‘น้อมรำลึกในหลวง ร.๙’ ภาพถ่ายประวัติศาสตร์ ตราตรึงหัวใจคนไทยตลอดกาล

โดย...พริบพันดาว ภาพ : BACC, เอเอฟพี

“การถ่ายภาพเป็นงานศิลปะเป็นของดีมีประโยชน์ ขออย่าได้ถ่ายภาพกันเพื่อความสนุกสนานหรือความสวยงามเท่านั้น จงใช้ภาพให้เกิดคุณค่าแก่สังคมให้เป็นประโยชน์แก่ส่วนรวม งานศิลปะจะได้ช่วยพัฒนาประเทศให้เจริญก้าวหน้าได้อีกแรงหนึ่ง”

 พระราชดำรัสพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช

 ศิลปะภาพถ่าย ถือกำเนิดในทวีปยุโรป เมื่อการถ่ายภาพเกิดขึ้นใหม่ๆ การยอมรับว่าภาพถ่ายเป็นงานศิลปะประเภทหนึ่ง เพราะภาพถ่ายต้องใช้เครื่องมือและอุปกรณ์ทางวิทยาศาสตร์มาก ว่าไปแล้วภาพถ่ายเป็นศิลปะที่มีลักษณะพิเศษเฉพาะตัวที่แตกต่างจากศิลปะแขนงอื่นๆ หลายประการ ปิกัสโซ (Picasso) ศิลปินเอกของโลกพูดถึงภาพถ่ายไว้ว่า

 

 

 “เมื่อเราสามารถเห็นสิ่งที่เราปรารถนาจะแสดงออกในภาพถ่ายได้ นั่นแสดงให้เห็นอย่างเด่นชัดว่าจิตรกรหมดภาระแล้ว”

 เพราะฉะนั้นผู้ถ่ายภาพ คือศิลปินที่สร้างความสมจริงชีวิตและวิญญาณให้แก่ภาพถ่าย ภาพถ่ายจึงเป็นสื่อที่ใช้ในการกำหนดความรู้ ทัศนคติ อารมณ์ และประสบการณ์ระหว่างบุคคล เสนอแนะสิ่งที่ดีงาม ซึ่งย่อมสมควรได้รับการยกย่องว่าเป็นงานศิลปะ และผู้ถ่ายภาพก็คือศิลปิน

 นิทรรศการ “น้อมรำลึกในหลวง ร.๙” ซึ่งเพิ่งจัดผ่านพ้นไป ณ ผนังโค้ง ชั้น 3-5 หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร โดยสมาคมถ่ายภาพแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ร่วมกับหอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร และบริษัท ไทยเบฟเวอเรจ เป็นการรวบรวมผลงานภาพถ่าย 89 ภาพ จาก 89 ศิลปิน อาทิ วรนันทน์ ชัชวาลทิพากร, ชำนิ ทิพย์มณี, ทวีพงษ์ ประทุมวงษ์, วศินบุรี สุพานิชวรภาชน์ เป็นต้น เพื่อร่วมกันถ่ายทอดเรื่องราวพ่อของแผ่นดินไทย พ่อของพสกนิกรไทยทั่วหล้า ผ่านผลงานภาพถ่ายในหลากหลายรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นชุดภาพถ่ายที่ถ่ายทอดเรื่องราวผ่านพระราชจริยวัตรอันงดงามของในหลวง ร.9 รวมไปถึงภาพเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์สำคัญต่างๆ ที่พสกนิกรไทยมิอาจลืมเลือน ชุดภาพถ่ายที่ถ่ายทอดอารมณ์ความผูกพัน และความจงรักภักดีของพสกนิกรไทยต่อพ่อหลวงของแผ่นดิน แสดงให้เห็นถึงความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวของประเทศไทย ชุดภาพถ่ายที่บันทึกพระราชกรณียกิจ และพระอัจฉริยภาพของในหลวง ร.9 ซึ่งถือเป็นพระราชกรณียกิจเพื่อประโยชน์สุขของปวงชนชาวไทย

 

