จิตรกรผู้เอกอุ ออสการ์ โคคอชกา

โดย...ปณิฏา

ออสการ์ โคคอชกา (มีชีวิตระหว่างปี 1886-1980) นักเขียนบทละครและจิตรกรชาวออสเตรีย ซึ่งเป็นที่รู้จักกันจากภาพวาดบุคคลและแลนด์สเคป แนวเอ็กซ์เพรสชั่นนิสม์สีสันจัดจ้าน

เขาเกิดที่เมืองโพชลาร์น ในตระกูลช่างทองชาวเช็ก พี่ชายของเขาเสียชีวิตตั้งแต่เกิด ขณะที่เมื่อออสการ์เกิดมาไม่นานก็มีเพลิงไหม้ครั้งใหญ่ เขาเริ่มรู้สึกว่าตัวเองเป็นตัวซวยหรือเปล่า เพราะหลังจากนั้น ฐานะทางครอบครัวก็เริ่มเงินทองชักหน้าไม่ถึงหลัง ครอบครัวต้องย้ายมาอยู่ในอพาร์ตเมนต์หลังเล็กลง ออสการ์รู้สึกว่าจะต้องสร้างฐานะให้ร่ำรวยให้ได้เพื่อที่จะมาดูแลครอบครัวให้มีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น

เขาเข้าเรียนที่เรยัลชูเลอ ซึ่งเน้นการเรียนการสอนด้านวิทยาศาสตร์และภาษา ทว่า ค้นพบตัวเองว่ามีความสนใจทางด้านศิลปะมากกว่า อย่างไรก็ตาม เมื่อยังไม่ได้เข้าเรียนในโรงเรียนศิลปะ เขาจึงใช้เวลาส่วนใหญ่ไปกับการอ่านวรรณกรรมคลาสสิก ภายหลังเขายอมรับว่า พื้นฐานด้านวรรณกรรมมีส่วนอย่างมากในการสร้างงานศิลปะของเขา

 

อาจารย์ท่านหนึ่งที่เห็นแววของออสการ์ แนะนำให้เขาหันไปศึกษาทางด้านศิลปะอย่างจริงจัง แม้ว่าบิดาของเขาจะไม่เห็นด้วยเลย แต่ออสการ์ก็เลือกที่จะเข้าเรียนต่อที่คุนสต์เกอแวร์เบอชูเลอ (Kunstgewerbeschule) หรือโรงเรียนศิลปกรรมและหัตถศิลป์ ในกรุงเวียนนา ซึ่งออสการ์เป็นเพียง 1 ใน 3 ของนักเรียนที่ทางสถาบันรับเข้าเรียนจากผู้สมัครทั้งหมด 153 คน

อย่างไรก็ตาม คุนสต์เกอแวร์เบอชูเลอ ไม่ได้เน้นการสอนที่วิชาทัศนศิลป์ล้วนๆ หากมีการเรียนการสอนที่เน้นไปทางสายอาชีพ อย่างสถาปัตย์ การออกแบบเฟอร์นิเจอร์ ออกแบบผลิตภัณฑ์และดีไซน์โมเดิร์นต่างๆ ระหว่างการเรียนในปี 1904-1909 เขาได้รับอิทธิพลอย่างสูงจากศาสตราจารย์คาร์ล ออตโต เชสกา ที่สอนให้เขาสร้างสรรค์สไตล์ที่เป็นตัวเองขึ้นมา

 

ผลงานศิลปะยุคแรกๆ ของออสการ์ มักจะวาดภาพของเด็กๆ ซึ่งมักจะออกมาในลักษณะแปลกๆ หน้าตาคล้ายภูตผี เนื่องจากออสการ์ไม่ได้มีพื้นฐานทางด้านศิลปะที่เป็นแบบแผนสักเท่าไร อาจารย์ที่คุนสต์เกอแวร์เบอชูเลอ จึงพยายามหาเวิร์กช็อปให้เขาได้ไปฝึกฝีมืออยู่บ่อยครั้ง ไม่ว่าจะไปจัดงานวาดภาพให้เด็กๆ หรือไปวาดภาพให้บรรดาคนดังๆ ในออสเตรียสไตล์ของเขาเอง ส่วนใหญ่แต่ละคนมักจะออกมาในลักษณะหน้านิ่วคิ้วขมวด หรือมีทีท่าเหมือนการ์ตูนภาพล้อมากกว่าภาพเหมือน

