เมื่อมนุษย์แปลงร่าง

โดย...ว.แหวน ภาพ เอเอฟพี

ในยุคที่สื่อโซเชียลกลายเป็นช่องทางการสื่อสารระหว่างมนุษย์ที่ใหญ่ที่สุดในโลก เรื่องราวที่เราพบเห็นส่วนใหญ่ แม้แต่ข่าวคราวต่างๆ บนโลกที่เกิดขึ้น เราสามารถรับรู้ได้นาทีต่อนาทีกันเลยทีเดียว ยกตัวอย่างง่ายๆ อย่างเช่น ข่าวอุบัติเหตุ ไม่ต้องรอผู้สื่อข่าวรายงานจากที่เกิดเหตุ ไม่ต้องรอฟังข่าวตอนเย็น ไม่ต้องรอหนังสือพิมพ์ฉบับวันพรุ่งนี้ เพราะเผลอๆ เราจะได้เห็นออนไลน์ไปพร้อมกับเหตุการณ์จริง เรียกได้ว่า “เห็นกันตั้งแต่ก่อนเกิดเรื่อง”

หรือถ้าจะช้าสักนิด ก็อาจจะได้เห็นก่อนกู้ภัยจะมาถึงด้วยซ้ำ เพราะเพียงไม่เกินครึ่งชั่วโมง คลิปดังกล่าวก็จะถูกเผยแพร่ให้เราได้เห็นกันจะจะ จากผู้ที่เขาเรียกกันว่า “ผู้หวังดี” “ผู้บันทึกเหตุการณ์” “เจ้าของกล้องที่ติดหน้ารถยนต์คันข้างหลัง” จากคนธรรมดากลายเป็นพยานปากสำคัญ ที่สุดท้ายก็อาจต้องมาร่วมนั่งแสดงความคิดเห็นในรายการคุยข่าวต่างๆ ในฐานะผู้อยู่ในเหตุการณ์

วันนี้ฉันจะไม่กล่าวถึงบทบาทของบุคคลผู้เป็นเจ้าของคลิป แต่ฉันกำลังกล่าวถึงบทบาทของนักแสดงที่อยู่ในคลิป นักแสดงที่แสดงได้เป็นธรรมชาติมากๆ จนแม้ตัวเองก็ไม่รู้ตัวว่ากำลังทำการแสดงให้ใครบางคนถ่ายทำอยู่ โดยไม่มีการสั่งคัต

จริงอยู่ที่เราไม่ได้แสดง แต่เมื่อไรที่เราไปเป็นส่วนหนึ่งในคลิปเหล่านั้น เราก็เหมือนกำลังแสดงให้ผู้คนในสื่อออนไลน์วิพากษ์วิจารณ์ ไลค์ แชร์ แสดงความคิดเห็น ด่า ชม ปลอบใจ ให้กำลังใจ ซ้ำเติม หรือแม้แต่ขุดรากเหง้าของเรามาเป็นไฟล์แนบ

ฉันขอไม่กล่าวถึงภาพด้านบวก ที่สร้างกระแสชื่นชม ยกย่อง จนกลายเป็นวีรบุรุษวีรสตรีในชั่วไม่กี่นาทีต่อมา แต่ฉันจะขอกล่าวถึงภาพด้านลบที่แสดงพฤติกรรมของความล้มเหลวในการควบคุมอารมณ์ตัวเอง พฤติกรรมอันขาดสติ พฤติกรรมที่ใครเห็นเป็นต้องหน้าเหวอ รีบคลิกดู รีบแชร์ และรีบด่า ชนิดที่ว่าทนไม่ได้ที่จะปล่อยให้คนเหล่านี้ลอยนวล และเห็นควรอย่างยิ่งที่จะต้องประจานมันให้โลกรับรู้ ให้สังคมตัดสิน เอาจนยืนอยู่ในสังคมนี้ไม่ได้เลยแล้วกัน

เพียงแค่ไม่กี่นาทีของชีวิตเท่านั้น เพียงแค่เสี้ยววินาทีของการตัดสินใจเลือกวิถีจัดการกับปัญหาตรงหน้า เสี้ยววินาทีที่เผลอตัดสินโดยไม่รอสติ เสี้ยววินาทีที่อาจตัดสินจากอารมณ์ที่ต่อเนื่องมา จากนาทีที่แล้ว เสี้ยววินาทีนั้นทำให้คนคนหนึ่งแปลงร่างได้ กลายเป็นอีกคน อีกคนที่เรากดทับไว้ในร่างกายตัวเอง และควบคุมมันได้มาตลอด หลายคนเรียกมันว่า “ด้านมืด” ที่เมื่อไรเราเผลอปล่อยมาผิดจังหวะเวลา นั่นคือเรากำลังปล่อยมันมาฆ่าตัวเราเอง

