ปลุกจิตสำนึกไม่ละเมิดสิทธิทางเท้า เทศกิจเอาจริงวางระบบแจ้งจับปรับ

โดย...นิติพันธุ์ สุขอรุณ

กลายเป็นประเด็นที่ถูกกล่าวถึงมากที่สุดในสังคมโซเชียลขณะนี้ เมื่อมีการแชร์ข้อกฎหมายถึงกรณี ผู้ใดพบเห็นการกระทำความผิด อาทิ พ่นสีบนกำแพงในที่สาธารณะ จอดรถหรือขับรถบนทางเท้า รวมไปถึงวางสิ่งของจับจองกั้นพื้นที่ริมถนนหน้าบ้านตัวเอง สามารถแจ้งต่อเจ้าหน้าที่ตำรวจหรือเจ้าหน้าที่เทศกิจ ให้เข้ามาดำเนินการตามอัตราโทษค่าปรับสูงสุดไม่เกิน 5,000 บาท โดยจะแบ่งเงินกึ่งหนึ่งให้เป็นรางวัลแก่ผู้แจ้งด้วย จึงเกิดเป็นที่วิพากษ์วิจารณ์กันว่า เพียงแค่ออกจากบ้านไปเดินบนถนนก็อาจมีรายได้เสริมเป็นกอบเป็นกำ

พ.ต.อ.พิชัย เกรียงวัฒนะศิริ ผู้อำนวยการสำนักเทศกิจ กรุงเทพมหานคร (กทม.) เปิดเผยว่า  ที่ผ่านมาได้รับการร้องเรียนจากประชาชนเรื่องปัญหาการขับรถหรือจอดรถส่วนบุคคลบนทางเท้า โดยเฉพาะการขับรถจักรยานยนต์บนทางเท้า ส่งผลให้ประชาชนเดินสัญจรไม่สะดวก อีกทั้งยังทำให้ทางเท้าเกิดการชำรุดเสียหายเร็วกว่ามาตรฐาน และต้องเสียงบประมาณจำนวนมากในการซ่อมแซม ซึ่งที่ผ่านมา กทม.ได้พยายามดำเนินการแก้ไขปัญหา โดยร่วมมือกับกองบัญชาการตำรวจนครบาล (บช.น.) เพื่อรณรงค์ประชาสัมพันธ์ และขอความร่วมมือประชาชนผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์ไม่ให้ขึ้นมาขับขี่รถบนทางเท้า แต่ด้วยผู้ขับขี่ส่วนใหญ่ เห็นแก่ประโยชน์และความสบายของตัวเอง จึงทำให้การรณรงค์ขอความร่วมมือไม่เกิดผลสำเร็จ

ทั้งนี้ ทางสำนักเทศกิจ กำลังหารือปรับปรุงระเบียบข้อกฎหมายเพื่อเปิดทางให้ประชาชนสามารถแจ้งจับผู้กระทำความผิดได้อย่างเป็นระบบมากยิ่งขึ้น เช่น เปิดรับช่องทางการส่งภาพถ่ายร้องเรียนเข้ามา ใครทำผิด ที่ใด เวลาไหน รวมถึงการเดินทางเข้ามาแจ้งต่อเจ้าหน้าที่เทศกิจโดยตรงเพื่อลงบันทึกไว้ก่อน

อย่างไรก็ตาม ได้สั่งการให้เจ้าหน้าที่เทศกิจทั้ง 50 เขต ทำการสำรวจทางเท้าที่มีประชาชนสัญจรจำนวนมาก และเกิดปัญหารถจักรยานยนต์ขึ้นมาใช้ทางเท้าอย่างต่อเนื่อง เพื่อดำเนินการนำร่องในการเฝ้าระวัง และจับกุมผู้ขับขี่ที่กระทำความผิดตามกฎหมายอย่างจริงจัง ซึ่งเจ้าหน้าที่เทศกิจสามารถจับกุมผู้ขับขี่บนทางเท้าตามอำนาจหน้าที่ ใน พ.ร.บ.รักษาความสะอาดเรียบร้อยของบ้านเมือง โดยการขับขี่รถจักรยานยนต์ หรือรถยนต์บนทางเท้าจะมีโทษจับปรับได้ไม่เกิน 5,000บาท เพื่อให้ประชาชนสามารถเดินสัญจรได้อย่างสะดวก

