หลักสูตรผู้บริหารระดับสูง

โดย...วิฑูรย์  สิมะโชคดี

ไม่น่าเชื่อเลยว่า รถตู้โดยสารชนรถกระบะเมื่อปีใหม่นี้ มีคนตายได้มากถึง 25 ศพ คือ จากรถตู้ 14 ศพ และจากรถกระบะ 11 ศพ

เรื่องนี้ ทางราชการได้รายงานสรุปอุบัติเหตุทางถนนสะสม 7 วัน ช่วงเทศกาลปีใหม่ (29 ธ.ค.59 - 4 ม.ค. 60) เกิดอุบัติเหตุรวม 3,919 ครั้ง ผู้เสียชีวิตรวม 478 ราย ผู้บาดเจ็บรวม 4,128 คน

สาเหตุที่ทำให้เกิดอุบัติเหตุสูงสุด ได้แก่ เมาสุรา ร้อยละ 36.59 ขับรถเร็วเกินกำหนด ร้อยละ 31.31 ยานพาหนะที่เกิดอุบัติเหตุมากที่สุด ได้แก่ รถจักรยานยนต์ ร้อยละ 81.82 รถปิคอัพ ร้อยละ 8.00 ส่วนใหญ่เกิดในเส้นทางตรง ร้อยละ 61.78 ถนนทางหลวงแผ่นดิน ร้อยละ 36.92 ถนนใน อบต./หมู่บ้าน ร้อยละ 36.49

ข่าวที่น่าสลด ดังกรณีของ อุบัติเหตุที่เกิดขึ้นซ้ำซากเหล่านี้ แท้จริงแล้วเป็นเรื่องที่พวกเราทุกคนสามารถจะแก้ไขป้องกันได้ (แม้จะไม่ง่ายอย่างที่คิด)

ในทางปฏิบัติแล้ว เรามักจะอาศัย “หลักการ 3E” อย่างมีประสิทธิภาพ ที่ว่าด้วย Engineering Education และ Enforcement เพื่อป้องกันอุบัติเหตุและสร้างเสริมความปลอดภัย

Engineering หมายถึง การใช้วิชาการและความรู้ทางวิศวกรรมออกแบบอุปกรณ์ เครื่องใช้ และเครื่องจักรกล ตลอดจนสภาพแวดล้อมในที่ทำงานให้มีความปลอดภัยต่อการทำงานของพนักงาน

Education คือ การให้การศึกษาความรู้ และฝึกอบรมสัมนา เพื่อให้เกิด “Safety Mind” ที่นำไปสู่ความรับผิดชอบในการประพฤติปฏิบัติ หรือทำงานอย่างปลอดภัย จนเกิดเป็น “วัฒนธรรมแห่งความปลอดภัย” (Safety Culture) ในที่สุด

Enforcement คือ การบังคับใช้กฎระเบียบ หรือกฎหมายอย่างจริงจัง โดยไม่เลือกปฏิบัติ เช่น การตรวจตราดูการทำงานเป็นประจำ การจัดทำคู่มือการทำงาน เพื่อให้เป็นไปตามมาตรฐาน หรือกฎหมายว่าด้วยความปลอดภัยด้านต่าง ๆ หากมีการฝ่าฝืนไม่ปฏิบัติตาม ก็จะต้องมีการตักเตือน หรือการลงโทษผู้ฝ่าฝืนกฎระเบียบ หรือกฎหมาย เป็นต้น

ทุกวันนี้ เราทุกคนต่างตระหนักดีว่า ความปลอดภัยมีความสำคัญยิ่งต่อคุณภาพชีวิตที่ดีของทุกคน

หากวันนี้ใครลองสัมภาษณ์ผู้บริหารระดับสูงขององค์กรต่าง ๆ โดยถามว่า ท่านให้ความสำคัญกับความปลอดภัยอย่างไรบ้าง เราจะได้รับคำตอบจากผู้บริหารทุกท่านอย่างหนักแน่นว่า “ผมถือว่าความปลอดภัยสำคัญที่สุด เรามีมาตรการต่าง ๆ เพื่อป้องกันอุบัติเหตุอันตรายเต็มร้อย โดยเฉพาะเรื่องที่จะเป็นอันตรายต่อชีวิตของพนักงาน หรือชุมชนโดยรอบนั้น ผมจะยอมไม่ได้”

ผมกล้ารับรองว่าคำตอบจะไม่หนีไปจากข้างต้นนี้แน่นอน เพราะไม่มีผู้บริหารคนใดกล้าบอกว่าความปลอดภัยไม่สำคัญ แต่ในความเป็นจริงหลายท่านอาจไม่ได้ทำตามที่พูดไว้ เนื่องจากมีปัจจัยมากมายที่เกี่ยวข้อง ไม่ว่าจะเป็นตัวของผู้บริหารเอง หรือตัวผู้ปฏิบัติงานเอง เครื่องจักรอุปกรณ์ และหรือสภาพแวดล้อม โดยเฉพาะเรื่องของต้นทุนการผลิตที่อาจจะสูงขึ้นมากมาตรการด้านความปลอดภัยต่าง ๆ

สิ่งที่ผมอยากจะให้เป็นข้อคิดในวันนี้ ก็คือ “หลักสูตรสัมนาหรือฝึกอบรมผู้บริหารระดับสูง” ซึ่งเป็นที่นิยมกันอย่างกว้างขวางในปัจจุบัน ที่มีเนื้อหาเกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการที่ทันสมัย เพื่อสร้างความได้เปรียบในการแข่งขัน ซึ่งมักจะมีหัวข้อที่ว่าด้วยเรื่องของการพัฒนาอย่างยั่งยืน ที่เน้นถึงการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม และการประกอบกิจการธุรกิจอุตสาหกรรมที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม

แต่เรื่องสำคัญที่ขาดไปหรือไม่ค่อยได้พูดถึงกันเลยในทุก “หลักสูตรสำหรับผู้บริหารระดับสูง” ก็คือ “การบริหารจัดการ และวิศวกรรมความปลอดภัย” ที่สามารถลดอุบัติเหตุอันตราย และความสูญเสียที่เกิดจากคน เครื่องจักร และสภาพแวดล้อมได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งเท่ากับเป็นการลดต้นทุนการผลิตที่เกิดจาก “Human Error”

เหตุที่ต้องพูดเช่นนี้ ก็เพราะ เรื่องของความปลอดภัยนั้น มักจะได้ผลก็ต่อเมื่อ Top Down จากผู้บริหาร ครับผม !