ทุกคนล้วนมี “ด้านมืด” แต่หากเรายึดหลัก “สติ” ในการดำรงชีวิตตลอดเวลา ฝึกควบคุมจิตให้แข็งแรง โดยเฉพาะในสภาวะที่มีสิ่งเร้าหรือแรงกระตุ้นจากภายนอก “ปัญหาคือบททดสอบการควบคุมสติ” ถ้าเราผ่านมันมาได้ทุกครั้ง เราจะยิ่งแข็งแรง “ด้านมืด” ก็จะยิ่งคลายความมืด เพราะเราหมั่นสาดแสงสว่างเข้าไปอย่างสม่ำเสมอ สุดท้ายแสงสว่างหรือสภาวะจิตที่แข็งแกร่ง ก็จะสามารถควบคุมตัวเราเองได้ในทุกอณูพื้นที่ของความคิด จนแทบไม่เหลือจุดอับ ต่อให้แอบไว้ลึกแค่ไหน ความสว่างของจิตใจก็ยังสาดไปถึง

ทุกวันนี้ทำไมเราถึงเห็นผู้คนขาดสติกันมากขึ้น? หลากหลายคลิปที่พบเห็นในปัจจุบัน ล้วนเป็นเหตุการณ์ที่ไม่น่าจะเกิดขึ้น เหตุการณ์ที่คนบางคนบอกว่า “เรื่องไม่เป็นเรื่อง ก็ไปทำให้มันเป็นเรื่อง” “เรื่องแค่นี้ ทำไมต้องทำถึงขนาดนั้น” “การบันดาลโทสะ” มีให้เห็นไม่เว้นแต่ละวัน ทำไมเรากลายร่างกันง่ายเหลือเกิน? เอะอะๆ ก็แปลงร่าง “ยอดมนุษย์” คือคำที่เราใช้เรียกผู้ที่มีความสามารถเหนือมนุษย์ ขนาด “ยอดมนุษย์” ก็ยังต้องรอให้ถึงที่สุดจึงจะแปลงร่าง แล้วบุคคลในคลิปเราเรียกว่าอะไร? เพราะมองยังไงๆ ก็ไม่เห็นความเป็น “ยอดมนุษย์” แต่กลับตรงกันข้าม! พวกเขากำลังแสดง “พลังแห่งการทำลายล้าง” และเป็นการทำโดยเหตุผลที่ว่า “พลั้งเผลอ” “พลาด” “ขาดสติ” “รั่ว” “คิดน้อย”

และที่ทำให้ฉันสะดุดใจในเหตุการณ์ต่อมาคือคำตอบของเขาที่ว่า “ไม่คิดว่าจะมีคนถ่าย” “ไม่รู้ว่ามีคนแอบถ่ายคลิป” นั่นคือสิ่งที่เขาบอกว่าเขาพลาด

แต่สิ่งที่ฉันมองเห็นว่าเขาพลาด กลับยิ่งใหญ่กว่านั้น “พลาดแรก คือพลาดได้อย่างไร? ไม่รู้หรือว่าเดี๋ยวนี้ทุกที่มีกล้อง แม้แต่ในส้วมก็ยังมี” แต่พลาดที่น่ากลัวกว่านั้นคือ “พลาดที่สอง คือพลาดได้อย่างไร? ที่ปล่อยให้โทสะอยู่เหนือสติ” ถ้าเราจะบอกว่า “โลกยุคนี้กำลังสอนให้มนุษย์ลดหย่อนความอดทน คิดเร็ว ทำเร็ว ตัดสินใจเร็ว เพราะทุกอย่างในชีวิตเกิดขึ้นเร็วเสมอ”

ในเมื่อทุกเรื่องในชีวิตต้องเร็ว “ทำไมเราไม่ทำให้สติ มาให้เร็วให้ได้ด้วย?”

เข้าไปพูดคุยหรืออ่านมุมมองความคิดของ ว.แหวน ได้ที่ www.facebook.com/Worwaenfanpage