“เราพยายามรณรงค์ขอความร่วมมือผู้ขับขี่ให้มีจิตสำนึกในการใช้ประโยชน์ทางสาธารณะให้ถูกประเภท เพื่อไม่ให้บุคคลอื่นเกิดความเดือดร้อนรำคาญ อีกทั้งขอให้ประชาชนเป็นหูเป็นตา หากพบเห็นรถจอด หรือขับขี่บนทางเท้า สามารถแจ้งไปยังเจ้าหน้าที่ตำรวจหรือแจ้งยัง กทม.เพื่อดำเนินการตามกฎหมาย” พ.ต.อ.พิชัย กล่าว

เกิดผล แก้วเกิด ทนายความอิสระ อธิบายว่า ตามพระราชบัญญัติรักษาความสะอาดและความเป็นระเบียบเรียบร้อยของบ้านเมือง พ.ศ. 2535 ระบุชัดเจนว่าประชาชนมีสิทธิได้ส่วนแบ่งเป็นความจริง แต่ค่าปรับที่ได้มาต้องถูกแบ่งออกเป็น 3 ส่วน เพื่อมอบให้กับผู้แจ้ง ผู้จับ และแผ่นดิน เช่นโทษปรับสูงสุดไม่เกิน 5,000 บาท แต่ในสถานการณ์จริงเจ้าหน้าที่ตำรวจอาจปรับแค่ 200 บาท หักเข้าหลวง 100 บาท แบ่งให้คนแจ้งและคนจับ คนละ 50 บาท และไม่ได้เงินทันทีเพราะต้องนำเงินส่งเข้าหน่วยงานรัฐ จากนั้นจึงจะทำเรื่องเบิกมามอบให้กับผู้แจ้งในปีงบประมาณต่อไป จึงไม่ใช่เรื่องง่ายที่จะแจ้งร้องเรียนแล้วได้เงินทันที

แม้ความมุ่งหมายของกฎหมายมีไว้เพื่อรักษาความเป็นระเบียบเรียบร้อยในบ้านเมือง ไม่ได้หวังให้เป็นแรงจูงใจ ชี้ช่องให้ตำรวจดำเนินคดีเพื่อแลกกับเงิน เป็นเพียงกุศโลบายว่า ถ้ามีเงินรางวัลจะทำให้ประชาชนช่วยกันเป็นหูเป็นตามากยิ่งขึ้น เรื่องนี้นักเรียกร้องสิทธิบนทางเท้าหลายฝ่ายเห็นพ้องกันว่าควรผลักดันให้สามารถปฏิบัติได้รวดเร็วมากยิ่งขึ้น

วัชราทิตย์ เกษศรี แอดมินเพจกลุ่มคนไทยไม่เอาหาบเร่แผงลอย กล่าวว่า เป็นแนวคิดที่ดีแต่เชื่อว่าทำได้ยาก เพราะระเบียบราชการมีความยุ่งยาก ไม่ใช่ว่าจับปรับแล้วจะได้เงินส่วนแบ่งทันที แต่หากจะทำเรื่องนี้อย่างเข้มงวดจริงจังคงต้องแก้กฎหมายกันยกใหญ่ ดังนั้นสิ่งที่ทำได้ตลอดคือการรณรงค์สร้างจิตสำนึกให้กับสังคม เพราะปัญหาทางเท้าเกิดจากความเคยชินจนกลายเป็นเรื่องปกติ

“ตัวอย่างเช่น ปัญหาแผงลอยเกิดขึ้นมานานมาก จนทำให้คนมองว่าสิ่งที่เห็นอยู่ทุกวันเป็นเรื่องปกติ ผู้ค้าก็มองว่าสามารถทำได้แม้จะรู้ว่ากำลังทำผิดกฎหมาย ส่วนเจ้าหน้าที่ไม่ปฏิบัติตามหน้าที่ ปล่อยปละละเลยให้ผู้ค้าทำความผิด ขณะเดียวกันผู้ซื้อก็คิดถึงแต่ความสะดวกสบาย ซื้อง่าย หยิบจับง่าย โดยไม่ได้คิดถึงผลกระทบต่อคนอื่นที่ต้องลงไปเดินบนถนนเสี่ยงถูกรถเฉี่ยวชน ใครยืนขวางหน้าร้านก็ถูกพ่อค้าแม่ค้าดุด่า เรื่องนี้สังคมต้องร่วมกันปลุกจิตสำนึกไม่ละเมิดสิทธิทางเท้า  ด้านเจ้าหน้าที่ต้องปฏิบัติงานอย่างเคร่งครัด และผู้ซื้อต้องไม่คิดถึงแต่ความสบายเพียงอย่างเดียว” นายวัชราทิตย์ กล่าว