'คลื่นยามกลางคืน' ภาพถ่ายของ ราล์ฟ ตูเทน

โดย...พริบพันดาว ภาพ RAM Institute

ในยุคสมัยที่ภาพถ่ายไม่ใช่ของที่หายากและสิ้นเปลืองอีกต่อไป ทุกคนสามารถเป็นช่างภาพได้ ความหมายของภาพในเขตพื้นที่ห้ามเข้าหรือในแง่มุมทางศิลปะที่สูงส่งถูกลดทอนลงไปในยุคสมัยที่ทุกคนบอกเล่าเรื่องของตัวเองด้วยภาพถ่าย

เพราะฉะนั้นการจัดแสดงนิทรรศการภาพถ่ายของศิลปิน หรือช่างภาพคนหนึ่งย่อมที่มีความหมายหรือส่งรหัสนัยอะไรบางอย่างที่พิเศษกว่าภาพทั่วไป

นิทรรศการภาพถ่ายในโครงการต่อเนื่องของ ราล์ฟ ตูเทน ช่างภาพชาวเยอรมัน ที่มีชื่อว่า “Nacht Wallen” (คลื่นยามกลางคืน) จึงมีความน่าสนใจในความงดงามของทะเลยามที่เป็นสีดำ แสงสีของทะเลในเกลียวคลื่นที่สาดโหมกระทบฝั่งมีพลังบางอย่างที่สะท้อนแสดงออกมาในตัวภาพของมันเอง และผ่านเลนส์ของกล้องถ่ายรูปอย่างน่าทึ่ง

 

เหยียบย่างไปที่ RMA Institute ซึ่งเป็นพื้นที่จัดแสดงนิทรรศการภาพถ่ายชุดนี้ เพื่อมาค้นหาความสนใจที่มีต่อการสำรวจความลึกลับของมหาสมุทร ผ่านการถ่ายภาพในที่มืดเผยให้เห็นถึงความว่างเปล่าที่ถูกซ่อนจากสายตามนุษย์ผ่านเลนส์กล้อง

ความจริงแล้ว ราล์ฟ ตูเทน ไม่ใช่ศิลปินช่างภาพหน้าใหม่ เขาพำนักและวนเวียนอยู่ในเมืองไทย ทำงานและเคลื่อนไหวทางด้านการถ่ายภาพมาตลอดในช่วงเกือบ 10 ปีหลังที่ผ่านมา ไม่ว่าจะเป็นการสัมมนาเชิงปฏิบัติการเทคนิคการถ่ายภาพจาก ราล์ฟ ตูเทน : อายส์ ออฟ วิสดอม รวมถึงนิทรรศการ อาร์.ซี.เอ. (คนงานก่อสร้างเมืองราชบุรีกลางแจ้ง) คือการจัดแสดงชุดภาพถ่ายบุคคลซึ่งต่อเนื่องมาจากชุดภาพถ่าย เอ ดับบลิว ซี เมื่อปี 2550 – 2553 อันเกิดมาจากความร่วมมือระหว่าง ช่างภาพ ราล์ฟ ทูเท็น และ ศิลปินภัณฑารักษ์ วศินบุรี สุพานิชวรภาชน์ ซึ่งได้รับการพูดถึงและยอมรับกันอย่างมากในแวดวงศิลปะภาพถ่ายร่วมสมัยของไทยและนานาชาติ

 

ราล์ฟ ตูเทน เกิดปี 2501 ที่เยอรมนี ปัจจุบันอายุ 58 ปี เริ่มอาชีพด้วยการถ่ายภาพนิ่งในภาพยนตร์เยอรมันคลาสสิคสมัยใหม่ เช่น The Tin Drum อีกทั้งยังได้รับรางวัล Hasselblad Master Award ที่เมืองโกเตเบิร์ก ประเทศสวีเดน ในปี 2546ตลอดการทำงานในอาชีพศิลปิน เขามุ่งเน้นถ่ายภาพทางสถาปัตยกรรมภาพคนและภาพทิวทัศน์ในโปรเจกต์ “อายส์ ออฟ วิสดอม” ที่ถือว่าเป็นโปรเจกต์ที่ประสบความสำเร็จสูงสุด ตูเทนใช้เวลาในการเดินทางถึง 6 ปี เพื่อบันทึกภาพที่พรรณนาถึงดินแดนภายในแห่งจิตของผู้นำทางจิตวิญญาณทั่วโลก

สำหรับงานนิทรรศการภาพถ่ายชุดนี้ “Nacht Wallen” (คลื่นยามกลางคืน) เป็นผลพวงจากการที่เขาเริ่มต้นความสนใจในการถ่ายภาพในที่มืดหลังจากทำโครงการ  Bangkok Noir2007-2009 (กรุงเทพฯ กลางคืน) นำเสนอภาพเมืองเขตร้อนในรูปแบบของเงาที่มลังเมลืองและความมืด

การเล่าเรื่องราวในงานตูเทนเป็นการเคลื่อนย้ายภาพที่ตามองเห็นสู่ดินแดนแห่งนามธรรม ตูเทนเผยถึงการใช้เวลาบนหาดในค่ำคืนเดือนแรมที่อาจจะเป็นที่ใดก็ตามบนโลกใบนี้  จ้องมองเข้าไปในความมืดมิดที่โอบล้อม  มีเพียงพรายน้ำยามคลื่นซัดฝั่งเท่านั้นที่พ้นพันธนาการแห่งม่านดำ สำหรับตูเทนแล้วอำนาจแห่งธรรมชาติยิ่งใหญ่ระดับที่สามารถสะท้อนความหวาดกลัวต่อความมืดให้เห็นในครั้งแรกยามที่พิจารณาถึงสิ่งที่อยู่ใต้พื้นผิวน้ำสีดำ

 

ภาพของตูเทนพาเดินเข้าสู่ห้วงจิตนาการอันล้ำลึกในพรมแดนแห่งตัวตนทางกายภาพและจินตภาพ

 มนุษย์อยู่กับความกลัว โดยเฉพาะความมืดที่เวิ้งว้างว่างเปล่าอย่างไม่มีที่สุดสิ้นของท้องทะเล เวลาค่ำคืนมองไม่เห็นแม้เส้นขอบฟ้าที่จะสะท้อนภาพแห่งความหวัง มีเพียงเสียงคลื่นและพราวแสงสีขาวของฟองคลื่นที่ทำให้รู้สึกถึงการมีอยู่ของสรรพสิ่งในห้วงยามแห่งความมืดของท้องทะเล นิทรรศการภาพถ่ายชุดนี้สะท้อนให้เห็นความงามของคลื่นฟองยามดำมืดและสะท้านสะท้อนเข้าไปในจิตใจของผู้คนว่า ความกลัวกับความงามสามารถเดินไปด้วยกันได้อย่างสมดุล

ผลงานภาพถ่ายชุดค่ำคืนของคลื่นทะเล โดย ราล์ฟตูเทน จัดถึงวันที่ 2 ต.ค. 2559 ณ RMA Institute ซอยสายน้ำทิพย์ 2 ถนนสุขุมวิท 22 กทม. โทร.02-663-0809 เปิดให้ผู้สนใจเข้าชมโดยไม่เสียค่าใช้จ่ายใดๆ