ราชินีเรื่องผจญภัย เอนิด ไบลตัน

โดย  เพ็ญแข สร้อยทอง

เมื่อได้เห็นหนังสือ 21 เล่มในชุด “ห้าสหายผจญภัย” ของสำนักพิมพ์นานมีบุ๊คส์เรื่องราวและความทรงจำเก่าๆ ก็กลับมากระจ่างชัดในความทรงจำ นอกจาก “โรบินสัน ครูโซ” แล้ว ก็ยังมีหนังสือชุดนี้ซึ่งทำให้นักอ่านวัยเยาว์ได้โลดโผนผจญภัยไปกับตัวหนังสือ เป็นประสบการณ์ที่ยอดเยี่ยม และวางไม่ลง 

Famous Five เป็นผลงานของ เอนิดไบลตัน นักเขียนหญิงชาวอังกฤษ ผู้มีผลงานวรรณกรรมสำหรับเยาวชนมากกว่า 600 ชิ้น หนังสือของเธอขายได้มากกว่า 600 ล้านเล่ม และแปลเป็น 90 ภาษา เธอได้รับการยกย่องให้เป็นหนึ่งในนักเขียนหนังสือสำหรับเด็กที่
โด่งดังที่สุดในโลก

เอนิด ไบลตัน เกิดที่ลอนดอน ในปี 1897 นอกจากชอบอ่านและเขียนแล้ว เธอยังรักสุนัข ชอบทำสวน ชอบชีวิตในชนบท และธรรมชาติ สิ่งเหล่านั้นปรากฏอยู่ในหนังสือที่เธอแต่งเอนิด เสียชีวิตในปี 1968 ขณะอายุ 71 ปี เรื่องราวชีวิตของเธอเคยนำไปสร้างเป็นหนังโทรทัศน์เรื่อง Enid นำแสดงโดย เฮเลนา บอนแฮม คาร์เตอร์ นอกจาก Famous Five แล้ว ผลงานเด่นๆ ของ เอนิด ยังรวมถึง Secret Seven, Malory Towers, The Twins at St Clare’s ฯลฯ

ถึงแม้เธอจะจากโลกนี้ไป 50 ปีแล้ว แต่ชื่อของเธอเป็นที่จดจำ หนังสือของเธอยังคงพิมพ์ซ้ำครั้งแล้วครั้งเล่า เรื่องแต่งของเธอยังคงเป็นความบันเทิง ให้บทเรียน และสร้างแรงบันดาลใจกับเด็กๆ ทั่วโลก ตัวหนังสือของเธอทำให้ผู้อ่านมองโลกรอบตัวอย่างสำรวจ ค้นคว้า ค้นพบ และ เรียนรู้

หนังสือเล่มแรกในชุด Famous Five คือ Five on a Treasure Island ตีพิมพ์ในปี 1942 ตัวละครเอกของเรื่องเป็นเด็ก 5 คนคือ 3พี่น้อง จูเลียน ดิ๊ก และแอนน์ พร้อมด้วยญาติ จอร์จินา หรือ จอร์จ และ ทิมมี สุนัขของจอร์จ พวกเขาพบกันครั้งแรกในวันปิดเทอมฤดูร้อนก่อนเรื่องผจญภัยจะเริ่มต้น

จูเลียน วัย 12 ปี โตที่สุดของกลุ่มเขามีความเป็นผู้นำ เฉลียวฉลาด มีความรับผิดชอบ และดูแลทุกคน ส่วน ดิค เป็นคนสนุกสนาน มีไหวพริบ และกล้าหาญ เด็กผู้หญิงอย่าง จอร์จินา ปรารถนาจะเป็นเด็กผู้ชาย จึงยืนยันให้คนอื่นเรียกเธอว่า จอร์จ เธอตัดผมสั้น สวมเสื้อผ้าผู้ชาย หัวแข็ง หัวร้อน แต่มีน้ำใจ และซื่อสัตย์ (ว่ากันว่า เอนิด สร้างสรรค์ตัวละครนี้จากบุคลิกส่วนตัว) แอนน์ น้องเล็กผู้อ่อนไหว สร้างสรรค์ สะอาด มีระเบียบ และอาจหาญไม่แพ้ใคร ส่วน ทิมมี เป็นน้องหมาที่จงรักภักดี เป็นมิตร และแสนรู้

