ถุงรุ่นใหม่ต่อลมหายใจให้พืชผัก

โดย...กั๊ตจัง ภาพ : สวทช.

จะมีใครรู้บ้างไหมว่าสิ่งมีชีวิตในตู้เย็นที่อยู่อย่างทรมานมากที่สุดก็คือ พืชผักและผลไม้ต่างๆ ที่เรามักจะใช้วิธีการห่อพลาสติกอย่างมิดชิดและเก็บไว้ ซึ่งการห่อพลาสติกเหล่านี้จะทำให้ผักนั้นเฉาเร็ว

ไม่เพียงแต่จะเป็นปัญหาของคนทั่วไป กับศูนย์การค้าปลีกก็ต้องรับภาระในการจัดการดูแลพืชผักเหล่านี้ให้อยู่ในสภาพที่สดใหม่ตลอดเวลาให้มากที่สุด

กลุ่มวิจัยเพื่อพัฒนาเทคโนโลยีบรรจุภัณฑ์เพื่อยืดอายุการเก็บรักษาคุณภาพผักและผลไม้สดไทย และศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติและมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ จึงได้พัฒนาฟิล์มบรรจุภัณฑ์สำหรับการบรรจุผลิตผลสดการเกษตร

โดยออกแบบให้ถุงนี้มีความสามารถในการกันน้ำ ยอมให้มีการไหลผ่านก๊าซออกซิเจนสูงกว่าฟิล์มพลาสติกถนอมอาหารทั่วไป ถุงนั้นคือ "Active PAK" หรือ ถุงหายใจได้ ซึ่งมีความสามารถในการถ่ายเทอากาศพอเพียงกับอัตราการใช้ก๊าซของผักและผลไม้สดที่บรรจุ ทำให้สามารถชะลอการเปลี่ยนแปลงทางชีวภาพ ทำให้ผลไม้ยังคงความสดใหม่ได้นานกว่าฟิลม์ทั่วไปอีก 3 เท่า และยังไม่ทำให้เกิดไอน้ำภายในทำให้ไม่เกิดการเน่าเร็วขึ้นอีกด้วย

ทีมวิจัยอธิบายเพิ่มเติมว่าหลังการเก็บเกี่ยวผักและผลไม้จะยังคงมีชีวิตอยู่ โดยยังคงหายใจมีการคายน้ำ การผลิตก๊าซเอทิลีน และการเปลี่ยนแปลงองค์ประกอบเคมีบางอย่าง เพื่อทำให้ตัวเองสามารถมีชีวิตอยู่ต่อไปให้นานที่สุด แต่หากเราปิดกั้นกระบวนการรักษาตัวเองของพืชผัก ไปปิดกั้นการคายน้ำ การระบายความร้อนจากการหายใจ ปิดกั้นก๊าซออกซิเจน จะทำให้เกิดรสชาติ หรือกลิ่นที่ผิดไปจากผลิตผลปกติ

ดังนั้น คุณสมบัติของฟิล์มตัวนี้จะต้องยอมให้ก๊าซผ่านโดยเฉพาะก๊าซออกซิเจน คาร์บอนไดออกไซด์ และไอน้ำ ซึ่งมีผลโดยตรงต่อการสร้างบรรยากาศดัดแปลงแบบสมดุลขึ้นในถุงตามความต้องการของผลิตผลสด

ทีมวิจัยประสบความสำเร็จในการพัฒนาสูตรฟิล์ม Active PAK ที่มีค่าการผ่านของก๊าซสูงและเหมาะสมในการใช้งานเป็นถุงบรรจุภัณฑ์ที่มีความสามารถในการยืดอายุผลิตผลสด มุ่งเน้นการใช้งานเป็นบรรจุภัณฑ์ผักสดสำหรับซูเปอร์มาร์เก็ต ซึ่งมีตัวเลขจากศูนย์การค้าระบุว่ามีการสูญเสียรายได้จากการเน่าเสียของผักที่วางขายเฉลี่ยประมาณ 20 เปอร์เซ็นต์/วันเลยทีเดียว

กว่าจะได้ผลงานนี้ออกมาใช้จริงที่ท็อปส์ซูเปอร์มาร์เก็ตต้องผ่านการวิจัยอย่างต่อเนื่องกว่า 15 ปี และสามารถใส่ผักที่มีขนาดใบแตกต่างกันได้ ผลปรากฏว่าสามารถเก็บผักสดได้นานถึง 8 วัน จากปกติแค่ 3 วันเท่านั้น ซึ่งช่วยลดการเน่าเสียและเพิ่มรายได้ให้กับศูนย์การค้าทางอ้อมอีกด้วย