‘The World Through His Eyes’ เซบาสเทียว ซาลกาโด

โดย...พริบพันดาว

มองแววตาที่อ่อนโหยทอดลงเบื้องหลัง หน้าตาดูอ้างว้างนั่งทอดอาลัยพิงล้อรถบรรทุก ภายใต้ชุดสกปรกด้วยคราบน้ำมันดิบ เป็นภาพขาวดำของชายกรรมกร ซึ่งเป็นผู้ใช้แรงงานที่สะท้อนถึงอารมณ์ความรู้สึกที่กลืนไม่เข้าคายไม่ออก วังเวงใจอย่างเป็นที่สุด

 นี่เป็นแค่แรงกระทบที่พุ่งโชนออกมาของภาพถ่ายฝีมือของเซบาสเทียว ซาลกาโด ช่างภาพสารคดีระดับตำนานของโลก ในนิทรรศการภาพถ่าย “Sebastiao Salgado : The World Through His Eyes” ณ ชั้น 8 หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร

 นิทรรศการครั้งนี้เป็นการรวบรวมเอาผลงานตั้งแต่ช่วงการทำงานเป็นช่างภาพของเซบาสเทียว ซาลกาโด ตั้งแต่ปี 2529-ปัจจุบัน มาจัดแสดงเป็นครั้งแรกในประเทศไทย

 “ผมได้รับการติดต่อจากสมาคมถ่ายภาพแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ให้มาจัดแสดงผลงานเดี่ยวในประเทศไทย ซึ่งในครั้งแรกผมตั้งใจจะนำเอาผลงานชุด Genesis ซึ่งได้จัดแสดงในประเทศสิงคโปร์เมื่อประมาณ 2 ปีที่แล้ว แต่สำหรับประเทศไทยผมได้เลือกเอาผลงานภาพถ่ายตลอดช่วงการทำงานเป็นช่างภาพที่ผ่านมาของผมมาจัดแสดงเป็นจำนวนกว่า 120 ภาพ ผมได้ทำการคัดเลือกมาสำหรับจัดแสดงในประเทศไทยโดยเฉพาะ มีตั้งแต่ผลงานที่ผมได้เข้าไปถ่ายชีวิตผู้คนในทุกซีกโลก และชุดผลงานที่ผมหันกลับมาถ่ายธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมที่บริสุทธิ์ โดยเฉพาะในผลงานชุดหลังที่ชื่อ Genesis ซึ่งผมต้องการสื่อสารถึงคนไทย และผู้ชมทั่วโลก เพื่อจุดประกายให้ทุกคนเกิดความต้องการที่จะมีชีวิตอยู่อย่างสมดุล”

 นิทรรศการภาพถ่าย “Sebastiao Salgado : The World Through His Eyes” ครั้งนี้ ได้รวมเอาผลงานภาพถ่ายชิ้นมาสเตอร์พีซที่ได้รับการคัดสรรภาพโดยตัวของซาลกาโดเอง เพื่อมาจัดแสดงในประเทศไทยโดยเฉพาะเป็นจำนวนถึง 120 ภาพ ซึ่งภาพถ่ายที่จะนำมาจัดแสดงมาจากชุดผลงานที่เคยจัดแสดงมาแล้วทั่วโลก ได้แก่ Workers (ปี 2529-2536) และ Genesis (ปี 2547-2554) และภาพพิมพ์ที่มีเทคนิคการล้าง-อัดภาพขาว-ดำ (Silver Gelatin) ในชื่อชุด Other Americas (ปี 2540-2547)”

