'ความรักของแม่...ยิ่งใหญ่นัก'

โดย...ราช รามัญ

ใกล้วันแม่ ...บรรยากาศความรักแม่จากลูกๆ เริ่มฟุ้งกระจรกำจายอีกคำรบ จะว่าไปคนไทยอาจจะกล่าวได้ว่าเป็นคนที่รักพ่อกับแม่มากที่สุดในโลกนี้เลยก็เป็นได้  เพราะไม่ว่าจะทำอะไรที่เกี่ยวข้องกับความยิ่งใหญ่ รวมถึงการทหารก็ยังแสดงออกถึงความรักเคารพแม่เช่นกัน เรียกว่า “แม่ทัพ”  เป็นต้น

พระคุณของพ่อแม่ยิ่งใหญ่นักที่พระพุทธเจ้าทรงตรัสว่า แม้เธอจะอยู่จบซึ่งพรหมจรรย์แล้ว ให้พ่อมายืนบนบ่าขวา ให้แม่มายืนบนบ่าซ้าย แล้วถ่ายราดรด อุจจาระปัสสาวะลงมา ก็ยังตอบแทนคุณได้ไม่หมด

พระพุทธเจ้า เสด็จขึ้นไปสวรรค์โปรดพุทธมารดาด้วยการเทศนาธรรม เพื่อตอบแทนคุณ (ตามคติเถรวาท) พระสารีบุตร ก่อนนิพพานโปรดมารดาจนกระทั่งมีใจตั้งมั่นเป็นสัมมาทิฏฐิ แม่จึงนับได้ว่าเป็นผู้ที่มีพระคุณมากมาย  ดังนั้น ลุมพินีวัน  สถานที่ประสูติของพระพุทธเจ้า จึงมีความสำคัญยิ่ง เพราะเป็นที่แม่ประสูติพระโพธิสัตว์ ที่ต่อมาคือพระพุทธเจ้า

ในทางประวัติศาสตร์ หลังพุทธปรินิพพาน กษัตริย์ซึ่งได้รับส่วนแบ่งแห่งพระบรมสารีริกธาตุ ได้นำพระบรมสารีริกธาตุมาบรรจุไว้ในสถูปแห่งหนึ่ง ไม่ไกลจากลุมพินีวันนัก จวบจนพุทธศักราชได้ 294 ปี พระเจ้าอโศกมหาราชได้เสด็จนมัสการพุทธสังเวชนียสถานทั่วทั้งชมพูทวีป พร้อมด้วยพระโมคคัลลีบุตรติสสเถระ (หรือพระอุปคุต) ได้เสด็จมานมัสการ ณ ลุมพินีนี้ พระองค์โปรดฯ ให้พระโมคคัลลีบุตรติสสเถระนำทางและชี้จุดที่เจ้าชายสิทธัตถะประสูติ แล้วทรงสร้างอาราม พระเจดีย์และเสาศิลาจารึกไว้เป็นสัญลักษณ์ว่า ลุมพินีวันนี้มีความสำคัญอย่างไร ซึ่งเสาศิลาหินทรายของพระเจ้าอโศกยังคงตั้งอยู่ ณ ที่เดิมจนถึงปัจจุบัน

หลังจากยุคของพระเจ้าอโศกมหาราช เรื่องราวของลุมพินีวันได้หายไปจากหน้าประวัติศาสตร์ของพระพุทธศาสนาเกือบ 700 ปี โดยไม่ปรากฏหลักฐานเอกสารที่สามารถสืบค้นถึงความเป็นไปของลุมพินีวันในช่วงนี้ได้ จนในประมาณ พ.ศ. 900 สมณะฟาเหียนได้เดินทางจากประเทศจีนมาถึงลุมพินีวัน ท่านได้กล่าวไว้สั้นๆ เพียงว่าได้พบบ่อสรงสนาน และระบุที่ตั้งของลุมพินีวันว่าอยู่ไกลจากกรุงกบิลพัสดุ์ไปทางทิศตะวันออกประมาณ 14-16 กิโลเมตร

