เราต้องการอะไรจากชีวิตของเราเอง?

โดย...ดร.พงษ์รพี บูรณสมภพ ภาพ : เอเอฟพี

 หลายคนมีปมในใจคือ ต้องเป็นคนดีให้คนอื่นพอใจ เพราะไม่รู้ว่าตัวเองพอใจอะไร? ชีวิตทั้งชีวิต ทำเป็นได้ตรงที่ต้องตอบสนองความต้องการใครสักคน เพราะไม่เคยถูกฝึกให้คิดเองว่า

 “เราต้องการอะไรจากชีวิตของเราเอง?”

 การชอบตัวเอง ก่อนอื่นต้องเอาคำว่า “ดี” คำว่า “เป็นคนดี” หรือ “สิ่งที่ดี” ออกจากใจก่อน เพราะมันอาจไม่ใช่สิ่งที่ “ใช่” สำหรับเรา มันมักเกิดจาก “ความคาดหวัง” หรือชีวิตสมมติที่เราตั้งธงจากการพยายามเป็น “อะไร” ที่มันไม่ใช่เรา

 ทั้งหมดเกิดเพียงเพราะเราไม่เคยกล้าเลือกอะไรเอง เคยแต่ตอบสนองคนอื่น ความดี หรือเป็นคนดีของคนอื่น จึงเป็นสิ่งที่ควรทำ เพื่อให้คนอื่นรู้สึกดี แต่เราอาจไม่รู้เลยว่า เราเองรู้สึกอย่างไรจริงๆ กับสิ่งที่ทำไป สรุปคือทำๆ ไปเพื่อให้รู้สึกว่า เราได้ทำแล้ว เพราะควรทำ และก็มีชีวิตแค่นั้น คือทำสิ่งที่ควรทำ

 จริงๆ ใครๆ ก็รู้ว่าต้องทำสิ่งดีสิ่งใดบ้าง แต่การเป็นคนดีของใคร อาจยิ่งทำให้ชีวิตเราสับสน เพราะเราอาจจะมองการเป็นคนดีต่างจากอีกคนที่มอง และถ้าชีวิตเราเกิดมาเพื่อตอบโจทย์ความดีแบบที่คนอื่นคิด เราอาจไม่เคยรู้เลยว่า เราต้องการอธิบายความดีนั้นอย่างไร ด้วยตัวเราเอง

 นักทฤษฎีสายฟรอยด์บอกว่า สิ่งที่ใช่สำหรับมนุษย์คือ การต่อรองระหว่าง สิ่งที่เป็นสันดานดิบ กับ สิ่งที่ดีเกิน หรือสูงส่งเกินสำหรับเรา อันเป็นมาตรฐานสังคมในเวลานั้น และงานวิจัยมากมายต่างยืนยันว่ามนุษย์สุขเมื่อมองสิ่งดี แบบประเมินเอาเอง

 สรุปง่ายๆ คือคนที่หาตัวเองจะไม่เอาคำว่า “สิ่งดี” มาเป็นหลัก งงใช่ไหมครับ? เพราะสิ่งดี บางทีก็หลอก ทั้งที่สิ่งดีที่เราคิดจากแรงกดดันภายนอก และสิ่งดีที่เรายัดเยียดให้คนอื่น มักหลอกให้เราหลงจากสิ่งที่ใช่

 เพราะ คำว่า “ดี” มัน “หลอก” เราให้หลงได้ นอกจากนั้นสิ่งดียังดัดจริต พาเรางง เพราะคำว่า “ดี”…ผิดที่ ผิดเวลา ด้วยแรงจูงใจที่ผิด และผิดคน คือเราไม่เห็นแต่อย่างใดว่ามันดีกับเรา แต่ทำๆ ไปเพราะเขาบอกมา มันอาจจะกลายเป็นความดีที่เราทำเพื่อจะรู้สึกดีที่ได้ทำแค่นั้น ไม่มีแรงขับจริงจากข้างในแต่อย่างใด

 กลายเป็นว่าสิ่งดีนั้น คนอื่นบอกมาเป็นสิ่งกดดันเราให้เป็น แล้วเราก็ตั้งธงว่าต้องทำอย่างนั้น สิ่งดีต้องดูหลักของความเข้ากันได้ด้วยว่า เราได้ประโยชน์จริง รู้สึกดีจริงหรือไม่? ก่อนจะเรียกว่า สิ่งดี เพราะดี มันอาจขึ้นอยู่กับการให้ค่า (จากใครก็ตาม) นั่นเอง

 สิ่งดีกับตัวเราเอง เราต้องหาเองจึงจะดีจริง มีภาพที่ใช่ ที่เราหาตัวเองเจอ แล้วค่อยอธิบายให้คนอื่นฟังว่า มันดีกับเราอย่างไร? คนที่หาตัวเองไม่เจอ ส่วนใหญ่ไม่ใช่ไม่อยากหาตัวเองเจอ แต่ชีวิตวิ่งตามอะไรก็ไม่ทราบ จนเอาสิ่งที่ทำมากลบความสับสนในเป้าหมายชีวิต