 โดยผลงานชุดเวิร์กเกอร์ส (Workers) นั้นซาลกาโดเริ่มต้นถ่ายภาพงานชิ้นสำคัญในช่วงกลางทศวรรษ 1980 (ปี 2523-2532) เกี่ยวกับผู้คนที่ใช้แรงงานในทุกอุตสาหกรรม เป็นผลงานที่ทำให้ซาลกาโดต้องเดินทางไปทุกมุมโลกตั้งแต่ประเทศจีน บังกลาเทศไปถึงคิวบา ในส่วนของผลงานชุดเอ็กโซดัส (Exodus) ซาลกาโดเปิดเผยให้เห็นถึงช่วงเวลาที่เปล่าเปลี่ยวที่สุดของประวัติศาสตร์ยุคใหม่เป็นการบันทึกข้อมูลการขับไล่ครั้งใหญ่ของประชาชนใน 35 ประเทศทั่วโลก อันเป็นผลมาจากความแตกต่างทางสังคม การเมือง เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อม ในผลงานชุดนี้เขาได้จับถึงความเปราะบางและความแข็งแกร่งของจิตใจของมนุษย์

 ส่วนในงานชุดเจเนซิส (Genesis) เป็นผลงานที่เขาใช้เวลาทำถึง 8 ปี ประกอบไปด้วยภาพถ่ายที่สวยงามของทิวทัศน์ที่ยิ่งใหญ่ สัตว์ป่าที่สงบและเยือกเย็น และอารยธรรมโบราณ ที่ยังคงไม่ถูกบุกรุกโดยเทคโนโลยี ผลงานชุดนี้ซาลกาโดต้องเดินทางถึง 32 ครั้ง เพื่อถ่ายภาพสภาพความเป็นจริงของพื้นที่ห่างไกลและแสดงความเคารพต่อธรรมชาติที่ยังไม่ถูกทำให้เสียไป และผลงานชุด Other Americas ที่เป็นแฟ้มผลงานพิเศษของภาพพิมพ์ที่มีเทคนิคการล้าง-อัดภาพขาว-ดำ (Silver Gelatin) จำนวน 20 ภาพ โดยงานชุดนี้ใช้เวลาถึง 7 ปี ในการถ่ายภาพในบราซิล ชิลี โบลิเวีย เปรู เอกวาดอร์ กัวเตมาลา และเม็กซิโก

 “ผมหวังว่าภาพถ่ายของผมจะช่วยสร้างการรับรู้และความเข้าใจใหม่ๆ เกี่ยวกับโลกใบนี้ ว่าเราต้องต่อสู้เพื่อรักษาระบบนิเวศที่เคยเสียหายให้กลับมาเหมือนเดิม จึงอยากจะให้ชาวไทยได้มาสัมผัสผลงานภาพถ่ายของผมด้วยตัวเอง”

 นิทรรศการภาพถ่ายครั้งนี้ครบเครื่องเป็นอย่างยิ่ง มีการจัด “Sebastiao Salgado’s Talk” ที่เซบาสเทียว ซาลกาโด มาบอกเล่าประสบการณ์ของเขา ทั้งในแง่มุมของการทำงานเป็นช่างภาพที่ต้องผจญภัยไปยังสถานที่ต่างๆ ทั่วโลก และการทำงานเพื่อสิ่งแวดล้อมในบ้านเกิด ซึ่งสร้างแรงบันดาลใจให้แก่ผู้เข้าฟังเป็นอย่างมาก

 นอกจากนี้ ยังมีการจัดฉายภาพยนตร์เรื่อง “The Salt of the Earth” ซึ่งได้รับรางวัลชนะเลิศจากเทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์ และถูกเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลออสการ์สาขาสารคดีด้วย เป็นภาพยนตร์สารคดีที่มีเนื้อเรื่องเกี่ยวกับผลงานการถ่ายภาพของซาลกาโดเอง กำกับการแสดงโดย วิม เวนเดอร์ส ที่ได้รับเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลออสการ์ และจูเลียโดน ริเบย์โร ซาลกาโด บุตรชายของเซบาสเทียว ซาลกาโดนั่นเอง ซึ่งได้รับรางวัลชนะเลิศจากเทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์ และถูกเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลออสการ์สาขาสารคดีด้วย

 นิทรรศการ “Sebastiao Salgado : The World Through His Eyes” จัดแสดงให้ชมฟรีโดยไม่เสียค่าใช้จ่ายถึงวันที่ 8 มี.ค. 2560 นี้เท่านั้น สำหรับผู้ที่สนใจสามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่สมาคมถ่ายภาพแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ หรือทาง www.rpst.or.th หรือ [email protected]