จากกรุงเทพฯ ถึงพัทยา

การพัฒนาเมืองหากมองให้ทะลุ ทั้งกรุงเทพฯ และพัทยามีลักษณะโดดเด่น ไม่เป็นรองใครในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก หากสามารถเชื่อมโยงทั้งสองเมืองเข้าด้วยกัน จะเป็นการก้าวกระโดดของการพัฒนาประเทศไทย

***************************************

โดย...ศาสตราจารย์ ดร.สุชัชวีร์ สุวรรณสวัสดิ์ ประธานสถาบันนวัตกรรมชุมชนอัจฉริยะ และ อธิการบดี สจล.

วันหยุดสุดสัปดาห์นี้ ผมพาครอบครัวมาพักผ่อน สูดอากาศบริสุทธิ์ชายทะเล ที่หาดนาจอมเทียน เมืองพัทยา เมื่อมาเที่ยวที่นี่แต่ละครั้ง จะเห็นถึงความเปลี่ยนแปลงอย่างชัดเจน ที่มีทั้งโรงแรม ห้างสรรพสินค้า คอนโดมิเนียม เกิดขึ้นใหม่มากมาย ทอดตัวยาวลงมาตั้งแต่พัทยาเหนือจนถึงหาดนาจอมเทียน แม้ผมมีโอกาสไปเยือนมาหลายประเทศ ยังไงก็สู้ประเทศไทยไม่ได้เรื่องคุณภาพการให้บริการ เที่ยวไทยสบายใจ มีความสุขและประหยัดกว่าเยอะ

เมื่อจะเขียนถึงพัทยา จะมองเพียงเรื่องการท่องเที่ยวเท่านั้น ก็ดูว่าจะธรรมดาเกินไป จึงขอเชื่อมโยงกรุงเทพฯ ถึงพัทยาน่าจะดีกว่า ผมเคยเขียนเรื่องการพัฒนาเมือง ที่จะมองเฉพาะกรุงเทพฯ คงไม่ได้ แต่ต้องมองถึงการเชื่อมโยง ครอบคลุมภูมิภาค หากมองให้ทะลุ ทั้งกรุงเทพฯ และพัทยามีลักษณะโดดเด่น ไม่เป็นรองใครในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก หากสามารถเชื่อมโยงทั้งสองเมืองเข้าด้วยกัน จะเป็นการก้าวกระโดดของการพัฒนาประเทศไทย

เริ่มต้นด้วยระยะทางระหว่างกรุงเทพฯ ถึงพัทยาประมาณ 140 กิโลเมตร เดินทางโดยรถยนต์ไม่ถึง 2 ชม. จากสนามบินสุวรรณภูมิก็เพียงชั่วโมงครึ่ง รูปแบบพื้นที่ตั้งของกรุงเทพฯ กับพัทยายังเปรียบเทียบได้กับกรุงโตเกียวกับเมืองโยโกฮามา ที่เป็นเมืองใหม่ รองรับการขยายตัวของมหานครโตเกียว ทั้งเขตที่พักอาศัย เขตการค้า และพื้นที่สาธารณะหรือ เมืองลอสแองเจลิส กับเมืองซานดิเอโก ที่เป็นเมืองตากอากาศชายทะเลตอนใต้ของแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา ก็คล้ายกับพัทยา แต่นอกจากเป็นเมืองท่องเที่ยวแล้ว ยังเป็นย่านนวัตกรรมไฮเทค ที่คนเก่งทั่วโลกอยากไปตั้งรกรากทำงาน ดังนั้นนักพัฒนาเมืองจึงมองเป็นเขตโตเกียวโยโกฮามา และเขตแอลเอซานดิเอโก ต่อเนื่องถึงกัน และต้องพัฒนาให้สอดคล้องกัน

ยิ่งข้อมูลจากภาพถ่ายดาวเทียมขององค์การบริหารการบินและอวกาศแห่งชาติ หรือองค์การนาซ่าของสหรัฐ ซึ่งได้ถ่ายภาพประเทศไทยยามค่ำคืน จะเห็นแสงไฟฟ้าเจิดจรัสของกรุงเทพฯ สมุทรปราการ ฉะเชิงเทรา ชลบุรี พัทยา ไปจนถึงระยอง ไร้จุดดำมืด แสดงถึงการเชื่อมโยงต่อเนื่องเป็นเมืองเดียวกันไปแล้วทั้งภูมิภาค แม้โครงการพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจพิเศษตะวันออก หรืออีอีซี เพิ่งเริ่มเดินเครื่อง

กรุงเทพฯ และพัทยา ยังเป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบพิเศษเช่นเดียวกัน พัทยายังเป็นเมืองที่สร้างนวัตกรรม สร้างสรรค์เมือง ให้เป็นตัวอย่างแก่กรุงเทพฯ ได้ เพราะมีปัญหาคล้ายกัน เช่น ปัญหาพื้นที่สาธารณะและการเข้าถึง ปัญหาการจัดการขยะ ปัญหาความปลอดภัยของอาคารสาธารณะ ปัญหาอุบัติเหตุบนถนน ปัญหาการจราจร และปัญหาการบริหารการท่องเที่ยว ทุกปัญหาอาจนำเสนอทางแก้ไข ลงมือทำได้ที่เมืองพัทยาก่อน เพราะมีขนาดเล็กกว่า แต่เป็นเมืองที่มีความพร้อมสูง หากทำสำเร็จกรุงเทพฯ ก็น่านำมาปรับใช้ได้

แต่สิ่งหนึ่งที่เราอาจมองข้าม คือ การมองพัทยาเป็นแค่เมืองท่องเที่ยว ซึ่งที่จริงแม้อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวจะสร้างรายได้จำนวนมากแก่เมืองและประเทศ แต่ก็มีความไม่แน่นอนสูง จากปัญหาโรคระบาด ปัญหาทางเศรษฐกิจ หรือปัญหาทางการเมืองระหว่างประเทศ ก็มีผลกระทบรุนแรงต่อรายได้การท่องเที่ยวได้

ดังนั้น จึงควรมองพัทยาว่า น่าจะสร้างเป็นเมืองที่ดึงดูดอุตสาหกรรมไฮเทคต่อเนื่องจากกรุงเทพฯ เช่น อุตสาหกรรมคอมพิวเตอร์ซอฟต์แวร์ อุตสาหกรรมการแพทย์ ที่คนเก่งจากทั่วโลกคงอยากมาตั้งถิ่นฐาน ไม่แพ้ย่านซิลิคอนวัลเลย์ และย่านเมืองซานดิเอโก ของแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา ซึ่งจะสร้างรายได้มหาศาลอย่างยั่งยืน และไม่สูญเสียทรัพยากรธรรมชาติ

โอกาสมาถึงแล้ว เมื่ออีอีซีกำลังจะเกิดขึ้น การวางยุทธศาสตร์เชื่อมโยงกรุงเทพฯ ถึงพัทยา และการวางแผนดึงดูดอุตสาหกรรมไฮเทค และคนเก่งจากทั่วโลกมาที่นี่ คงทำได้ไม่ยาก