ตอบปัญหานิสิตปริญญาโทด้วยความรู้ธรรมดาๆ (จบ)

 “คิดดี... พูดดี... ทำดี..., คิดถูก... พูดถูก... ทำถูก..., คิดเป็นบุญ... พูดเป็นบุญ... ทำเป็นบุญ... และการคิด พูด ทำ อันนำไปสู่

โดย...พระอาจารข์อารยะวังโส

 

“คิดดี... พูดดี... ทำดี..., คิดถูก... พูดถูก... ทำถูก..., คิดเป็นบุญ... พูดเป็นบุญ... ทำเป็นบุญ... และการคิด พูด ทำ อันนำไปสู่

ความสำเร็จ ก็เริ่มต้นตรงนี้ ตรงที่ต้องสร้างปัญญาให้เกิดขึ้น

ในดวงจิต อันจะนำไปสู่ความคิดความเห็น อันถูกต้องและ

ชอบธรรม อันจะนำไปสู่การกระทำที่ถูกควร...”

ปุจฉา : กราบนมัสการพระอาจารย์อารยะวังโส ที่เคารพอย่างสูง

กระผมนายสรรพศักดิ์ นิสิตปริญญาโทคณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาฯ ขอกราบเรียนถามพระอาจารย์ว่า ในช่วงเวลาที่เราต้องเผชิญปัญหาอะไรก็ตามในชีวิตเพียงลำพัง มีแรงกดดันมาจากรอบข้าง พระอาจารย์มีหลักธรรมอันใดให้ผมและเพื่อนๆ ในวัยเดียวกันที่พบปัญหาพึ่งพาเป็นหลักคิด หลักใจได้บ้างครับ ด้วยความเคารพศรัทธาในพระศาสนา “ใคร่ขอกราบเรียนถามพระอาจารย์ว่า...การรักษาศีล ๘ ในวันพระได้บุญมากกว่าการรักษาศีลในวันธรรมดาหรือเปล่า? ตรงนี้พระอาจารย์มีวิสัชนาอย่างไรครับ?”

วิสัชนา : ที่เรียกว่า การรู้จักพิจารณาโดยแยบคาย (โยนิโสมนสิการ) เพื่อนำไปสูความเข้าใจความรู้จริงในสภาพการณ์นั้นๆ ว่ามีเหตุปัจจัยสืบสานเป็นมาอย่างไร เพื่อเข้าให้ถึงเงื่อนปมแห่งปัญหา เพื่อแก้ไขให้ถูกวิธี ถูกกระบวนการ จะได้สิ้นไปในปัญหานั้นๆ... โดยจะต้องคำนึงถึงกฎแห่งกรรม (กรรมนิยาม) อันเป็นพื้นฐานหลักในการนำไปสู่การปฏิบัติที่ถูกต้องตามความเห็นอันชอบ ที่เรียกว่า “สัมมาปฏิบัติ”

การสร้าง “สัมมาปฏิบัติ” จึงเป็นกระบวนการสืบเนื่องที่ผลิผลออกมาจากความเห็นอันชอบ (สัมมาทิฏฐิ)... และตรงนี้คือ การถือกำเนิดเกิดการคิดดี... พูดดี... ทำดี..., คิดถูก... พูดถูก... ทำถูก..., คิดเป็นบุญ... พูดเป็นบุญ... ทำเป็นบุญ... และการคิด พูด ทำ อันนำไปสู่ความสำเร็จ ก็เริ่มต้นตรงนี้ ตรงที่ต้องสร้างปัญญาให้เกิดขึ้นในดวงจิต อันจะนำไปสู่ความคิดความเห็น อันถูกต้องและชอบธรรม อันจะนำไปสู่การกระทำที่ถูกควร... อยู่อย่างเข้าใจธรรมชาติ ไม่ขัดแย้งกับธรรมชาติ และไม่ยึดติดในธรรมชาติ อะไรจะเกิด ก็เข้าใจ... อะไรจะดับ ก็เข้าใจ ความเข้าใจจะทำให้เราไม่คับแค้น มีสติปัญญา (รู้เท่ารู้ทัน) ซึ่งจะนำไปสู่การกระทำอันถูกต้อง อยู่ในกรอบของศีลธรรมเสมอ