ในหนังสือทั้ง 21 เล่ม 5 สหายได้ออกผจญภัยในหลากหลายสถานที่รวมถึงเกาะเคอร์ริน สมักเกลอร์ท็อป ประภาคาร ท้องทุ่ง ปราสาท ถ้ำ ฯลฯ พวกเขาพบเผชิญกับพวกโจร นักโทษแหวกคุก ผี ยิปซี ฯลฯ ต้องพบกับเหตุการณ์ปล้น ลักพาตัว การค้นหาสมบัติ ฯลฯ พวกเขาผ่านพ้นทุกเรื่องราวมาได้ด้วยความกล้าหาญ ไหวพริบ และมิตรภาพ คนจำนวนมากรักหนังสือของ เอนิด เพราะทำให้พวกเขารู้จักและเข้าใจถึงความรักความผูกพันของพี่น้องและญาติ เธอยังสอนให้เด็กๆ รู้ว่า การทำงานหรือการแก้ไขปัญหาร่วมกันเป็นทีมจะทำให้ผ่านพ้นอุปสรรคไปได้

หนังสือชุดนี้ในแบบดั้งเดิมมีภาพประกอบฝีมือของ ไอลีน โซเปอร์ ฉบับพิมพ์ครั้งแรกนั้นปัจจุบันซื้อขายในหมู่ผู้สะสมมีมูลค่าสูงถึงราวเล่มละ 8 หมื่นบาท หนังสือเล่มที่ 21 ของชุดนี้ตีพิมพ์ในปี 1963 แต่หลังจากนั้นก็ยังมีเรื่องแต่งที่เกี่ยวกับห้าสหายโดย เอนิด และนักเขียนอื่นๆ ออกมาอีก รวมไปถึงเรื่องราวเมื่อ 5 สหายเติบโตขึ้น นอกจากนี้ Famous Five ยังถูกนำไปสร้างเป็นภาพยนตร์ ละครโทรทัศน์ ละครเวที รวมทั้งเกม

แรกนั้น เอนิด ตั้งใจที่จะเขียนเรื่องนี้แค่ 6 เล่ม แต่เพราะการตอบรับอันยอดเยี่ยม ทำให้กลายเป็น 21 เล่ม บางเล่มนั้น เอนิด ใช้เวลาเขียนเพียงแค่สัปดาห์เดียว เธอแต่งเรื่องแบบ “Floating Timeline” โดยตัวละครทั้ง 5 ร่วมผจญภัยด้วยกันในวันหยุดอย่างไม่รู้จบ ใน
ขณะที่อายุก็ไม่ได้มากขึ้นเลย

เอนิด ไบลตัน แต่งงาน 2 ครั้ง เธอมีลูกสาว 2 คน และเคยเป็นครูอนุบาล เธอให้สัมภาษณ์ว่า หนังสือทุกเล่มของเธอมีพื้นฐานมากจากความรักที่เธอมีต่อเด็กๆ

แม้เธอจะถูกวิพากษ์วิจารณ์ในเรื่องเนื้อหาและองค์ประกอบซึ่งซ้ำไปมา รวมไปถึงความคิดในการเหยียดเพศ-เหยียดผิว แต่ดูเหมือนประเด็นเหล่านั้นจะถูกมองข้ามไป เด็กๆ ยังคง “เข้าหา” หนังสือของเธอ ทำให้นักเขียนหญิงผู้นี้ยังคงเป็นที่รักเสมอ ในปี 2008 เอนิด ไบลตัน ถูกโหวตให้เป็นนักเขียนที่คนอังกฤษรักมากที่สุด เฉือนเอาชนะ เจ. เค. โรว์ลิง, เจน ออสเตน หรือแม้แต่ วิลเลียม เช็คสเปียร์

75 ปีมาแล้วที่ Famous Five หรือ ห้าสหายผจญภัย ถูกแนะนำต่อโลก ถึงวันนี้ก็ยังคงเป็นหนังสือขวัญใจเด็กๆ (รวมทั้งผู้ใหญ่จำนวนมาก) เนื้อหาใน Famous Five ยังคงเป็นสิ่งที่เด็กๆ ทุกคนมองหา เป็นหนังสือที่ถ้าได้เริ่มอ่านแล้วก็ต้อง “ติด” จนต้องหยิบอ่านเล่มแล้วเล่มเล่า และครั้งแล้วครั้งเล่า

หนังสือเรื่องนี้ทำให้ผู้อ่านหลุดเข้าไปสู่โลกผจญภัยในจินตนาการ ขณะเดียวกันก็ปลุกเร้าให้ลุกขึ้นสู้กับปัญหา

“คุณไม่มีทางหลบหนีจากความยากลำบากหรอก ไม่มีทาง เราต้องเผชิญหน้าและต่อสู้” - เอนิด ไบลตัน