ฤๅจักรยานจะถึงเวลาขาลง

โดย...Withaya heng

ช่วงนี้อากาศร้อนเหลือกำลัง จะออกไปปั่นจักรยานแต่ละครั้งก็ถึงขั้นทำใจลำบาก วันนี้เลยมาชวนคุยเรื่องร้อนยิ่งกว่า เรียกว่าหนามยอกเอาหนามบ่ง เจอร้อนก็ดับร้อนด้วยเรื่องร้อนยิ่งกว่า อย่างที่หลายๆ คนตั้งข้อสังเกตไว้ว่านับตั้งแต่ต้นปีที่ผ่านมา งานแสดงสินค้าที่เกี่ยวกับจักรยานทุกงานมีลักษณะเป็นงานระบายสินค้า ลดกระหน่ำวินเทอร์เซลยันซัมเมอร์เซล และดูแนวโน้มจะต่อเนื่องไปเรนนี่เซล จนจะชนวินเตอร์เซลอีกรอบ

เกิดอะไรขึ้นกับวงการจักรยาน หรือว่าจักรยานถึงเวลาเริ่มเสื่อมความนิยม คนจะเลิกฮิตเลิกปั่นกันแล้วหรือไม่...

เมื่อเราถามตรงไปยังผู้นำเข้ารายใหญ่เจ้าหนึ่ง ท่านได้จาระไนให้ฟังว่า ตั้งแต่ปี 2557 เป็นต้นมาเศรษฐกิจของประเทศเป็นไปในลักษณะโตต่ำ ประกอบกับเศรษฐกิจโลกก็ไม่สู้ดี ทำให้ผู้คนระมัดระวังในเรื่องการใช้จ่าย กำลังซื้อจึงหดหายไปส่วนหนึ่ง ในขณะที่ยังต้องสั่งสินค้าให้ได้ยอดตามเป้าหมายจากผู้ผลิตเพื่อรักษาสถานะตัวแทนจำหน่ายในประเทศไทยเอาไว้ ทำให้เกิดการสั่งสินค้า Over Stock ติดต่อกัน 2-3 ปี

อีกทั้งช่วงสองปีที่ผ่านมา เทคโนโลยีในการผลิตจักรยานมีการเปลี่ยนแปลงไปอย่างมาก โรงงานผลิตในประเทศจีนซึ่งเป็นฐานการผลิตที่ใหญ่ที่สุดในโลก สามารถผลิตเฟรมอะลูมิเนียมที่ลบรอยเชื่อมออกจนหมด ดูสวยงามแทบแยกไม่ออกระหว่างเฟรมอะลูมิเนียมกับเฟรมคาร์บอน รวมทั้งการซ่อนสายเบรกสายเกียร์ไว้ภายในท่อเฟรม ได้กลายเป็นมาตรฐานใหม่ของจักรยานระดับเริ่มต้นที่มีราคาไม่สูงมาก ยิ่งเป็นการซ้ำเติมให้จักรยานตั้งแต่รุ่นปี 2015 ลงไปที่ค้างสต๊อกอยู่ระบายยากยิ่งขึ้นไปอีก

เมื่อนำจำนวนจักรยานที่ตกรุ่นมารวมกับจักรยานที่ล้นสต๊อก ผลที่ได้ คือ งานเทกระจาดแบบไม่ต้องเกรงใจร้านค้าตัวแทนจำหน่ายกันเลย และคาดว่าจะยังคงเทต่อเนื่องไปตลอดทั้งปีนี้

หันมาดูฝั่งนักปั่นกันบ้าง หลังจากที่ได้กระแสฟิกซ์เกียร์เป็นตัวคิกออฟ จุดระเบิดให้จักรยานฮิตตูมตามขึ้นมาเมื่อ 5-6 ปีที่แล้ว ถ้าดูที่จำนวนนักปั่นจะพบว่าเพิ่มขึ้นมาหลายสิบเท่า งานแข่งท้องถิ่นที่แต่เดิมมีนักแข่งเข้าร่วม 300-500 คน ก็ดีใจกันแล้ว ได้เพิ่มขึ้นมาเป็นไม่ต่ำกว่า 1,000-1,500 คน ยิ่งเป็นกิจกรรมงานปั่นตามจังหวัดต่างๆ ปัจจุบันมีผู้ร่วมปั่นไม่ต่ำกว่า 2,000 คน ในทุกงาน

