ยุติความขัดแย้งด้วยสมดุลแห่งอำนาจและความรัก

เสียงระเบิด เลือด และความตายของผู้บริสุทธิ์ ความโกรธเกลียดชิงชังระหว่างคนเสื้อแดง

เรื่อง อินทรชัย พาณิชกุล

เสียงระเบิด เลือด และความตายของผู้บริสุทธิ์ ความโกรธเกลียดชิงชังระหว่างคนเสื้อแดง เสื้อเหลือง รวมไปถึงการฟาดฟันห้ำหั่นกันด้วยวาจาอย่างดุเดือดของนักการเมืองในสภา ล้วนตอกย้ำลงไปในจิตใจของคนทั้งประเทศให้ได้รู้ว่ากลิ่นอายความขัดแย้งยังคงคุกรุ่น และไม่มีวันจางหายไปง่ายๆ

ในวันที่สังคมไทยเผชิญกับทางตัน และยังไม่รู้ว่าจะคลำหาทางออกในวันที่มืดมิดเช่นนี้ด้วยวิธีใด ก็มีข่าวน่าสนใจเล็กๆ ที่สร้างความหวังกำลังใจได้ไม่น้อย นั่นก็คือการมาเยือนเมืองไทยของ อดัม คาเฮน นักกระบวนการด้านสันติวิธีระดับแนวหน้าของโลก ซึ่งมีชื่อเสียงจากกรณีการร่วมแก้ไขปัญหาความขัดแย้งที่ยากที่สุดและรุนแรงที่สุดในโลกหลายครั้ง ไม่ว่าจะเป็นประเทศแอฟริกาใต้ โคลัมเบีย อาร์เจนตินา กัวเตมาลา ไอร์แลนด์เหนือ ไซปรัส อิสราเอล ปาเลสไตน์ และแคว้นบาสก์ของสเปน

ระยะเวลาสั้นๆ 4 วัน อดัม คาเฮน เดินสายพบปะกับผู้คนในหลากหลายชนชั้น ตั้งแต่นายกรัฐมนตรี ผู้นำกองทัพ นักการเมือง นักวิชาการ เอ็นจีโอ และผู้นำชาวบ้าน เพื่อถอดบทเรียนจากประสบการณ์ที่เขาประสบพบเจอมาทั่วโลก นำมาสร้างกระบวนการแก้ปัญหาในบ้านเรา นอกจากนี้ ยังได้เปิดตัวผลงานหนังสือเล่มใหม่ด้วย

พลังรัก พลังอำนาจ (Power and Love) สำนักพิมพ์โพสต์บุ๊กส์ แปลโดย ดร.สุมิท แช่มประสิทธิ์ และ ดร.สันติ กนกธนาพร เป็นหนังสือที่รวบรวมจากประสบการณ์กว่า 20 ปี ของ อดัม คาเฮน ที่ได้เข้าไปมีส่วนช่วยแก้ปัญหาต่างๆ ให้กับนานาประเทศ ที่มีทั้งความสำเร็จและล้มเหลวคละเคล้ากันไป โดยหนังสือเล่มนี้จะช่วยตอบคำถามที่ว่าทำไมคนบางกลุ่มสามารถแก้ปัญหาที่ซับซ้อนยุ่งยากได้อย่างง่ายดาย แต่บางคนกลับล้มลุกคลุกคลาน ล้มแล้วล้มอีกก็ไม่สามารถแก้ปัญหาได้ ซึ่งแท้จริงแล้วสองตัวแปรที่ชักใยอยู่เบื้องหลังการแก้ปัญหาก็คือ พลังอำนาจ และพลังความรัก

“ผมมาเมืองไทย 4 วัน คิดว่ายังไม่เข้าใจสถานการณ์เพียงพอ คงไม่เหมาะนักถ้าจะให้แสดงความคิดเห็นเรื่องสถานการณ์ความขัดแย้งในเมืองไทย แต่ธรรมชาติของปัญหาทั่วโลกจะคล้ายๆ กัน หรือมีสิ่งที่เหมือนๆ กันอยู่ ต้องเข้าใจว่าผมไม่ใช่นักแก้ปัญหา แต่ผมมาช่วยคนที่กำลังพยายามแก้ไขปัญหา ด้วยการถอดบทเรียนที่ผมไปประสบมาจากหลายประเทศทั่วโลกมาเล่าให้ฟัง” อดัม บอกถึงเหตุผลในการเดินทางมาเมืองไทยครั้งนี้

“แม้ทุกประเทศจะมีปัญหาคล้ายกัน แต่สิ่งที่เหมือนกันก็คือการแก้ไขปัญหา ไม่ใช่ทำเพียงแค่คนเดียว แต่ต้องร่วมกันในทุกภาคส่วนของสังคม คนที่จะต้องมานั่งคุยกัน แม้จะเป็นศัตรูกันก็ตาม”

แรงบันดาลใจสำคัญที่ อดัม คาเฮน เลือกนำเอาพลังอำนาจและพลังรักมาใช้เป็นตัวขับเคลื่อนในการแก้ไขปัญหาความขัดแย้ง มาจากคำพูดอันโด่งดังของ ดร.มาร์ติน ลูเธอร์ คิง จูเนียร์ ที่กล่าวไว้ว่า “อำนาจที่ปราศจากความรัก ไม่สามารถนำไปสู่ความสำเร็จ ความรักที่ปราศจากอำนาจไม่สามารถนำไปสู่ความสำเร็จได้เช่นเดียวกัน”

“ผมเคยเห็นหลายๆ ตัวอย่างของการแก้ไขปัญหาด้วยอำนาจโดยปราศจากความรักจนกลายเป็นความฉ้อฉลและกดขี่ แล้วก็มีตัวอย่างมากมายของการแก้ไขปัญหาด้วยความรักที่ปราศจากพลังอำนาจจนกลายเป็นเพ้อฝันและไร้แรงพลังในการขับเคลื่อน ดังนั้นหากเราต้องการความสำเร็จในการสร้างความจริงใหม่ให้แก่สังคม เราไม่อาจเลือกอย่างใดอย่างหนึ่งระหว่างอำนาจกับความรัก แต่เราต้องเลือกทั้งสองอย่าง” เป็นคำยืนยันหนักแน่นจากประสบการณ์เข้มข้นตลอดระยะเวลา 20 ปี ของเขาผู้นี้

พระมหาวุฒิชัย วชิรเมธี หรือ ว. วชิรเมธี พระนักคิดชื่อดังเคยบอกไว้ว่า ปัญหาของประเทศไทยซับซ้อนเกินกว่าวิธีคิดเก่าๆ ยุทธศาสตร์เก่าๆ คนเก่าๆ จะรับมือไหว มีแต่ต้องใช้วิธีคิดใหม่ ยุทธศาสตร์ใหม่ และคนใหม่ๆ เท่านั้นจึงจะพอรับมือได้ หากเราไม่หลงยึดถือติดมั่นในอัตตาตัวเองมากจนเกินไปแล้วละก็ มวลแห่งประสบการณ์อันว่าด้วยการแก้ปัญหาความขัดแย้งและวิกฤตการณ์ระดับนานาชาติของอดัม คาเฮน คงจะช่วยเปิดหูเปิดตาคนไทยได้เป็นอย่างมาก

แล้วคุณล่ะพร้อมจะเปิดหูเปิดตา เปิดหัวใจให้กว้าง เพื่อฟังคำแนะนำของนักกระบวนการสันติวิธีคนนี้หรือยัง