อาวุธคู่กายมนุษย์น้ำแข็ง มนู ทรงศรี

โดย....กาญจนา อายุวัฒน์ธนชัย ภาพ... กฤษณ์ พรหมสาขา ณ สกลนคร

ใครบ้างอยากเป็นนักแกะสลักน้ำแข็งในเมืองร้อนที่พร้อมละลายได้ทุกวินาที แต่ความท้าทายนี้ทำให้มนู ทรงศรี นักแกะสลักน้ำแข็งระดับโลกและหัวหน้าช่างศิลป์ โรงแรมรอยัล ออคิด เชอราตัน ต้องหมั่นฝึกฝนตัวเองให้ก้าวข้ามขีดจำกัดทั้งสภาพอากาศและสภาพจิตใจ เพื่อความฝันอันยิ่งใหญ่สู่เวทีระดับโลก

ก้อนน้ำแข็งขนาดกว้าง 50 ซม. สูง 110 ซม. คือผืนผ้าใบขนาดมหึมาที่เขาต้องตัด แซะ แกะสลักให้มีความอ่อนช้อยสวยงามบนพื้นผิวที่แข็งแต่ทว่าเปราะบาง มนู กล่าวว่า อาชีพนักแกะสลักน้ำแข็งเป็นทักษะที่เรียนรู้กันยากและกว่าจะฝึกได้เชี่ยวชาญต้องใช้ความอดทนและความพยายาม ทั้งยังต้องมี “อาวุธ” คู่กายหลายอย่างซึ่งสำคัญไม่แพ้ฝีมือ

เขาเริ่มประกวดเวทีระดับประเทศคว้ารางวัลชนะเลิศมาหลายต่อหลายครั้ง จนผลักดันตัวเองไปสู่เวทีระดับโลกอย่างในปี 2557 เขาเป็นตัวแทนประเทศไทยทีมแรกและทีมเดียวไปแข่งขันงาน The BP World Ice Art Championships เมืองอลาสกา สหรัฐอเมริกา ครั้งนั้นเขาคว้ารางวัลรองชนะเลิศอันดับสองในหมวดหมู่มัลติ บล็อก (Multi Block) จากอีกกว่า 70 ทีม จากนั้นเมื่อปีที่ผ่านมาเขาและทีมได้ร่วมการแข่งขันอีกครั้ง และสามารถคว้ารางวัลอันดับที่ 4 การันตีความสามารถและความเป็นที่สุดในประเทศไทย

1 สมุดงานศิลปะ

เขาเล่าว่า สมัยก่อนยังไม่มีกูเกิลทำให้การหาภาพตัวอย่างต้องไปค้นจากนิตยสารต่างประเทศ เขาจึงต้องตัดกระดาษและเก็บสะสมไว้เป็นเล่มๆ เพื่อไว้เป็นคลังภาพดูเป็นแนวทางสำหรับงานแกะสลักน้ำแข็ง แยกเป็นประเภท เช่น เล่มการปั้น เล่มการวาด รวมแล้วกว่า 10 เล่ม ทว่าปัจจุบันไม่จำเป็นต้องทำเช่นนั้นแล้ว เพราะในอินเทอร์เน็ตมีทุกอย่างที่ต้องการ สมุดงานศิลปะที่เขาสะสมมาจึงเป็นอนุสรณ์ความพยายามของศิลปิน

2 มีดแกะโฟม

ก่อนที่จะลงมือแกะสลักน้ำแข็ง เขาต้องสร้างแบบจำลองเสมือนจริง โดยย่อสัดส่วนจริงลงมาให้อยู่ในรูปแบบของโฟม มีดแกะโฟมจึงจำเป็นไม่แพ้มีดแกะสลักน้ำแข็ง แต่การแกะโฟมจะง่ายกว่าเพราะสามารถทำที่ไหนก็ได้ ใช้เวลานานแค่ไหนก็ได้ และไม่ต้องใช้กำลังมากอย่างน้ำแข็ง ทั้งนี้ใบมีดแกะโฟมต้องลับให้คมกริบ เพราะไม่เช่นนั้นเนื้อโฟมจะยุ่ย ผิดรูปทรง

