นักเขียนไทย รางวัลวรรณกรรมแม่น้ำโขง

โดย...เสน่ห์จันทน์

รางวัลวรรณกรรมแม่น้ำโขง เพิ่งจัดขึ้นปีนี้เป็นครั้งแรก โดยประเทศไทยได้รับเกียรติเป็นเจ้าภาพจัดงาน และนักเขียนไทยที่ตัดริบบิ้นได้รับรางวัลนี้ คือ เรวัตร์ พันธุ์พิพัฒน์ นักเขียนและกวีชื่อดัง จากผลงานสร้างสรรค์ประเภทร้อยกรอง และ วีระศักดิ์ จันทร์ส่งแสง นักเขียนสารคดีมือทองจากผลงานสร้างสรรค์ประเภทร้อยแก้ว 

รางวัลวรรณกรรมแม่น้ำโขง หรือแม่น้ำโขงอวอร์ด (Mekong River Literature Award : MERLA) เป็นรางวัลระดับนานาชาติ สำหรับคนวรรณกรรมในประเทศแถบลุ่มแม่น้ำโขง โดยมีสมาชิกชาติต่างๆ ได้แก่ เวียดนาม ลาว กัมพูชา เมียนมา จีน (ยูนนาน) และไทย

การก่อเกิดรางวัลนี้ เพื่อเป็นสัญลักษณ์แห่งความสามัคคีและมิตรภาพทางวรรณกรรมในภูมิภาค ซึ่งเป็นไปตามแนวทางของการแลกเปลี่ยนความร่วมมือและการหารือระหว่างวัฒนธรรมต่างๆ ยังเป็นศูนย์รวมของสมาคมนักเขียนทุกประเทศในลุ่มน้ำโขง

กนกวลี กันไทยราษฎร์ นายกสมาคมนักเขียนแห่งประเทศไทย กล่าวถึงรางวัลวรรณกรรมแม่น้ำโขง จัดขึ้นโดยกองทุนวรรณกรรมลุ่มน้ำโขง เริ่มก่อตั้งขึ้นเมื่อปี 2550 โดยความริเริ่มของสมาคมนักเขียนแห่งเวียดนาม รางวัลดังกล่าวได้ยกย่อง ให้เกียรติ และส่งเสริมความรู้ ความสามารถของนักเขียน ซึ่งแสดงออกถึงอัตลักษณ์ประจำชาติ ก่อให้เกิดความเชื่อมโยงระหว่างนักเขียนในภูมิภาค เพื่อส่งเสริมสันติภาพ ความปรารถนาดี มิตรภาพ และพัฒนาการทางวัฒนธรรมของภูมิภาคและของโลก โดยยึดมั่นในหลักการมนุษยธรรม จะมีการมอบรางวัลเป็นประจำทุกปี

วีระศักดิ์ จันทร์ส่งแสง

“หลักเกณฑ์ในการคัดเลือกผู้ได้รับรางวัล ใช้พิจารณาร่วมกันในทั้ง 6 ประเทศ คือนักเขียนต้องทำงานวรรณกรรมที่มีคุณค่าทางศิลปะ ให้เกียรติแก่มนุษยชาติ มีความรักความศรัทธาในการเชื่อมโยงวัฒนธรรมชุมชนกับโลก โดยปีนี้ในส่วนประเทศไทย คณะกรรมการมีความคิดเห็นตรงกันในการคัดเลือกผู้ได้รับรางวัลทั้ง 2 ประเภท คือ ร้อยแก้วและร้อยกรอง

งานของคุณวีระศักดิ์ จันทร์ส่งแสง เป็นงานประเภทร้อยแก้ว เป็นสารคดีที่บอกเล่าถึงวิถีชีวิตของผู้คนทั้งชุมชนคนต้นแบบ คนชายขอบ ชาติพันธุ์ คนพิการ คนด้อยโอกาส ทั่วทั้งสังคมของประเทศ อันสะท้อนถึงความจริง ความดีงาม ที่ช่วยสร้างสรรค์ให้เกิดพลังและแรงบันดาลใจอันยิ่งใหญ่ ซึ่งตอกย้ำให้เห็นถึงแก่นแห่งศักดิ์ศรีของมนุษย์

