CardioInsight เทคโนโลยีใหม่ ตรวจจับหัวใจเต้นผิดจังหวะ

16 พฤษภาคม 2560

ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ (Cardiac Arrhythmia) เป็นอาการที่หัวใจเต้นไม่เป็นจังหวะตามธรรมชาติ อาจเต้นเร็วเกินไปหรือช้าเกินไป ทำให้การสูบฉีดเลือดไปยังส่วนต่างๆ ของร่างกายไม่มีประสิทธิภาพเท่าที่ควร และอาจส่งผลให้ผู้ป่วยมีภาวะเสี่ยงต่อภาวะหัวใจล้มเหลวหรือหลอดเลือดสมองอุดตันเพิ่มมากขึ้นการรักษาภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะได้อย่างมีประสิทธิภาพนั้น แพทย์จำเป็นต้องวินิจฉัยให้ได้เสียก่อนว่าเป็นความผิดปกติชนิดใด เป็นการเต้นแบบสั่นพลิ้ว เต้นผิดจังหวะ เต้นเร็ว หรือเต้นเร็วชนิดลัดวงจร และหาตำแหน่งกำเนิดความผิดปกติเกิดขึ้นว่าเป็น ณ จุดใด หัวใจห้องบนหรือห้องล่าง เป็นต้นนพ.กุลวี เนตรมณี ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยด้านสรีรวิทยาไฟฟ้าหัวใจแปซิฟิก ริม ลอสแองเจลิส สหรัฐอเมริกา และอายุรแพทย์โรคหัวใจและหลอดเลือด ผู้เชี่ยวชาญด้านสรีรวิทยาไฟฟ้าหัวใจ ศูนย์หัวใจเต้นผิดจังหวะ โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์ ให้ข้อมูลว่า โดยปกติในการวินิจฉัยโรคหัวใจเต้นผิดปกติจะใช้วิธีการ 2-3 วิธี เบื้องต้นคือจับชีพจรของคนไข้แล้วนับว่าเต้นเร็วเต้นช้าเท่าไหร่ เต้นปกติหรือไม่ปกติ วิธีการนี้จะสามารถรู้ได้ว่าคนไข้มีอาการหัวใจเต้นผิดปกติหรือไม่ แต่ก็บอกไม่ได้ว่าเป็นการเต้นผิดปกติแบบช

ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ (Cardiac Arrhythmia) เป็นอาการที่หัวใจเต้นไม่เป็นจังหวะตามธรรมชาติ อาจเต้นเร็วเกินไปหรือช้าเกินไป ทำให้การสูบฉีดเลือดไปยังส่วนต่างๆ ของร่างกายไม่มีประสิทธิภาพเท่าที่ควร และอาจส่งผลให้ผู้ป่วยมีภาวะเสี่ยงต่อภาวะหัวใจล้มเหลวหรือหลอดเลือดสมองอุดตันเพิ่มมากขึ้น

การรักษาภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะได้อย่างมีประสิทธิภาพนั้น แพทย์จำเป็นต้องวินิจฉัยให้ได้เสียก่อนว่าเป็นความผิดปกติชนิดใด เป็นการเต้นแบบสั่นพลิ้ว เต้นผิดจังหวะ เต้นเร็ว หรือเต้นเร็วชนิดลัดวงจร และหาตำแหน่งกำเนิดความผิดปกติเกิดขึ้นว่าเป็น ณ จุดใด หัวใจห้องบนหรือห้องล่าง เป็นต้น

นพ.กุลวี เนตรมณี ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยด้านสรีรวิทยาไฟฟ้าหัวใจแปซิฟิก ริม ลอสแองเจลิส สหรัฐอเมริกา และอายุรแพทย์โรคหัวใจและหลอดเลือด ผู้เชี่ยวชาญด้านสรีรวิทยาไฟฟ้าหัวใจ ศูนย์หัวใจเต้นผิดจังหวะ โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์ ให้ข้อมูลว่า โดยปกติในการวินิจฉัยโรคหัวใจเต้นผิดปกติจะใช้วิธีการ 2-3 วิธี เบื้องต้นคือจับชีพจรของคนไข้แล้วนับว่าเต้นเร็วเต้นช้าเท่าไหร่ เต้นปกติหรือไม่ปกติ วิธีการนี้จะสามารถรู้ได้ว่าคนไข้มีอาการหัวใจเต้นผิดปกติหรือไม่ แต่ก็บอกไม่ได้ว่าเป็นการเต้นผิดปกติแบบชนิดใด