ความเข้าใจจะทำให้เราใจเย็น ใจดี ใจบุญ ใจเป็นกุศล ใจไม่หดหู่ ใจไม่เบื่อหน่าย และใจไม่ซึมเศร้า ว้าเหว่ ว้าวุ่น และถดถอย หรือติดร้าวอยู่ในอกุศลธรรมแห่งอารมณ์ สืบสานก่อทุกข์จากความทุกข์ (ทุกขทุกขตา) และหนาแน่นกดทับอยู่ด้วยอำนาจแห่งความทุกข์ด้วยอวิชชาควบคุมจิต ทำให้ไม่รู้ไม่เข้าใจในสิ่งที่ควรรู้ควรเข้าใจ จนนำไปสู่ความสำคัญตนผิด คิดว่าตนแน่ คิดว่าตนแย่ หรือคิดว่าตนเหนือผู้อื่น ทั้งนี้เนื่องด้วยอำนาจแห่งตัณหา มานะ ทิฏฐิ จึงเพิ่มพูนความไม่รู้ตามที่กล่าวให้ยิ่งขึ้น ซึ่งหมายถึงการเพิ่มความทุกข์

ทั้งนี้ ด้วยความเป็นตัวเรา เป็นเรา เป็นของเรา จึงสร้างอำนาจ ตัวกู ของกู (อหังการมมังการ) ขึ้นในดวงจิต การผลิตความคิด ยอมไม่ได้ แพ้ไม่เป็น ต้องเก่งตลอดกาล จึงกลายเป็นการทะยานไปสู่ความทุกข์ อย่างไม่รู้จบรู้สิ้น เพราะการยึดมั่นถือมั่นในอัตตา จึงนำไปสู่การปฏิเสธกฎธรรมชาติ กฎความจริง หรือกฎความเป็นธรรมดานั้นหมายถึงการเรียนรู้ที่ล้มเหลวทั้งชีวิต เพราะคิดไม่เป็น (ขาดหลักโยนิโสมนสิการ) รู้จักคิด และปัญญา (ความเข้าใจ) จะเกิดขึ้น เมื่อการคิดนั้นถูกต้อง ตามทำนองคลองธรรม (สัมมาทิฏฐิ)... จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องรู้จักคิดให้เป็น คิดให้ถูก คิดให้ควร คิดอย่างสร้างความดี คิดอย่างร้าวกุศล คิดอย่างมีเหตุผล และคิดอย่างอิงอรรถอิงธรรม เพื่อจะได้ไม่ประพฤติผิดทำนองคลองธรรม

สุดท้าย ขอฝากให้เป็นข้อคิดสำหรับบัณฑิตทั้งหลายที่เรียนรู้มาทั้งชีวิต แต่ผิดอยู่นิดเดียวเอง คือ ไม่รู้จักตนเอง จึงไม่ประสบความสำเร็จในชีวิต ที่อุตส่าห์เรียนรู้มายาวนาน... ที่สำคัญ อาจจะนำไปสู่การกระทำที่วิบัติจากความดีได้... จึงต้องฝึกฝน ควบคุมจิตใจ อย่าให้หวั่นไหว มีความเข้มแข็งอดทน มุ่งสู่ธงชัยของชีวิต ตามอุดมการณ์ธรรมที่ลิขิตไว้ในจิตสำนึก... ของความเป็นสัตว์ประเสริฐ ที่จะต้องรู้จักยกระดับจิตใจ รู้จักการชำระล้างจิต นำออกซึ่งอกุศลอันก่อเกิดอยู่ภายในด้วยอำนาจ โลภะ... โทสะ... โมหะ... จนจิตใจของเราสร้างสำนึกที่เป็นคุณ รู้เท่าทันความปรุงแต่ง และอยู่เหนือความปรุงแต่งทั้งดีและชั่วได้ จึงจะถือได้ว่าเป็นบัณฑิตอย่างแท้จริง!!

ขอเจริญพร