สัมมา คีตสิน ชีวิตจริงไม่มีเกษียณ

โดย...โชคชัย สีนิลแท้

แม้ว่าจะเกษียณอายุจากงานประจำมาตั้งแต่เดือน พ.ย. 2559 สำหรับ สัมมา คีตสิน นักวิชาการทางด้านอสังหาริมทรัพย์ อดีตผู้อำนวยการศูนย์ข้อมูลอสังหาริมทรัพย์ ธนาคารอาคารสงเคราะห์ เล่าถึงชีวิตการทำงานก่อนเกษียณว่า ในช่วงที่ทำงานอยู่ที่ศูนย์ข้อมูลอสังหาริมทรัพย์ฯ ซึ่งมีเทอมหรือระยะเวลาในการทำงานครั้งละ 4 ปี หลังจากหมดเทอมแรกก็ได้ต่อเทอมที่สองอีก 4 ปี พอหมดเทอมที่สองก็ต่อเทอมที่สามแต่ไม่ได้ถึง 4 ปี เพราะอายุถึง 60 ปี หมดวาระไป ผ่านมาถึงวันนี้นับเป็นเวลา 7 เดือนที่เกษียณอายุการทำงานประจำมา

ปัจจุบันก็ยังมีบทบาทอยู่ในแวดวงอสังหาริมทรัพย์และหน่วยงานของภาครัฐ ไม่ว่าจะเป็นตำแหน่งกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิและอนุกรรมการ บรรษัทตลาดรองสินเชื่อที่อยู่อาศัย เป็นกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิด้านเศรษฐศาสตร์ในคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค เป็นที่ปรึกษา World Bank ศึกษาโครงการฐานข้อมูลด้านอสังหาริมทรัพย์ในอินโดนีเซีย และอนุกรรมการประเมินราคาทุนทรัพย์ ของกรุงเทพมหานคร เป็นกรรมการอิสระ ของบริษัท เสนาดีเวลลอปเม้นท์ และเป็นที่ปรึกษาให้กับหลายสมาคมทางด้านอสังหาฯ ซึ่งดำเนินอยู่หลายแห่งเรียกได้ว่ามีงานให้ทำมากกว่าช่วงก่อนเกษียณเสียอีก

“ผมไม่ได้มองว่าหลังจากอายุ 60 ปี ต้องเกษียณอายุ สุขภาพเรายังแข็งแรงดีอยู่ ซึ่งปัจจุบันการทำงานในลักษณะที่ให้ความเห็นงานในที่ประชุมหรือการให้คำปรึกษาแนะนำกับบุคลากรในภาคส่วนต่างๆ ไม่มีเนื้องานของการบริหารงานองค์กรเหมือนสมัยก่อนที่เป็นผู้บริหารสูงสุดขององค์กร ที่จะต้องทำงานรูปแบบงานประจำ เพราะก่อนหน้าจะเป็นผู้บริหารสูงสุดของศูนย์ข้อมูลอสังหาฯ เคยเป็นผู้บริหารสูงสุดของบริษัท ข้อมูลเครดิตแห่งชาติ เวลานี้จึงสามารถทำงานได้อย่างเต็มที่ในรูปแบบนักวิชาการทางด้านอสังหาริมทรัพย์” สัมมา กล่าว

คนเราเมื่อเกษียณอายุ 60 ปีไม่ควรที่จะหยุดทำงาน เพราะเสียดายองค์ความรู้ที่ได้สะสมมา ในต่างประเทศบางแห่งเกษียณอายุ 65 ปี ด้วยคุณภาพชีวิตในสังคมปัจจุบันที่ดีขึ้นจึงทำให้ไม่รู้สึกว่าสูงวัย รู้สึกว่ายังสามารถทำงานได้อยู่และสามารถทำได้มากขึ้นกว่าเดิมในแง่ของความคิดสร้างสรรค์ เนื่องจากเป็นมิติของนักวิชาการ โดยงานที่ทำ 4-5 แห่งนั้นทำในรูปแบบสลับฟันปลา ส่วนใหญ่เป็นการประชุมในรูปแบบหารือในแต่ละเดือนต่อหน่วยงานจะมีการประชุม 3-5 ครั้ง เพราะฉะนั้นจึงสามารถกำหนดวันไม่ให้ชนกันได้

“เรารู้สึกว่าไม่สูงวัยยังมีกำลังวังชาและมีความคิดอยู่และเชื่อว่าคนเราเกษียณแล้วไม่ทำอะไรเลย ไม่คิด ไม่ประชุม ไม่ศึกษาหาความรู้ ไม่พบปะเจรจาไม่พูดคุยกับคนในแวดวง โอกาสอาจจะเป็นคนที่อยู่ในภาวะความจำเสื่อม ภูมิต้านทานของร่างกายจะต่ำลง การได้ทำงานจึงเป็นการกระตุ้นเซลล์สมองให้ทำงานอยู่แล้วทำงานไปเรื่อยๆ” สัมมา กล่าว