3 แบบจำลอง

แบบจำลองเสมือนจริงที่แกะขึ้นมาจากโฟมเป็นสิ่งสำคัญต่อการแข่งขันประเภททีม เพราะรูปทรงจะทำให้คนในทีมเห็นได้ทุกมิติและเข้าใจกระบวนการมากกว่าภาพสเกตช์ภาพบนกระดาษ งานแต่ละชิ้นนักแกะสลักต้องเริ่มจากการวาดมือโดยต้องวัดสัดส่วนให้ถูกต้องทุกกระเบียดนิ้ว จากนั้นขึ้นรูปด้วยโฟม พัฒนารูปแบบงานผ่านแบบจำลองนี้ ก่อนที่จะนำไปแกะสลักน้ำแข็งจริง

4 เสื้อผ้าป้องกันอากาศหนาว

ในการแข่งขันต่างประเทศทั้งที่เมืองฮาร์บิน ประเทศจีน และรัฐอลาสกา สหรัฐ เขาต้องอยู่ในสภาพอากาศติดลบ 15-30 องศาเซลเซียส เครื่องนุ่งห่มจึงจำเป็นที่สุด โดยเฉพาะกับคนเมืองร้อนที่ไม่คุ้นเคยอากาศหนาว เครื่องแต่งกายจึงมีตั้งแต่ศีรษะจรดเท้าทั้งหมวก เสื้อ ถุงมือ กางเกง รองเท้า "ชุดที่เก็บความอบอุ่นได้ดีทำให้เราทำงานได้สะดวก" เขากล่าว โดยแต่ละวันต้องทำงานท่ามกลางอากาศหนาวต่อเนื่องนานกว่า 16 ชั่วโมง

5 เลื่อยไฟฟ้า

อุปกรณ์ชิ้นใหญ่ที่ช่วยทุ่นแรงได้มาก ใช้สำหรับตัดน้ำแข็งก้อนใหญ่และขึ้นโครงคร่าวๆ โดยจะให้ความหยาบต่างจากสิ่วที่จะแกะละเอียดกว่า

6 สิ่ว

สิ่วเป็นเครื่องมือในการเก็บรายละเอียด มีหลายประเภท เช่น สิ่วหน้าใหญ่ สิ่วแบน สิ่วเก็บ สิ่วหน้าตัววี สิ่วหน้าตัวยู ซึ่งหน้าที่ของมันมีไว้ขึ้นโครงสร้างและแกะสลักลวดลาย เสมือนอวัยวะที่ 33 ของนักแกะสลักน้ำแข็งก็ว่าได้

7 เครื่องเดินลาย (Die Grinder)

อุปกรณ์สำคัญสำหรับการแข่งขันในเวทีระดับโลก เพราะเป็นนวัตกรรมที่เมืองนอกใช้มานาน แต่ในเมืองไทยยังไม่ได้รับความนิยม ซึ่งเขาเองเป็นคนแรกๆ ที่นำเครื่องเดินลายเข้ามาใช้ในประเทศไทย ลักษณะการทำงานคล้ายๆ สว่านไฟฟ้า แต่มีความเร็วรอบสูงกว่า หัวสามารถเปลี่ยนดอกได้เพื่อใช้เก็บรายละเอียด ยกตัวอย่าง แกะสลักหงส์ เมื่อต้องการแกะปีกจะใช้เครื่องเดินลายตัววีสร้างลายปีกที่พลิ้วไหวอ่อนช้อย ซึ่งทำได้ละเอียดกว่าและสวยกว่ามือธรรมดา อุปกรณ์จึงมีความสำคัญและมีความได้เปรียบมากกว่า อันมีผลโดยตรงต่อผล แพ้ชนะ