สังคมจิ้งหรีด

โดย...วุฒิ นนทฤทธิ์

สังคมทุกวันนี้อยู่ยากขึ้นทุกที ทุกปัญหามีความซับซ้อน ไม่ว่าจะเป็นปัญหาการเมืองที่เกิดขึ้นในทุกมุมโลก มีขบวนการสร้างภาพความขัดแย้งก่อนจะปลุกเร้าสถานการณ์ โดยฝ่ายที่ได้เปรียบจะนำไปขยายผลเพื่อสร้างความชอบธรรมในการชี้นำสังคม แต่เบื้องหลังมีการซ่อนเงื่อนผูกโยงกับผลประโยชน์ของพวกพ้องอย่างแยบยล สุดท้ายก็กอบโกยเข้าพกเข้าห่อกันเปรมปรีดิ์ ประชาชนที่มีสมองเท่าจิ้งหรีดก็ถูกปั่นหัวไปมา ซ้ายทีขวาที เมื่อฝ่ายที่ตัวเองเชียร์ชนะก็กระพือปีกขันกันเกรียวกราว พวกฉวยโอกาสอ้างความชอบธรรมคนพวกนี้กินกันอิ่มคำโต สูบความมั่งคั่งไปจนชั่วลูกชั่วหลาน ขณะที่บรรดาจิ้งหรีดทั้งหลายก็กินน้ำค้างกันต่อไป สภาพแบบนี้เกิดขึ้นในทุกทวีปของโลกใบนี้

ปัญหาสังคมยิ่งมีความซับซ้อนมากขึ้นไปอีก เพราะนอกจากความซับซ้อนของปัญหาแล้ว ยังมีเรื่องความซับซ้อนในจิตใจคนที่ยากจะหยั่งถึงอีกต่างหาก สับสนวุ่นวายไปกว่านั้นก็คือความเจริญรุดหน้าของเทคโนโลยีที่เข้ามาเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของมนุษย์ ทำให้เกิดโลกโซเชียลที่ทรงอิทธิพล หลายครั้งสังคมออนไลน์กลายเป็นผู้กำหนดวาระของสังคม ยิ่งทำให้ปัญหามีความซับซ้อนมากขึ้นไปอีก เช่นกรณีโลกโซเชียลเผยแพร่ข้อความการสนทนาของกลุ่มบุคคลที่ถูกระบุว่าเป็นผู้ช่วยนักบินสายการบินหนึ่ง ถ่ายภาพ น.ส.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรีและคณะจากห้องนักบิน พร้อมกับโพสต์ข้อความที่ไม่เหมาะสม ใช้คำพูดที่เป็นความผิดร้ายแรงของวิชาชีพนักบิน

ทัศนคติที่เกิดจากปัญหาที่ซับซ้อนยากที่คนบางกลุ่มจะรู้เท่าทัน และขาดซึ่งวิจารณญาณที่มีประสิทธิภาพเพียงพอที่จะแยกแยะผิดชอบชั่วดี อาจจะกลายเป็นภัยสังคมรูปแบบใหม่ที่บ่อนทำลายชาติ หากปล่อยไว้ก็เท่ากับเป็นการบ่มเพาะภัยรูปแบบใหม่ที่จะก่อให้เกิดความแตกแยกในแผ่นดิน ไม่แตกต่างจากปัญหา 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ ที่มีรากเหง้าของปัญหามาจากความเกลียดชังที่ถูกสร้างขึ้นมา ก่อนจะพัฒนากลายเป็นเงื่อนไขนำไปสู่ความรุนแรงในที่สุด

อย่างที่กล่าวมาข้างต้น ปัญหาในลักษณะนี้เกิดขึ้นทั่วทุกมุมโลก เช่น กรณีอาหรับสปริงที่มีการลุกฮือของประชาชนเพื่อลดความเหลื่อมล้ำในสังคม ซึ่งช่วงแรกถูกจับตามองจากทั่วโลก นักวิชาการหลายคนออกมายกย่อง ปัจจุบันหลายประเทศตกอยู่ในสภาพแย่กว่าเดิม บางประเทศแค่เปลี่ยนขั้วการเมืองแต่ความเหลื่อมล้ำยังคงอยู่ สุดท้ายประชาชนที่รู้ไม่เท่าทันก็เป็นได้แค่จิ้งหรีดเหมือนกันทั้งโลก