ขณะที่ในช่วง 70-80 ปีมานี้ ได้มีการพัฒนาเครื่องมือ Electrocardiogram (EKG หรือ ECG) โดยเครื่องมือนี้จะตรวจวัดและสร้างกราฟคลื่นหัวใจ และจะให้ข้อมูลมากกว่าการจับชีพจรอย่างเดียว เช่น สามารถบอกอัตราการเต้นของหัวใจ เต้นเร็วจากหัวใจห้องบนหรือห้องล่าง และรูปแบบการเต้นที่ไม่สม่ำเสมอนั้นมากน้อยแค่ไหน แต่เครื่องมือ EKG ก็ยังไม่สามารถบอกได้ชัดเจนว่าอาการผิดปกติของหัวใจเกิดในจุดใด เพียงแต่บอกได้คร่าวๆ เพียงว่ามาจากหัวใจห้องบนหรือห้องล่าง และมีอันตรายมากน้อยขนาดไหน

อย่างไรก็ดี ด้วยเทคโนโลยีสมัยใหม่ทำให้ขณะนี้ได้มีการพัฒนาเครื่องมือชนิดหนึ่งซึ่งเรียกว่า CardioInsight เข้ามาช่วยในการตรวจวินิจฉัยภาวะหัวใจเต้นผิดปกติ ซึ่งเครื่องมือชนิดนี้สามารถตรวจจับบริเวณของกล้ามเนื้อหัวใจที่เกิดความผิดปกติได้แม่นยำและเฉพาะเจาะจงมากขึ้น หากเทียบกับเครื่อง EKG ที่บอกว่ามีความผิดปกติ ณ หัวใจห้องบน เครื่องมือ CardioInsight จะชี้เฉพาะได้ละเอียดขึ้นว่าผิดปกติที่จุดใดของหัวใจห้องบนหรือห้องล่าง หรือเทียบให้เห็นภาพง่ายๆ คือแทนที่จะบอกว่าผู้ร้ายอยู่จังหวัดไหน ก็สามารถบอกได้เลยว่าอยู่ในซอยไหน

รู้จัก CardioInsight

CardioInsight หรือที่เรียกเต็มๆ ว่า CardioInsight Mapping Solution มีลักษณะเป็นเสื้อกั๊กที่ฝังอิเล็กโทรดตรวจจับคลื่นไฟฟ้าหัวใจจำนวน 252 ตำแหน่งบนเสื้อ ครอบคลุมทั่วพื้นที่ผนังทรวงอกทั้งด้านหน้าและด้านหลัง เมื่อได้ข้อมูลจากอิเล็กโทรดและประมวลผลด้วยซอฟต์แวร์ก็จะช่วยให้สามารถตรวจจับทิศทางสัญญาณไฟฟ้าจากหัวใจได้ทั่วทั้งดวง

นพ.กุลวี กล่าวอีกว่า หากเปรียบเทียบให้เห็นภาพ เซลล์ทุกเซลล์ของหัวใจเหมือนแบตเตอรี่ และการทำงานของหัวใจจะมี 2 องค์ประกอบ คือ กล้ามเนื้อสำหรับการสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงร่างกาย และมีคลื่นไฟฟ้าเพื่อส่งสัญญาณให้กล้ามเนื้อหัวใจทำงานเป็นจังหวะที่เหมาะสม

“การเต้นของหัวใจผิดจังหวะมักจะพบว่ามีความบกพร่องในแบตเตอรี่คือต้นกำเนิดไฟฟ้าหัวใจหรือเส้นทางของกระแสไฟฟ้าที่กระตุ้นเซลล์กล้ามเนื้อหัวใจ เหมือนสายไฟที่ส่งไฟฟ้าไปทั่วบ้าน เพราะฉะนั้นเมื่อมีการลัดวงจรหรือทำให้หัวใจเต้นผิดปกติ ตัวอิเล็กโทรดที่ครอบคลุมทั่วทรวงอกจะสามารถตรวจจับได้ว่ามาจากตรงไหน” นพ.กุลวี กล่าว

