่บอกตอนแรก พวกเขาก็คือผู้นำเช่นกัน
”
