ประชาสังคมมนุษย์พิเศษ ในโลกบูดเบี้ยว

โดย...เพรงเทพ

ไม่เคยผิดหวังในหนังของ ทิม เบอร์ตัน เลยแม้แต่เรื่องเดียว ด้วยสไตล์ที่มีลักษณะเฉพาะตัว ซึ่งโดดเด่นเป็นพิเศษในการเล่าเรื่องของความแปลกแยกหม่นหมองประคองเศร้าให้กลายเป็นความบันเทิงชั้นดีและปิดฉากจบลงอย่างสุขสม

“Miss Peregrine’s Home for Peculiar Children” (บ้านเพริกริน เด็กสุดมหัศจรรย์) ก็เช่นกัน เป็นหนังที่ดัดแปลงมาจากนวนิยายเรื่องดังของ แรนซัม ริกส์ (Ransom Riggs) ซึ่งเป็นผลงานเบสต์เซลเลอร์ที่ปัจจุบันมีด้วยกัน 3 เล่ม ซึ่งเล่ม 1-2 ก็มีในฉบับแปลไทยแล้ว จากผลงานการแปลของ วิกันดา จันทร์ทองสุข

 

การหยิบเอาประเด็นของคนพิเศษที่แปลกแยกโดดเดี่ยวออกไปจากสังคมปกติ ผู้คนที่มีมิติที่สามที่โลกทั่วไปมองว่าเป็นปัญหาและไม่เข้าพวกกับพวกเขา การต้องอยู่อย่างหลบๆ ซ่อนๆ ในหมู่คนพวกเดียวกัน และเป็นประชาสังคมที่เกื้อกูลเอื้ออาทรกันอย่างไม่มีใครเหมือน แน่นอนในหมู่คนพวกนี้ก็ย่อมมีคนร้ายชั่วเลวที่ทำลายล้างคนอีกพวกหนึ่งเพื่อจะคงความเป็นอมตะของตัวเอง

หนังที่เดินไปตามโครงเรื่องของนวนิยาย โดยผ่านมุมมองในการเดินทางแบบหนังแฟนตาซี-ผจญภัย ของตัวละครที่เป็นเด็กหนุ่มวัยรุ่นซึ่งเติบโตมากับปู่ที่มีเรื่องเล่าพิเศษไม่เหมือนใคร จากเรื่องเล่าเหล่านี้ที่ซึมลึกเอิบอาบอยู่ในตัวของเขาได้ทำให้เขาแปลกแยกแตกต่างจากกลุ่มเด็กวัยรุ่นอื่นๆ รวมถึงพ่อของตัวเองที่ไม่ถูกกันหรือเข้ากันได้กับปู่หรือพ่อของตัวเอง

 

การเดินทางเพื่อบำบัดอาการที่คนทั่วไปมองว่าเป็นสิ่งปกติในเมืองตากอากาศที่เวลส์ ทำให้เขาพบวังวนหรือเส้นทางที่นำไปสู่อดีตของปู่ที่ถูกแช่แข็งไว้เพื่อรักษามนุษย์พิเศษที่แตกต่างให้หลงเหลืออยู่รอด และพวกเขาเวียนว่ายอยู่ในวันที่ 3 ก.ย. 1943 ช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 วันที่เครื่องบินของกองทัพนาซีทิ้งระเบิดลงสู่บ้านเด็กสงเคราะห์จนพังพินาศและตายไปหมดสิ้น

การต่อสู้ของอำนาจฝ่ายดีงามกับฝ่ายชั่วร้ายยังเป็นใจความสำคัญของเรื่อง เด็กๆ มักจะเป็นผู้ถูกกระทำ แต่การลุกขึ้นมาสู้เพื่อตัวเองและคนที่เขารักทำให้เห็นพลังของความพิเศษที่ถูกมองว่ากลายเป็นจุดด้อยจากสังคมมนุษย์ปกติ ถูกใช้งานอย่างได้ผลในความร่วมมือปราบเหล่าร้าย และทุกคนก็ได้กลับไปอยู่ในวังวนใหม่ที่พวกเขาสู้เพื่อรักษาชีวิตของตัวเอง

หนังค่อนข้างมีครบรส ใช้พระเอกนางเอกวัยรุ่นเป็นตัวเดินเรื่องและมีพัฒนาการที่น่าสนใจ จากคนรักของปู่ เด็กผู้หญิงวัยรุ่นที่ตัวเบาลอยได้และต้องใส่รองเท้าตะกั่วเพื่อถ่วงน้ำหนักตลอดเวลา รวมถึงมีพลังลมปราณพิเศษในการเป่าลมพายุทั้งในน้ำและบนบก เธอถูกเขาทิ้งไปเพื่อไปใช้ชีวิตแบบคนปกติและเป็นทหารอากาศสร้างครอบครัวใหม่ ส่วนเธอยังแช่แข็งวนเวียนอยู่กับอดีตจนมาพบกับหลานของคนรักเก่าที่เป็นเด็กหนุ่มวัยรุ่นวัยเดียวกับเธอ

 

บทหนังค่อนข้างรัดกุมและซ่อนนัยไว้มากมาย การเดินเรื่องน่าสนใจ โดยเฉพาะในการปูพื้นฐานของตัวละครเอกที่ยาวถึง 1 ใน 3 ของเรื่องก็ว่าได้ การเป็นคนพิเศษที่มองเห็นอสุรกายนักล่าที่ตามฆ่ามนุษย์พิเศษเพื่อเอาดวงตาไปให้เจ้านายเพื่อคงร่างมนุษย์และความเป็นอมตะ ทำให้เขาเข้าสู่ประชาสังคมคนพิเศษอย่างกลืนกลายเป็นพวกเดียวกัน ไม่ต้องทนทุกข์ทรมานในโลกปกติ และเขาก็เป็นผู้กอบกู้ช่วยพวกเขาเหล่านั้นให้พ้นจากหายนะ ดึงพลังของแต่ละคนมาใช้อย่างเต็มศักยภาพด้วยความภูมิใจ

หนังดูสนุกเอาใจเด็กๆ แต่ก็เต็มไปด้วยความหดหู่ที่ทาทาบไว้ ซึ่งเหมาะกับการตีความสำหรับนักดูหนังที่เสพความบันเทิงแล้วเอาไปคิดต่อยอดในสัญญะต่างๆ ได้อีกเพียบ หรืออุปมาอุปไมยกับโลกอันบิดเบี้ยวในปัจจุบันที่มองคนอื่นที่ต่างไปจากตนหรือกลุ่มของตนเป็นคนประหลาดพิสดาร จนแบ่งแยกแตกต่างอย่างมิอาจอยู่ร่วมกันได้อย่างปกติสุข

ความลึกของเนื้อสารที่บางคนก็ตีความตัวละครต่างๆ เข้ากับนาซี เยอรมัน และการตามล่าล้างชาวยิวในสงครามโลกครั้งที่ 2 ผ่านหนังเรื่องนี้ ซึ่งเป็นจุดดีของงานศิลปะในเชิงพาณิชย์ศิลป์ที่สามารถสร้างมิติของการเสพอรรถรสที่หลากหลายผ่านกลุ่มคนดูในช่วงวัย เพศ และระดับการศึกษาที่ดูหนังเรื่องเดียวกัน แต่สามารถนำไปต่อยอดทางความคิดได้คนละมุมและคนละความหมายภายใต้ความขลาดกลัวและไร้เดียงสาที่เอาชนะความชั่ว