นอกจากนี้ ยังมีเวลาในการออกกำลังกายได้มากขึ้น สมัยก่อนตอนที่ยังทำงานประจำอยู่จะนอนน้อยมากวันละ 5-6 ชั่วโมง แต่ปัจจุบันพักผ่อนต่อวันได้มากขึ้นไม่ถูกจำกัดด้วยเวลาออฟฟิศ สามารถหลีกเลี่ยงช่วงเวลาเร่งด่วนสามารถวางแผนได้ เพื่อลดความสูญเสียจากรถติด ทำให้จิตใจดีขึ้น ไม่ถูกจำกัดด้วยเวลา

ขณะเดียวกัน ได้ใช้เครื่องมือสื่อสารไอที ไม่ว่าจะเป็น ไอแพด โทรศัพท์มือถือ เมื่อก่อนใช้เพื่อการทำงาน 80% เพื่อสันทนาการ 20% แต่ปัจจุบันใช้เพื่อการทำงาน 60% สันทนาการ 40% เพราะว่าเป็นนักวิชาการจะต้องค้นคว้าอยู่ตลอดเวลา เวลาใครเชิญเป็นวิทยากร ก็ต้องอัพเดทข้อมูลอยู่ตลอดเวลา

ในอดีตเคยใช้ชีวิตอยู่ในต่างประเทศหลายปีทั้งในสหรัฐอเมริกา ออสเตรเลีย และเดินทางไปสัมมนาหลายที่ เวลาไปบรรยายหรือสัมมนาทำให้เห็นภาพได้ชัดเจน เหมือนสมัยมาทำศูนย์ข้อมูลอสังหาริมทรัพย์ ธนาคารอาคารสงเคราะห์ ก็ริเริ่มทำสำรวจประเทศเพื่อนบ้าน ซีแอลเอ็มวี และกลุ่มประเทศอาเซียนทั้งหมด และการสำรวจต้องนั่งรถสำรวจลงไปดูพื้นที่จริงและค่อยนั่งเครื่องบินกลับ

ปัจจุบันแม้ว่าไม่ได้สำรวจแบบสมบุกสมบัน แต่เราก็ใช้องค์ความรู้มาประกอบในการสำรวจ ประกอบกับเทคโนโลยีที่ทันสมัย การสำรวจสามารถใช้กูเกิลแมปประกอบ สมัยก่อนการสำรวจแปลงที่ดินต้องลงพื้นที่ไปดูให้เห็นกับตา แต่ทุกวันนี้ใช้เครื่องมือสมัยใหม่ในการดู อย่างเช่นวาถนนกว้างแคบแค่ไหน ระยะในการเดินทางสามารถเป็นเครื่องมือช่วย แต่ที่สำคัญการดูพื้นที่ต้องลงพื้นที่ เพราะการพิจารณาแปลงที่ดินไม่สามารถมองจากมุมไหนเพียงมุมเดียว สมัยนี้จะต้องดูด้านกายภาพสูงต่ำของแปลงที่ดิน ต้องดูทั้งพื้นดินและอากาศประกอบ การพัฒนาโครงการเห็นทิวทัศน์รอบข้างโครงการขนาดไหน

การทำงานในปัจจุบันจึงต้องผสมผสาน ระหว่างนักวิชาการและมุมมองผู้ประกอบการเอกชน ทำให้มองภาพได้รอบด้านมากขึ้น สำหรับการแบ่งเวลาในการทำงานนั้นวันเสาร์-อาทิตย์ส่วนใหญ่จะหยุดใช้เวลาอยู่กับครอบครัว วันศุกร์ในช่วงเช้ายังมีออกรายการในฐานะนักวิชาการทางด้านอสังหาฯ ทางช่องมันนี่ แชนแนล

การทำงานในช่วงก่อนเกษียณก็มีผู้ประกอบการอสังหาฯ มาทาบทามให้ไปร่วมงานด้วยหลายราย หลังเกษียณแล้วก็ยังมีคนทาบทามเนื่องจากมีคำมั่นสัญญาว่าจะมาทำงานกับ ดร.เกษรา ธัญลักษณ์ภาคย์ รองประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท เสนาดีเวลลอปเม้นท์ ซึ่งเป็นนักวิชาการเหมือนกันเวลาคุยกันจะง่ายในการทำงาน

ผมตั้งเป้าว่าจะทำงานไปอีกอย่างน้อย 10 ปี ปรัชญาการทำงานของผมนั้นจะขัดแย้งกับเศรษฐีใหม่ๆ ผู้บริหารรุ่นหนุ่ม ชอบบอกว่าจะเกษียณตอนอายุ 45 หรือ 50 ปี ของผมนี่คิดตรงกันข้าม เกษียณคือเกษียณจากงานประจำ แต่ว่าชีวิตการทำงานต้องไม่เกษียณ งานนอกตำแหน่งต้องไม่เกษียณ อายุ 50 แล้วจะทำงานอย่างเดียวจะไม่ทำอะไรแล้ว จะเที่ยวอย่างเดียวผมว่าเป็นการสูญเสียทรัพยากร ถ้าเก่งจริงก็ขอให้เกษียณจากหมวกที่เคยทำงาน ประจำ แต่ขอให้ทำงานต่องานเพื่อจิตสาธารณะก็ยังดี