 นิติกร กรัยวิเชียร นายกสมาคมถ่ายภาพแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ และผู้อำนวยการโครงการส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม บริษัท ไทยเบฟเวอเรจ กล่าวว่า พระองค์ทรงเป็นมิ่งขวัญคนถ่ายภาพทุกคน เพราะเมื่อเวลาเสด็จพระราชดำเนินไปไหน พระองค์ก็จะนำกล้องถ่ายภาพพกไปด้วยเสมอ ซึ่งเป็นแรงบันดาลใจที่ยิ่งใหญ่ เพราะพระองค์สนพระราชหฤทัยเช่นเดียวกันกับพวกเรา นอกจากนี้ โดยส่วนตัวแล้วประทับใจในพระราชกรณียกิจของพระองค์ ซึ่งทรงทำเพื่อคนไทยอย่างแท้จริง ถึงแม้ว่าพระองค์ทรงมีพระราชกรณียกิจมากมาย แต่พระองค์ยังทรงแบ่งเวลาถ่ายภาพ และทรงมีพระมหากรุณาธิคุณต่อสมาคมถ่ายภาพแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์เสมอมา

 ภาพพระบรมฉายาลักษณ์ที่เป็นไฮไลต์ของนิทรรศการเมื่อเข้าไปสังเกตใกล้ๆ จะเห็นว่าเกิดจากภาพเล็กๆ จำนวนหลายภาพ เรียงกันเป็นภาพใหญ่ภาพเดียว สำหรับภาพที่เด่นๆ ก็มีภาพ “เจดีย์แห่งความเพียร” ผลงานของกำธร เภาวัฒนาสุข ภาพพระราชกรณียกิจของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ร.9 เปรียบได้เสมือนกับก้อนอิฐที่ได้ทรงเพียรมาทั้งชีวิตในการที่จะทำให้ประชาชนมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น ซึ่งได้นำภาพความเพียรมาประกอบขึ้นเป็นเจดีย์เพื่อรำลึกถึงความเพียรของพระองค์ท่านที่ทรงปฏิบัติมา

 นพดล อาชาสันติสุข เจ้าของภาพ ทรงรักและห่วงใยพสกนิกรทุกหมู่เหล่า กล่าวว่าเป็นเกียรติและความภาคภูมิใจอย่างหาที่สุดมิได้ที่ได้มีโอกาสเข้าไปถ่ายภาพบริเวณสนามหญ้าหน้ามุขของพระบัญชร วันนั้นได้ถ่ายภาพไปหลายรูปและถ่ายเยอะมาก เป็นช่วงเวลาที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงโบกพระหัตถ์

 

 “สำหรับผมสิ่งที่เกิดขึ้นเป็นความทรงจำและความประทับใจที่มีโอกาสถ่ายภาพของพระองค์ท่าน ถือเป็นความภาคภูมิใจในฐานะช่างภาพ เปรียบเหมือนผมได้เดินตามรอยเท้าพ่อ ที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงมีพระราชหฤทัยรักการถ่ายภาพอยู่ตลอดเวลา ไม่ว่าพระองค์เสด็จพระราชดำเนินไปที่ใด พระองค์ท่านจะนำกล้องถ่ายรูปติดพระองค์เสมอ และภาพที่ผมคัดเลือกมาจะเห็นพระอิริยาบถที่พระองค์ท่านทรงพระสรวล ยิ่งทำให้ผมเองรู้สึกซาบซึ้งและมีความประทับใจในภาพถ่ายที่ได้ถ่ายพระองค์ท่าน”

 แม้งานจะสิ้นสุดไปแล้ว แต่สมาคมถ่ายภาพแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ได้จัดพิมพ์หนังสือรวบรวมภาพจาก นิทรรศการภาพถ่าย “น้อมรำลึกในหลวง ร.๙” จัดจำหน่ายแก่ประชาชนผู้สนใจในราคาเล่มละ 99 บาท รายได้จากการจำหน่ายหนังสือโดยไม่หักค่าใช้จ่าย นำขึ้นทูลเกล้าฯ เพื่อร่วมเป็นเจ้าภาพในการบำเพ็ญกุศลถวายพระบรมศพ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช สนใจติดต่อซื้อได้ ณ สมาคมถ่ายภาพแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ชั้น 2 และบริเวณนิทรรศการชั้น 5 หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร เวลาทำการ วันอังคาร-อาทิตย์ 11.00-18.00 น. (ยกเว้นวันจันทร์)