ขณะที่ผลงานของคุณเรวัตร์ พันธุ์พิพัฒน์ มีการผสานระหว่างน้ำคำและอารมณ์ที่น่าประทับใจ พลังแห่งงานที่ถูกกลั่นกรองออกมาคือเนื้อหาที่แยบยลอย่างเต็มไปด้วยคุณค่าทางศิลปะที่รุกเร้า แต่อ่อนโยนสู่การรับรู้ นับเป็นวิถีธรรมในความหมายของการประพันธ์”

ด้านนักเขียนรางวัลวรรณกรรมแม่น้ำโขง เรวัตร์ พันธุ์พิพัฒน์ เปิดใจว่า “รู้สึกยินดีอย่างยิ่งที่ได้รับคัดเลือกให้รับรางวัลวรรณกรรมแม่น้ำโขง โดยเฉพาะในยุคสมัยที่งานเขียนถูกโดดเดี่ยวจากผู้อ่านหรือสังคมโดยรวม ผมมองว่างานวรรณกรรมก็คือการชำระประวัติศาสตร์กระแสหลัก ประวัติศาสตร์ที่บิดเบือน ประวัติศาสตร์ที่ก่อให้เกิดบาดแผลและความบาดหมางระหว่างประเทศร่วมภูมิภาค ดังนั้น รางวัลอาจทำให้เราสามารถเปลี่ยนแปรแก้ไขความผิดพลาดต่างๆ นานาที่เกิดขึ้นในอดีตได้ และยังส่งเสียงสะท้อนไปถึงประเทศที่มีอำนาจเหนือกว่า ในกรณีการใช้ทรัพยากรธรรมชาติร่วมกันอย่างเอาเปรียบ เช่น แม่น้ำ เป็นต้น”

ด้านนักเขียนสารคดี วีระศักดิ์ จันทร์ส่งแสง “ขอบคุณสำหรับเกียรติที่มอบให้ เพราะงานเขียนแนวสารคดีที่ทำอยู่ไม่ได้เป็นงานแนวกระแสที่มีคนอ่านกลุ่มใหญ่ แต่การที่มีคนมองเห็นทำให้รู้สึกถึงคุณค่าของผลงานว่ามีคนมองเห็นในเนื้องานที่ทำ

เรวัตร์ พันธุ์พิพัฒน์

“รู้สึกว่าตัวเองยังทำงานน้อยอยู่มากเมื่อเปรียบเทียบกับนักเขียนท่านก่อนๆ ที่รับรางวัลมา ซึ่งหลายท่านก็เป็นไอดอลของผมจริงๆ ในช่วงเริ่มหัดเขียนหนังสือ ผมได้แบบอย่างจากบุคคลเหล่านี้เป็นต้นทางของผมก็ว่าได้ จึงเป็นเกียรติและภาคภูมิอย่างยิ่ง และเป็นเสมือนพันธสัญญาว่าจะต้องทำงานเขียนที่จรรโลงสังคมในภูมิภาคนี้ ทั้งในแง่สังคมและสิ่งแวดล้อมในลุ่มน้ำสายนี้ต่อไป”

ส่วนนักเขียน 4 ประเทศ ที่ได้รับรางวัลวรรณกรรมแม่น้ำโขง ประเทศกัมพูชา ได้แก่ Dr. Khieu Kosal และ HE. Seang Chanheng จีน (ยูนนาน) ได้แก่ Mrs. LIU Yuhong และ Mr. NA Zhangyuan เมียนมา ได้แก่ Shwe Myanig Pyone lei Maw และ Dr.Khin Yu Swe

เวียดนาม ได้แก่  Ms. Huynh Kim Huong และ Mr. Ngo Minh Khoi ส่วนประเทศลาวจะประกาศพร้อมกันในพิธีมอบรางวัล ในวันที่ 26 ส.ค. 2560 ณ หอประชุมเล็ก ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย