รัก ให้ เข้าใจ และไร้พรมแดน

โดย...สมแขก ภาพ : เสกสรร โรจนเมธากุล

“ขณะนี้เรากำลังเผชิญวิกฤตการณ์ผู้พลัดถิ่นและผู้ลี้ภัยระดับโลกที่รุนแรงที่สุด ทำให้จำนวนผู้ที่ต้องลี้ภัยออกจากบ้านของตนเองสูงถึง 65.3 ล้านคน แต่สิ่งสำคัญที่เราต้องย้ำเตือนคือ ผู้ลี้ภัยไม่ได้เป็นเพียงตัวเลข แต่คือมนุษย์คนหนึ่งเฉกเช่นเดียวกับเราทุกคน เพื่อนมนุษย์ผู้ต้องตกอยู่ในสถานการณ์ยากลำบากอย่างหาที่เปรียบไม่ได้” คำกล่าวของ รูเวนดรินี่ เมนิคดิเวล่า ผู้แทนข้าหลวงใหญ่ผู้ลี้ภัยแห่งสหประชาชาติ ประจำประเทศไทย

และในวันที่ 20 มิ.ย.ของทุกปีถือเป็นวันผู้ลี้ภัยโลก สำนักงานข้าหลวงใหญ่ผู้ลี้ภัยแห่งสหประชาชาติ (UNHCR) รวมทั้ง ปู-ไปรยา ลุนด์เบิร์ก ทูตสันถวไมตรี UNHCR คนแรกของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และ คิด เบญจรงคกุล ช่างภาพแฟชั่นชื่อดัง ที่ทั้งคู่ต่างก็ร่วมรำลึกผ่านมุมมองภาพถ่ายของทั้งคู่ ร่วมนำเสนอมุมมองแห่งความรักผ่าน 30 ภาพถ่ายจากสองมุมโลก ที่ไม่เคยเปิดเผยที่ไหนมาก่อน ในนิทรรศการแสดงภาพถ่าย “รักไร้พรมแดน หรือ Love is Boundless” ซึ่งเปิดให้ชมตั้งแต่วันที่ 14-18 มิ.ย. ที่ชั้น M ศูนย์การค้าสยามพารากอน

ที่มาของนิทรรศการภาพถ่าย “รักไร้พรมแดน” ได้แรงบันดาลใจจากนางเอกสาวไปรยา ลุนด์เบิร์ก ในฐานะทูตสันถวไมตรี UNHCR ที่มีโอกาสเยี่ยมค่ายผู้ลี้ภัยซีเรียในประเทศจอร์แดนด้วยตัวเอง ซึ่งปัจจุบัน จอร์แดนรองรับผู้ลี้ภัยมากถึง 655,000 คน ภาพที่เธอพูดคุยให้กำลังใจกับผู้ลี้ภัย กลายเป็นภาพถ่ายและถูกคัดเลือกให้เป็นส่วนหนึ่งของนิทรรศการ

“ปูรู้สึกขอบคุณผู้ลี้ภัยทุกคนที่ได้แบ่งปันเรื่องราวของพวกเขากับปู ไม่ว่าจะเป็นผู้ลี้ภัยในค่ายซาทารี หรือค่ายอัซราค ปูเชื่อว่ามนุษย์ทุกคน แม้ไม่เคยรู้จักกันมาก่อน แต่เราสามารถเชื่อมโยงถึงกันได้ผ่านอารมณ์และความรู้สึก ปูจึงตัดสินใจที่จะแบ่งปันเรื่องราวของพวกเขาให้คนไทยรับรู้ โดยเฉพาะเรื่องราวของความรัก ไม่ว่าจะเป็นรักแรกพบ ความรักที่เต็มไปด้วยความหวัง หรือความรักที่ทำให้ใจต้องสลาย และปูเชื่อในพลังของภาพถ่ายว่ามีพลังที่จะเปลี่ยนความคิดของคนได้ ภาพบางภาพสื่อแทนคำพูดได้ล้านคำ ปูจึงชักชวนเพื่อนสนิทซึ่งเป็นช่างภาพชื่อดังมาร่วมถ่ายทอดภาพถ่ายบอกเล่าเรื่องราวของผู้ลี้ภัยในประเทศไทย” ทูตสันถวไมตรี UNHCR กล่าวถึงจุดประกายความคิดสำหรับนิทรรศการนี้

ภาพสะท้อนในอีกฟากโลกของผู้ลี้ภัย คิด เบญจรงคกุล ได้นำเสนอมุมมองความรักของผู้ลี้ภัยผ่านการถ่ายภาพของเขา เพื่อค้นหาคำนิยามของความรักในรูปแบบต่างๆ ของผู้ลี้ภัยที่พักพิงในประเทศไทยมายาวนานกว่า 30 ปี “เป็นการทำงานที่แปลกใหม่ที่ภาพถ่ายของผมจะได้ใช้เพื่อมนุษยธรรม ผมลงพื้นที่ในค่ายผู้ลี้ภัยทั้งหมด 3 ค่าย ใน จ.แม่ฮ่องสอนสองครั้ง และอีกครั้งหนึ่งที่ จ.ตาก การถ่ายทอดเรื่องราวของผู้ลี้ภัย ให้ทั้งความซาบซึ้ง ความรักนิรันดร์ ความเศร้า และสิ่งสำคัญทำให้ผมตระหนักถึงความสำคัญของคำว่า บ้าน เรื่องที่ตราตรึงในใจผมที่สุด คือเรื่องราวของเด็กผู้หญิงสองพี่น้อง ที่ต้องใช้ชีวิตโดยปราศจากพ่อแม่ ทั้งสองคนบอกผมว่า พวกเขาไม่เหลือใครอีกแล้วในโลกใบนี้ ผมจึงหวังว่า รูปภาพและเรื่องราวเหล่านี้จะทำให้ทุกคนหันมาใส่ใจผู้ลี้ภัย และร่วมกันทำให้เขาไม่รู้สึกว่ามีชีวิตอยู่เพียงลำพัง”

ภาพถ่ายจากสองฝั่งของโลกทั้ง 30 ภาพถูกจัดวางพร้อมคำบรรยายเรื่องราวความรักของแต่ละคู่ มีทั้งภาพขาวดำ และภาพสี ในฐานะช่างภาพ คิด บอกว่า “เพราะไม่อยากให้บรรยากาศของภาพสะท้อนมุมที่หม่นเศร้าเพียงอย่างเดียว เรื่องราวที่ผมนำเสนอมีทั้งเรื่องราวของเพื่อน พี่น้อง สามีภรรยา บางรอยยิ้มผมเลือกที่จะถ่ายทอดด้วยภาพขาวดำ แต่ขณะเดียวกันบางภาพก็เหมาะที่จะเป็นสีสัน ภายใต้เวลาที่กดดันเพียง 4 ชั่วโมง ผมคัดเลือก 20 ภาพจากเรื่องราวคน 10 คู่มาร่วมจัดนิทรรศการครั้งนี้ เป็นประสบการณ์ที่มอบคุณค่าให้ตัวเองมากๆ งานหนึ่ง”