 บางทีการใช้ชีวิตให้ช้าลง เพื่อค่อยๆ คิดว่าอะไรมันเหมาะกับเราจริงๆ การลองปลีกตัวไปค้นหาตัวเอง อาจเป็นคำตอบของหลายคนที่กำลังหลงทาง รู้แต่สิ่งที่ควรทำ แต่ไม่รู้เลยว่าหัวใจต้องการอะไรจริงๆ กันแน่

 ทิศทางชีวิตจริงๆ แล้ว มันสำคัญต่อเรามากกว่าการใช้ชีวิตตอบโจทย์คนอื่นไปวันๆ จนบางทีเราใช้ชีวิตรีบๆ แต่กลวง ไม่มีแก่น เพราะมันมีแต่สิ่งที่ต้องทำ ต้องทำให้คนอื่น ต้องทำไปเรื่อยๆ ไม่มีวันจบสิ้น

 ดังนั้น อย่าใช้ชีวิตรีบเกิน จนลืมให้เวลาค้นหาทิศทางและเป้าหมายชีวิตให้ตัวเราเอง เพราะคุณจะหาตัวเองไม่เจอ เจอแต่ความยุ่งเหยิงที่คุณพยายามตอบโจทย์ชีวิต แบบไม่มีฐานความคิด เพราะคิดว่าตัวเองตั้งธงเอาไว้ แต่จริงๆ แล้วไม่มี มีแต่ความสับสน ไม่มีเป้าหมายอะไรมากไปกว่า ตอบโจทย์คนอื่นรอบตัวเรา

 คนส่วนใหญ่ที่ตอบตัวเองไม่ได้ว่า ความสุขเขาคืออะไร มักเกิดขึ้นเพราะเขาไม่เคยแยกชีวิตตัวเองออกจากความเห็นคนรอบข้าง ชีวิตมีแต่การพิสูจน์ตัวเอง มีผู้ชมเป็นคนอื่น แต่ไม่เคยดูจริงๆ เลยว่า เราเองต้องการชีวิตแบบนั้นหรือไม่?

 การพบเป้าหมายชีวิต กับสิ่งที่เราเองต้องการจากชีวิตเราจริงๆ มันไม่ยาก หลายครั้งเราก็เคยคิดถึงชีวิตที่โล่งกว่านี้ ชีวิตในแบบที่เราคิดอยากมี อยากทำ ชีวิตแบบที่ทำให้เราอยากตื่นขึ้นมาทุกเช้า เพื่อทำมันให้สำเร็จ

 จริงๆ ตามหลักจิตวิทยา คนธรรมดาทุกคนมีปมชีวิต ปมที่ทำให้เราไม่กล้ามองเป้าหมายชีวิตที่เราเองอยากทำมัน แต่เราต่างชอบคิดว่าเราไม่มี (ทุกคนอยากปกป้องตัวเองเป็นธรรมดา) และมักคิดว่า คนอื่นเท่านั้นที่มีปม แต่คนที่กล้าดูปมชีวิตตัวเองจะค่อยๆ ทำความเข้าใจกับแผลชีวิตบางด้าน แต่ละช่วงชีวิต จนเห็นต้นตอ และเห็นทางออกด้วยตัวเอง

 การแกะปมชีวิต ต้องหัดปลีกตัวหาเวลาทำความเข้าใจกับชีวิตตัวเราเอง ไม่ใช่การหมกมุ่นกับความป่วยของตัวเอง แต่เป็นการสรุปที่มาที่ไปของชีวิตเราแต่ละช่วง ว่าต้องแก้จุดติดขัดทางความคิดอะไรบ้าง? เพื่อไปต่อได้ดี สมวัย สมโอกาส สมกับการเรียนรู้ของชีวิตตัวเอง ตามสไตล์ตัวเองและวิธีคิดที่เหมาะกับเรา

 เราทุกคนจึงต้องมีเวลาทบทวนชีวิต เพื่อดูว่าชีวิตที่ใช้อยู่ทุกวันนี้ มันตอบโจทย์ตัวเราหรือไม่? โจทย์สำคัญที่ทำให้ชีวิตเรามีพลังกว่าเดิม โดยเริ่มจากการถามตัวเองว่า

 “เราต้องการอะไรจากชีวิต?” ชีวิตของเราเอง

 เป็นคำถามง่ายๆ แต่เชื่อได้เลยว่า น้อยคนตอบได้ และไม่รู้ด้วยซ้ำว่า ต้องตอบคำถามแบบนี้ ไม่วันนี้ก็วันหน้า แต่ไม่ควรรอตอบจนวันสุดท้ายของชีวิต เพราะวันนั้นอาจสายไป