ชนะยังไงให้ยั่งยืน

โดย...จิรวรา วีรยวรรธน ภาพ  AFP

ช่วงสองสัปดาห์ที่ผ่านมาเป็นช่วงเวลาแห่งบอลยูโรโดยแท้ ถึงจะเป็นผู้หญิงที่ไม่ได้แม้กระทั่งเป็นแฟนพันธุ์แท้ทีมอะไรเลย เรียกว่าไม่รู้จักมักจี่ทีมไหนๆ เลยด้วยซ้ำ ก็ยังต้องพลอยฟ้าพลอยฝนโดนกระแสบอลยูโรทำให้ได้ดูบางคู่บางแมตช์กันไปบ้าง

ดูไปก็อดไม่ได้ที่จะวิเคราะห์กลยุทธ์และวิธีการสร้างทีมของแต่ละประเทศไปด้วย พอเริ่มเข้าสู่รอบลึกๆ จะเห็นชัดว่า นอกจากเรื่องของดวงและจังหวะ ทีมที่ผ่านเข้ารอบมาได้ลึกๆ ล้วนมีจุดยืนและความโดดเด่นที่เป็นเอกลักษณ์แตกต่างกันแบบแรงจัดชัดเจน เราได้เห็นทีมโปรตุเกสที่มีโรนัลโดเป็นศูนย์กลางของทุกสิ่ง โรนัลโดเป็นทุกๆ อย่างและในบางแมตช์แทบจะเป็นคนที่เป็นตัวชี้วัดเพียงคนเดียวว่าทีมจะแพ้หรือชนะ คิดเล่นๆ ว่าถ้าเกิดโรนัลโดป่วยกะทันหันลงสนามไม่ได้ ยังคิดไม่ออกว่าทีมที่เหลืออยู่จะเล่นกันได้หรือเปล่า หรือทีมแบบเยอรมนีที่ใช้ระบบอยู่เหนือตัวบุคคล เล่นเป็นทีม เล่นตามระบบ มีความเป๊ะแต่อาจไม่หวือหวาให้ลุ้นตัวโก่งแบบทีมอื่นๆ เป็นทีมแบบที่เพื่อนๆ บางคนออกปากว่าเป็นทีมที่เชื่อมือได้ น่านับถือแต่ไม่มีเสน่ห์

หันมาดูเรื่องทีมบอลกับธุรกิจว่าแล้วเราเป็นทีมแบบไหนกันแน่ เราเป็นบริษัทที่เป็นแบบทีมโปรตุเกสหรือเยอรมนี เป็นแบบทีมอิตาลีหรืออังกฤษ คำถามแบบนี้ไม่ได้ต้องการคำตอบว่าเราต้องเป็นทีมแบบไหนถึงจะชนะ เพราะชัยชนะไม่ได้มีแค่ครั้งเดียว

ผู้นำหรือเจ้าของกิจการที่มองการณ์ไกลจะรู้ว่าการทำทีมไม่ใช่ทำเพื่อผลลัพธ์แค่วันนี้แมตช์นี้ แต่ต้องมองไปยาวๆ เพราะการทำทีมมันคือการลงทุน คุณจะหวังผลตอบแทนระยะสั้นอย่างเดียวไม่ได้ ไม่อย่างนั้นคงต้องเปลี่ยนพนักงานยกทีมกันบ่อยๆ แต่จะเป็นทีมแบบไหน ก็ต้องดูด้วยว่าตัวตนของเราเหมาะที่จะเป็นแบบไหน คู่แข่งเป็นยังไง และตลาดต้องการอะไร บริษัทที่เป็นอินเตอร์เนชั่นแนลไม่ค่อยน่ากังวล เพราะมีระบบจากบริษัทแม่เป็นตัวกำหนดทิศทางจึงมีความพร้อมและความมั่นคง แต่ก็ต้องดูว่าถ้าอยู่ในธุรกิจที่ต้องการความสดใหม่เน้นไอเดียจะเอาแต่ระบบเป็นสรณะก็อาจจะดูไม่มีอะไรใหม่ไม่หวือหวาแถมน่าเบื่อ

ที่น่ากลัวคือบริษัทที่เป็นธุรกิจครอบครัวจ๋าที่มักจะดำเนินธุรกิจไปได้แบบวันแมนโชว์ หลายๆ ครั้งแบบนี้มีความเสี่ยงสูง เพราะถ้าเจ้าของหรือผู้บริหารที่เป็นทุกสิ่งทุกอย่างเกิดเป็นอะไรขึ้นมาหมายความว่าธุรกิจหยุดชะงักทันที เราเห็นหลายๆ เคสที่ธุรกิจต้องจบลงในรุ่นพ่อและไม่สามารถส่งต่อให้ยิ่งใหญ่มากขึ้นไปได้ในรุ่นลูก ก็เพราะวิธีการทำธุรกิจและทำทีมแบบนี้

จนถึงวันที่นั่งเขียนยังเหลือเวลาอีกหลายวันกว่าบอลยูโรจะปิดฉากและเราจะรู้ว่าใครเป็นแชมป์ครั้งนี้ ทีมที่ได้แชมป์จะเป็นทีมไหนไม่ทราบ แต่ส่วนตัวแล้วเชียร์โปรตุเกสเพราะชอบมวยรองและโปรตุเกสก็เป็นทีมที่ดูสนุก เป็นทีมที่ทำให้ต้องลุ้นตัวโก่งแบบหายใจไม่ทั่วท้องทุกครั้ง

แต่ถ้านี่ไม่ใช่กีฬาแต่เป็นธุรกิจ เราคงไม่มีความสุขแน่กับการต้องลุ้นและหายใจตุ๊มๆ ต้อมๆ ตลอดเวลาแบบนี้ เพราะสำหรับธุรกิจเราไม่ได้มีโอกาสหลายๆ ครั้ง เกือบทุกแมตช์ คือ Sudden Death การแพ้แค่ครั้งเดียวเสียหายมหาศาล และการชนะต้องชนะแบบยั่งยืนเท่านั้น