ตลอดช่วงชีวิตของจิตรกรเอ็กซ์เพรสชั่นนิสม์ชาวออสเตรียรายนี้ เต็มไปด้วยอารมณ์ที่เร่าร้อน ทั้งในการทำงานและความรัก โดยเขาหลงรักผู้หญิงคนเดียว คือ อัลมา มาห์เลอร์ แต่เธอต้องบอกลาเขาหลังจากคบหากันได้สองสามปี เพราะทนอารมณ์ศิลปินของเขาไม่ไหว อย่างไรก็ตาม เขายังแสดงออกถึงความรักที่มีต่อเธอจนกระทั่งวาระสุดท้าย หนึ่งในนั้นเป็นผลงานชิ้นโบแดง The Bride of the Wind (The Tempest) ที่นอกจากภาพวาดแล้วเขายังได้เขียนบทกวี Allos Makar ที่บรรยายถึงความสัมพันธ์ของทั้งคู่ประกอบเอาไว้อีกด้วย

 

การไปเข้าร่วมรบในสงครามโลกครั้งที่ 1 ทำให้เขาได้รับบาดเจ็บสาหัส และหมอยังวินิจฉัยว่า สภาพจิตของเขาไม่ปกติ อย่างไรก็ตาม เขายังพยายามประคับประคองสติกลับมาเพื่อที่จะกลับมายึดอาชีพจิตรกรอีกครั้ง เขาเดินทางทั่วยุโรปและเริ่มวาดภาพแนวแลนด์สเคป ร่วมกับภาพพอร์เทรต

หลังตกอยู่ในแบล็กลิสต์ของนาซี ออสการ์จึงหลบหนีออกจากออสเตรียไปยังกรุงปราก ในปี 1934 ซึ่งเต็มไปด้วยการรวมกลุ่มกันของศิลปินที่ต่างถูกเนรเทศออกมา ซึ่งพยายามจะให้เกียรติเขาด้วยการนำชื่อมาตั้งเป็นชื่อกลุ่ม ออสการ์-โคคอชกา-บุกด์ (OKB)  โดยหลังจากได้ข่าวว่า ที่ปรากก็กำลังจะโดนนาซียึดเช่นเดียวกัน เขาก็ต้องหลบหนีไปยังสหราชอาณาจักร โดยได้รับความช่วยเหลือจากคณะกรรมการช่วยเหลือผู้ลี้ภัยชาวเชโกสโลวาเกียแห่งอังกฤษ (ภายหลังเปลี่ยนเป็นกองทุนเพื่อผู้ลี้ภัยชาวเช็ก) โดยสมาชิกกลุ่ม OKB ทั้งหมดได้รับความช่วยเหลือให้เดินทางไปอังกฤษโดยผ่านทางโปแลนด์และสวีเดน

 

ระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 2 ออสการ์และภรรยา อาศัยอยู่ที่ อุลลาพูล หมู่บ้านเล็กๆ ในสกอตแลนด์ ที่ซึ่งเขาพัฒนาการวาดภาพจากดินสอสี นอกจากนี้ ยังวาดภาพแลนด์สเคปด้วยสีน้ำ เขาได้สัญชาติอังกฤษในปี 1946 แต่ได้ออกเดินทางไปสหรัฐในช่วงสั้นๆ ก่อนจะไปปักหลักที่สวิตเซอร์แลนด์อย่างถาวร จนเสียชีวิตที่เมืองมงเทรอซ์ในปี 1980 แม้จะได้สัญชาติออสเตรียคืนในปี 1978 แล้วก็ตาม

ออสการ์มีความคล้ายกับเพื่อนศิลปินร่วมสมัยเดียวกัน อย่างมักซ์ เบคมันน์ ที่เป็นเอกเทศจากความเป็นเยอรมันเอ็กซ์เพรสชั่นนิสม์ มามีความเป็นตัวเองอย่างสูง อาจด้วยเพราะ
พื้นฐานการเดินทางของชีวิตที่แตกต่างจากจิตรกรคนอื่นๆ ก็เป็นไปได้ส่วนหนึ่ง โดยทั้งสองจิตรกรจากเยอรมนีและออสเตรีย ต่างได้รับยกย่องให้มีความเอกอุทางด้านการนำเทคนิคใหม่ๆ ใส่เข้าไปในภาพวาดสีน้ำมันของพวกเขา