เมื่อถึงวัน ลาจาก...

โดย...ราตรีแต่ง

เราอยู่ด้วยกันแทบจะ 24 ชั่วโมงก็ว่าได้ ทำให้เศร้ามากเลยเพราะมีแต่ความทรงจำที่ดี วินาทีที่ได้รับรู้ว่าเป็นลมหายใจสุดท้ายของเขา ก่อนเขาแน่นิ่งไปต่อหน้าต่อตา เราช็อกจนพูดอะไรไม่ออก ทำอะไรไม่ถูก ตัวสั่น รู้สึกเหมือนจะเป็นลม ไม่อยากเชื่อ ไม่อยากเชื่อจริงๆ ว่าคือเรื่องจริง

ถ้าจะบอกว่า เขาที่ว่านี้ ก็คือสัตว์เลี้ยงแสนรัก ซึ่งอาจเป็นเพียงแค่น้องหมาในสายตาของคนอื่นๆ แต่เขาตัวนี้เองกลับเป็นสิ่งสำคัญช่วยเติมเต็มความมีชีวิตชีวาให้กับครอบครัวของเรา การจากไปของหมาตัวเล็กๆ จึงเป็นความสูญเสียอันใหญ่หลวงในชีวิตของคนคนหนึ่งได้เลยทีเดียว 

น้ำตาช่วยคลายเศร้า

แน่นอนว่าความสูญเสียที่เกิดขึ้นกับของรัก ย่อมเป็นความโศกเศร้าอย่างเหลือล้นเกินรับไหว การจากไปของบุคคลที่รัก คือ การร้องไห้ปลดปล่อยความรู้สึกเศร้าสูญเสียนั้นออกมา ซึ่งอย่าไปตั้งกรอบว่าน้ำตาเสียให้ได้แค่กับคนเท่านั้น กับสัตว์เลี้ยงเราก็เสียน้ำตาให้ได้ แต่น้ำตาควรทำให้เราหายเศร้าได้ในเร็ววัน แต่วิธีนี้อาจเป็นการปลดปล่อยความเศร้าได้ในช่วงแรกเท่านั้น

หน้าที่ของสัตว์เลี้ยงประจำบ้าน น้องหมา น้องแมว พวกเขาให้ความสนุกสนาน ความมีชีวิตชีวา การรำลึกความทรงจำที่ดี จึงไม่ควรกลบความเศร้านั้นเอาไว้ในใจ หรือการห้ามใครพูดถึงความตายหรือสัตว์เลี้ยงตัวโปรด การได้พูดหรือได้เล่าเรื่องวีรกรรมเจ้าตัวแสบให้คนอื่นๆ ฟังได้ในน้ำเสียงปกติ แสดงถึงความทรงจำที่ดีที่ไม่ได้ตายจากตามไปด้วย เราระลึกถึงการเปลี่ยนแปลงและการจากไปของสัตว์และคนได้เสมอ

ความโดดเดี่ยวเข้าโจมตี

เขาใช้ชีวิตอยู่กับเรามานานร่วมสิบปี รู้สึกผูกพันและรักมาก ตอนนี้น้องจากไปร่วม 3 วันแล้ว กลับมาบ้านเห็นผ้าห่มเห็นของเล่นไปจนได้กลิ่นก็รู้สึกใจแวบๆ คิดถึงเหมือนน้ำตาจะไหล ถ้ารู้สึกว่าสิ่งของเหล่านี้ทำให้รู้สึกว่าเจ้าเพื่อนยากไม่เคยจากไปไหน ทางที่ดีควรเก็บข้าวของหมาน้อยใส่กล่องไว้ก่อนดีกว่า หากคิดว่ายังทำใจไม่ได้ และอาจเป็นช่วงสับสนว่าถ้ามีความคิดว่าจะหาซื้อน้องหมาพันธุ์เดิม สีเดิม มาเลี้ยงใหม่ คิดว่ามันจะช่วยทดแทนกันได้หรือไม่ คนที่มีประสบการณ์นี้ยอมรับว่ารับน้องหมามาใหม่ “น้องรถถัง” ทดแทนการจากไปของ “เกี้ยมบ๊วย” ซึ่งคงเป็นเรื่องทำใจยากที่ใครจะมาแทนที่ใครได้ แต่ในเคสนี้รถถังทำหน้าที่สร้างชีวิตชีวาใหม่ๆ ได้อย่างดีเยี่ยม อย่าให้ความรู้สึกโดดเดี่ยวเข้าโจมตีในช่วงเวลาเศร้าๆ ที่สุดแบบนี้

และคำกล่าวของเจ้าของน้องรถถังเวลานี้... “ตอนรับรถถังเข้าบ้านใหม่ๆ ก็ยังไม่ค่อยสนิทใจเท่าไร แต่พอยิ่งโตสีขนก็ยิ่งเหมือนเกี้ยมบ๊วย แทบไม่ผิดเพี้ยนกันเลย! แถมชอบทำหน้าขี้งอนเหมือนกันอีกต่างหาก!!!” ดังนั้นวิธีเดียวที่จะจัดการกับความเศร้า คือ การหาน้องหมาตัวใหม่มาเลี้ยงโดยไว

เกิด และดับ เป็นไปตามธรรมชาติ

เมื่อสัตว์เลี้ยงจากไป ปัจจุบันนี้มีวัดรับเผาสัตว์เลี้ยง มีพิธีเล็กน้อย และสะดวกมากโดยเฉพาะคนรุ่นใหม่ใช้ชีวิตอยู่คอนโด เลี้ยงน้องหมาตัวไม่ใหญ่นัก นำซากไปให้พระท่านสวดอนิจจัง วะตะ สังขารา ซึ่งการอุทิศส่วนกุศลให้กับผู้ที่ล่วงลับไปแล้วไม่ว่าจะเป็นสัตว์ เช่น กรณีสุนัขที่เสียไปนี้มีผู้รู้แนะใส่บาตรพระอย่างน้อย 4 รูป (เพื่อให้ครบองค์สงฆ์) จากนั้นกรวดน้ำเรียกชื่อสุนัขตัวนั้นแล้วอุทิศบุญให้ไปเกิดในภพภูมิที่ดี ขอให้เขาได้รับอานิสงส์นั้นอย่างเต็มที่

ความรักความผูกพันนั้นเป็นชนวนนำความทุกข์โศกมาให้เสมอ การตั้งรับจึงไม่ต้องรอว่าคนนั้น สัตว์นั้น สิ่งนั้น ตายจากสูญหายไป ช่วงที่คนนั้นสัตว์นั้นมีชีวิตอยู่ก็เป็นทุกข์ เพราะความรักความห่วงความผูกพันที่เรามีต่อสิ่งของเหล่านั้น

การหวงแหน เป็นการดึงจิตวิญญาณเขาไม่ให้ไปสู่ภพภูมิที่สงบ ฉะนั้นควรหักห้ามใจให้ได้ โดยพยายามพิจารณาคิดว่า ความรักไม่ควรคร่ำครวญ ตามหลักพระพุทธศาสนานำมาใช้ปลอบประโลมความเศร้าได้ชะงัดเสมอว่า สังขาร คือ ขันธ์ 5 รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ย่อลงแล้วเหลือรูป-นาม ซึ่งล้วนไม่เที่ยง สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์ ไม่ควรเข้าไปยึดมั่นถือมั่น