นอกจากนี้ ความอัจฉริยะของอุปกรณ์นี้ยังสามารถนำข้อมูลคลื่นไฟฟ้าหัวใจที่ตรวจจับได้ ไปประมวลผลร่วมกับข้อมูลกายวิภาคของหัวใจที่ได้จากเครื่อง CT Scan แพทย์ก็จะสามารถเห็นภาพที่ชัดเจน ทั้งจังหวะการเต้นของหัวใจทุกๆ จังหวะ เห็นภาพเส้นทางการเดินทางของกระแสไฟฟ้าทั่วหัวใจทั้งดวงว่าออกจากจุดไหนไปยังจุดไหน และเกิดความผิดปกติในจุดไหน

ที่สำคัญเครื่องมือชนิดนี้สามารถใช้งานได้โดยไม่ต้องมีการผ่านหรือสอดใส่เครื่องมือเข้าไปในร่างกายคนไข้ (Non-invasive procedure) และยังช่วยเป็นส่วนเสริมให้กับการทำหัตถการที่เป็น Invasive procedure เช่น การสวนหัวใจให้ทำได้ง่าย เข้าถึงตำแหน่งเฉพาะได้ดียิ่งขึ้น เป็นต้น

เดินหน้างานวิจัย ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ

นพ.กุลวี กล่าวอีกว่า เครื่องมือ CardioInsight ถือเป็นเทคโนโลยีใหม่ อยู่ในช่วงริเริ่มซึ่งปัจจุบันมีใช้ในโรงพยาบาลเพียงไม่กี่แห่งในโลก คือที่โรงพยาบาลในเมืองบอร์กโดซ์ ประเทศฝรั่งเศส และโรงพยาบาลบำรุงราษฎร์ของไทยที่ใช้งานเครื่องมือนี้อย่างจริงจังในการรักษาอาการหัวใจเต้นผิดจังหวะ

“โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์เป็นโรงพยาบาลไม่กี่แห่งในโลกที่นำเครื่องมือนี้มาใช้ในการรักษา และอีกเหตุผลหนึ่งที่บำรุงราษฎร์นำเครื่องมือนี้เข้ามา เพราะโรงพยาบาลต้องการวิจัยองค์ความรู้ในเรื่องหัวใจเต้นผิดจังหวะด้วย ขณะที่ทางผู้พัฒนาอุปกรณ์ก็เห็นว่าเราทำได้ดี ก็เลยอยากให้เป็น Partner ช่วยเหลือในการพัฒนาเทคโนโลยีนี้ให้ดียิ่งขึ้น ซึ่งอย่างที่บอกว่ามีโรงพยาบาลไม่กี่แห่งในโลกที่มีเครื่องมือนี้และเราก็ภูมิใจที่ได้เป็นหนึ่งในนั้น” นพ.กุลวี กล่าว

“เรานำเอา CardioInsight เข้ามา เพราะเราอยากเป็น Arrhythmia Center ที่ทำวิจัยที่ดีที่สุดและเป็นแห่งหนึ่งในโลกที่ดีที่สุดในการรักษา ซึ่งเครื่องมือนี้จะเป็นสิ่งที่มีประโยชน์ ทำให้เราเรียนรู้มากขึ้น เข้าใจโรคมากขึ้น และวินิจฉัยดีขึ้น ทั้งหมดนี้เพื่อให้คนไข้ได้รับสิ่งที่ดีที่สุดนั่นเอง” นพ.กุลวี กล่าวทิ้งท้าย

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ศูนย์หัวใจเต้นผิดจังหวะ โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์ อาคารบำรุงราษฎร์ อินเตอร์เนชั่นแนล คลินิก ชั้น 14 โทร. 02-667-2851 นัดแพทย์ 02-667-1555 www.bumrungrad.com