ต่อมา ในปี พ.ศ. 1181 สมณะเฮี้ยนจัง หรือพระถังซำจั๋ง ได้เดินทางมาถึงลุมพินีวัน โดยได้จดบันทึกระบุที่ตั้งสถานที่ต่างๆ ในลุมพินีวันไว้คร่าวๆ ท่านได้กล่าวถึงบ่อสรงสนาน ซึ่งคงเป็นบ่อเดียวกับที่สมณะฟาเหียนกล่าวไว้ในบันทึก ซึ่งบ่อนี้ยังคงมีอยู่มาจนปัจจุบัน และกล่าวว่าไม่ไกลจากบ่อนั้นไปประมาณ 24 ก้าว มีต้นสาละต้นหนึ่ง เชื่อกันว่าเป็นจุดที่เจ้าชายสิทธัตถะประสูติ จากจุดนั้นไปทางใต้มีเจดีย์องค์หนึ่ง เชื่อกันว่าเป็นจุดที่พระอินทร์เสด็จจากสวรรค์ลงมาต้อนรับพระราชโอรสที่ประสูติใหม่ ใกล้ๆ กันมีเจดีย์อีกสี่องค์ ที่สร้างไว้เพื่อถวายแก่ท้าวจตุโลกบาล ที่ทำหน้าที่ถวายอภิบาลพระโอรสประสูติใหม่ และใกล้กันนั้นมีเสาอโศกรูปสิงห์ประดิษฐานอยู่บนยอด

จวบจน พ.ศ. 2438-2439 เซอร์อเล็กซานเดอร์ คันนิงแฮม และคณะ ได้ค้นพบเสาศิลาพระเจ้าอโศกซึ่งถูกฝังดินไว้และพบจารึกเป็นอักษรพราหมีระบุว่าที่แห่งนี้คือสถานที่เจ้าชายสิทธัตถะประสูติ จากนั้นจึงเริ่มมีการขุดค้นทางโบราณคดี โดยพบซากปรักหักพังจำนวนมาก ซากสถูปกว่า 50 องค์ และซากวิหารอาราม มีอายุตั้งแต่สมัยราชวงศ์โมริยะ ราชวงศ์ศุงคะ ราชวงศ์กุษาณะ และสมัยคุปตะ (ประมาณ พ.ศ. 300-พ.ศ. 950)   ลุมพินีวัน ปัจจุบันตั้งอยู่ในเขตประเทศเนปาล ซึ่งเป็นตอนบนของประเทศอินเดีย แต่เดิมมีสภาพไม่สวยงาม เต็มไปด้วยดินเวลาฤดูฝนจะเละไปด้วยโคลน ครั้นเคยมีคนยื่นเรื่องขอบูรณะหลายครั้งหลายคราวแต่ก็ไม่สามารถจัดทำได้

กระทั่ง คุณหญิงสุดารัตน์ เกยุราพันธุ์ ได้ทำเรื่องขอเพื่อจะปรับปรุงภูมิทัศน์และอื่นๆ เพื่อให้เกิดความร่มรื่นงดงามและปลูกสร้างศรัทธาแก่ผู้ที่มาสักการะ มากยิ่งขึ้น พร้อมกับสร้างรูปพระพุทธเจ้าน้อย หรือรูปของพระโพธิสัตว์สิทธัตถะ ประดิษฐานด้วย ซึ่งก็ได้รับการตอบรับอย่างดี  วันก่อนทานข้าวกับ อดุมเดช รัตนเสถียร  และ เอนก หุตังคบดี สองคนดังแห่งเมืองนนท์และธนบุรี จึงทำให้นึกถึงคำพูดของคุณหญิงสุดารัตน์ได้ถึงกุศลเจตนาที่เข้าไปบูรณะสถานที่ลุมพินีวันว่า

“เพราะมีความศรัทธาในพระพุทธเจ้าเป็นอย่างยิ่ง ตลอดทั้งศึกษาธรรมะปฏิบัติธรรม และเมื่อทราบว่าสถานที่ลุมพินีวันนี้ มีความเกี่ยวข้องและเชื่อมโยงถึงเรื่องของมารดาพระพุทธเจ้าและเป็นสื่อแสดงออกถึงความรักที่มีต่อแม่ ความศรัทธายิ่งบังเกิด จึงได้เชิญชวนชาวไทยทั้งประเทศร่วมกัน จัดทำปรับปรุงภูมิทัศน์ที่ลุมพินีวัน เป็นการสืบทอดพระศาสนา และเพื่อถวายเป็นพระราชกุศลแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ“

ลุมพินีวัน จึงงดงาม ร่มรื่นเบิกบานทุกวันนี้