เจ็บเพราะลูก

โดย...บีเซลบับ ภาพ อีพีเอ/เอพี

เมื่อเร็วๆ นี้มีแม่ 2 คนที่กลุ้มเพราะเรื่องลูก แม่คนแรกกลุ้มเพราะลูกถูกทำร้ายในผับแห่งหนึ่ง อาการสาหัส ส่วนแม่อีกคนหนึ่งกลุ้มเพราะลูกตกเป็นผู้ต้องหาว่าไปทำร้ายลูกของแม่คนแรก คุณแม่ทั้งคู่ไม่ต้องบอกก็รู้ว่ากำลังกลุ้มใจแค่ไหน ต่างคนต่างออกมาปกป้องลูกของตัวเอง ต่างคนต่างให้ข่าวตรงกันข้ามกันในทุกประเด็น เรื่องนี้เป็นเรื่องที่เข้าใจได้ เพราะคนเป็นแม่ย่อมฟังในสิ่งที่ลูกของตัวเองพูด

ไม่ว่าความจริงจะเป็นอย่างไร คนเป็นแม่เจ็บคนแรกเมื่อลูกเจ็บ บทความนี้ไม่ได้มุ่งหวังหรือมุ่งโจมตีว่าใครผิดใครถูก หากชี้ให้เห็นประเด็นของความเจ็บปวดและผลกระทบทางอารมณ์ ที่ไม่ว่าลูกจะผิดหรือจะถูกอย่างไร ถ้าเป็นปัญหาของลูก เป็นความเจ็บปวดของลูก หรือเป็นความยากลำบากใดๆ ที่ลูกต้องผจญ เชื่อเถิดว่าคนเป็นแม่เจ็บปวดรวดร้าวก่อนใครอื่น

แล้วจะทำอย่างไร คุณแม่จะตั้งรับหรือตั้งการ์ดทางอารมณ์อย่างไรในเรื่องนี้...

ก่อนอื่นคงต้องมองให้ขาดว่าลูกของเราเป็นคนแบบไหน มีลักษณะอารมณ์แบบไหน ถ้าลูกของเรามีโทสะจริตเป็นพื้น ก็อาจต้องยอมรับในเบื้องต้นไว้ก่อนว่า เขาอาจจะเป็นคนที่เอาแต่ใจตัวเอง เนื่องจากพื้นฐานอารมณ์ต้องการความรักความสนใจ

หากลูกจัดอยู่ในกลุ่มโทสะ เข้าข่ายชอบใช้อารมณ์หรือมีความฉุนเฉียว คุณแม่ต้องให้ความรักมากๆ ใช้ความรักของคุณแม่นั้นเองกล่อมเกลาจิตใจของลูก ค่อยๆ พูด ค่อยๆ โน้มน้าว อย่าไปปะทะกับความคิดของเขา อย่าใช้ความเป็นพ่อแม่ไปกด เพราะถ้ายิ่งกดจะยิ่งไปกันใหญ่ ควรเน้นในเรื่องหลักการ ให้กระทำแต่สิ่งที่ถูกต้องถูกทำนองคลองธรรม ค่อยๆ สอน ค่อยๆ กล่อม พูดจาให้ทางเลือก ให้แง่มุมขบคิด และให้เขาเป็นผู้เลือกคำตอบหรือสิ่งที่ควรจะทำด้วยตัวเอง

ขณะเดียวกันก็ควรพยายามชี้ให้เห็นผลของโทสะว่าจะเป็นผลเสียต่อเขาอย่างไร เช่น การทะเลาะเบาะแว้งหรือการพูดจาด้วยความฉุนเฉียว ไม่ควบคุมอารมณ์ จะมีอะไรตามมาได้บ้าง สร้างศัตรูอย่างไรได้บ้าง เพราะไปทำให้คนอื่นเขาเคียดแค้น ไม่ว่าจะเป็นผู้กระทำเขา ไปย่ำยีบีฑาคนอื่นเขา หรือเป็นผู้ถูกกระทำ ถูกเขาเจ็บแค้นแล้วโต้คืนกลับ กระทำย่ำยีกลับ อย่างไรก็ไม่ดีทั้งนั้น

ควรเปลี่ยนแปลงวิธีการเลี้ยงดู ค่อยๆ พูด โดยใช้น้ำเย็นเข้าลูบเพื่อลดความโกรธ และพยายามสอนให้ลูกมีเมตตาต่อผู้อื่น ชี้ให้เห็นโทษของความโกรธว่า โกรธไปก็ไม่สามารถทำอะไรให้ดีขึ้นมาได้ หากแต่จะส่งผลร้ายต่อตัวเราเองและส่งผลร้ายต่อคนรอบข้างโดยเฉพาะแม่ โลกนี้เต็มไปด้วยความขัดแย้ง สอนลูกให้รู้จักแยกแยะและปล่อยวางความรู้สึกลงบ้าง

สอนลูกแล้วก็ย้ำในใจของตัวคุณแม่เองด้วย โลกธรรม 8 ย้ำคิดย้ำเตือนในใจ โลกนี้มิใช่สองบวกสองเป็นสี่เสมอไป อาจเท่ากับสามหรือห้าหรือหก สอนลูกว่าการมีปฏิสัมพันธ์กับมนุษย์ซึ่งมีจิตใจยากแท้หยั่งถึง อีกปัจจัยภายนอกที่เข้ามากระทำต่อทุกผู้ทุกนาม ย่อมทำให้เราต้องตั้งรับต่อโลกด้วยสติและปัญญา สอนลูกเสร็จแล้วก็ย้อนสอนใจตัวคุณแม่เอง หากมีปัญหาหรือความไม่แน่นอนเกิดขึ้นจริงๆ ก็ตัวเราเองที่จะต้องมั่งคงด้วยสติและปัญญาเยือกเย็น

กล่าวอีกนัยหนึ่ง คุณแม่ของลูกที่มีจุดอ่อนด้านโทสะ โกรธเกรี้ยวทั้งวัน อะไรผิดหูผิดตาไม่ได้ อารมณ์ขุ่นมัวเมื่อโลกหรือคนไม่เป็นไปตามใจตัวเอง จิตของลูกที่เป็นฟืนไฟ จิตของคุณแม่ยิ่งต้องเย็นเป็นน้ำแข็ง ใจของแม่ต้องตั้งตรงเหมือนตาชั่ง ดวงตามองอย่างเที่ยงธรรม หน้าที่คือให้ความเมตตาลูก ขณะเดียวกันก็ให้เป็นธรรมเกิดขึ้นกับลูก ต้องใช้ความยุติธรรมนำหัวใจ 

วิธีนี้ช่วยทั้งตัวคุณแม่เองและตัวของลูก มีปัญหาอะไรก็ค่อยๆ แก้กันไป ประคับประคองกันไปโดยยึดหลักความถูกต้อง แต่จะให้ดีที่สุดก็พึงใส่จุดฟุลสต็อปเสียก่อนที่ปัญหาจะเกิด คุณลูกทุกคนต้องไม่ลืม ต้องจำให้ดี มีปัญหาขึ้นมา แม่ของเราเจ็บก่อนใคร ไม่อยากให้แม่ช็อกก็อย่าช็อกแม่ด้วยเรื่องที่รู้อยู่แก่ใจ