ในกรุงเทพฯ เอง ถ้าดูจากสถิติของสนามสกายเลน จะพบว่า ยืนพื้นที่ 2,000-3,000 คน/วัน และพีกสุดถึงหลักหมื่นคนต่อวัน จำนวนนักปั่นที่เพิ่มขึ้น เป็นไปในลักษณะขยายฐานออกไปในแนวกว้าง นอกจากคนวัยทำงานที่เริ่มใส่ใจในสุขภาพ เราจึงได้พบเห็นสาวๆ วัยรุ่นหน้าใสๆ แปลงร่างมาเป็น Bike Angle ขาแรง เป็นหัวลากขบวน หรือเด็กๆ ในวัยประถมมาขี่จักรยานกับพ่อแม่ รวมทั้งคนในวันเกษียณ ใช้จักรยานเป็นสื่อพบปะเพื่อนฝูงในวัยเดียวกัน

แต่ในความหลากหลายของนักปั่นนั้น กลับมีจุดมุ่งหมายเดียวกัน คือ ไปให้ถึงนักปั่นระดับ Performance เห็นได้จากที่เคยไปร่วมกิจกรรมงานปั่นที่มีคนร่วมงานจำนวนมาก พบว่าเกือบทั้งหมดมีทักษะในระดับที่ดีถึงดีมากจนน่าแปลกใจ และเมื่อกระแสการวิ่งมาแรงแซงแถวจักรยานไป ก็มีนักปั่นส่วนหนึ่งที่เบนเข็มไปสู่ลู่วิ่ง เปลี่ยนไปวิ่งกันอย่างจริงจัง หลายคนหลงใหลในการวิ่งจนเลิกปั่นไปเลยก็มี แต่ส่วนใหญ่มักจะเล่นควบคู่กันไป ด้วยว่าเป็นกีฬาประเภทแอโรบิกเหมือนกัน แต่ใช้กล้ามเนื้อคนละส่วนจึงช่วยเสริมซึ่งกันและกันได้

ปัจจัยที่สาม คือ เส้นทางปั่น ปัจจุบันเส้นทางปั่นจักรยานยังคงเป็นหนึ่งในนโยบายของทุกจังหวัด ที่จะพัฒนาเส้นทางจักรยาน หนึ่งจังหวัดหนึ่งเส้นทางขึ้นให้ได้ครบทั่วทั้งประเทศ ซึ่งเราก็เริ่มได้เห็นเป็นรูปเป็นร่างในหลายๆ จังหวัด เช่น เส้นทางเลียบริมโขงที่ จ.นครพนม เพิ่งเปิดเส้นทางในส่วนของอุโมงค์นาคราชไปเมื่อเร็วๆ นี้ และจะสร้างเสร็จทั้งหมดปลายปีนี้ ระยะทางกว่า 60 กม.

ใน กทม.เอง สนามสกายเลนก็เพิ่งปิดปรับปรุง เพื่อเพิ่มเลนจักรยานรองรับนักปั่นให้ได้จำนวนมากขึ้นเกือบเท่าตัว

ถ้าดูจากปัจจัยทั้ง 3 ในส่วนของธุรกิจจักรยานต้องเรียกว่าอยู่ในช่วงปรับฐาน ที่ผ่านมาอาจจะมากเกินไปจนตอนนี้กลไกตลาดได้เข้ามาเป็นตัวปรับสู่สมดุล ในส่วนของนักปั่น หน้าเก่าจากไปแต่หน้าใหม่ก็ยังเข้ามาเรื่อยๆ ก็กีฬาประเภทแอโรบิกมันยังมีอยู่แค่ 3 ชนิด คือ วิ่ง จักรยาน และว่ายน้ำ ก็เล่นวนไปอยู่เท่านี้

สุดท้ายซึ่งถือเป็นส่วนสนับสนุนที่สำคัญ คือ เส้นทางปั่น ถ้าเรายังสามารถดูแลรักษาเส้นทางที่มีอยู่เดิม และพัฒนาสร้างเส้นทางใหม่ๆ เพิ่มขึ้นได้เรื่อยๆ กีฬาจักรยานกับขาลง ก็ยังคงยืนระยะห่างกันพอสมควรครับ