วันแจ๊ซนานาชาติ เฉลิมฉลอง และรวมกันเป็นหนึ่ง

โดย...เพ็ญแข สร้อยทอง

ในวันที่ 30 เม.ย.ของทุกปี จัดให้เป็น “วันแจ๊ซนานาชาติ” หรือ International Jazz Day โดยองค์การยูเนสโกได้ริเริ่มขึ้นเมื่อเดือน พ.ย. 2011 เพื่อเน้นให้เห็นถึงบทบาทสำคัญของดนตรีแจ๊ซในฐานะ “ทูต” ซึ่งนำคนจากทุกมุมโลกมารวมกันเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน

วันแจ๊ซนานาชาติแรกเกิดขึ้นโดยการนำของ ไอรินา โบโควา ผู้อำนวยการยูเนสโก และเฮอร์บี้ แฮนค็อก นักเปียโนและนักแต่งเพลงแจ๊ซระดับตำนาน ซึ่งเป็นทูตยูเนสโก และดำรงตำแหน่งประธานสถาบันดนตรีแจ๊ซทีโลเนียส มังค์ องค์กรไม่แสวงหาผลกำไรซึ่งมีหน้าที่ในการวางแผน ส่งเสริม และจัดงานเฉลิมฉลองประจำปี

วันแจ๊ซนานาชาตินำชุมชน โรงเรียน ศิลปิน นักประวัติศาสตร์ นักวิชาการ และผู้ที่ชื่นชอบดนตรีแจ๊ซทั่วทุกมุมโลกมาเพื่อเฉลิมฉลอง และเรียนรู้เกี่ยวกับดนตรีแจ๊ซ ไม่ว่าจะรากฐาน อนาคต และผลกระทบที่ดนตรีแนวทางนี้สร้างขึ้น ทุกวันที่ 30 เม.ย. ดนตรีแจ๊ซได้ถูกนำมาเป็นเสมือนหนึ่งเครื่องมือเพื่อการส่งเสริมสันติภาพ สร้างความเข้าใจซึ่งกันและกันระหว่างคนที่แตกต่างที่มาที่ไป ระหว่างวัฒนธรรมที่หลากหลาย รวมไปถึงการเคารพสิทธิมนุษยชน และศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ขจัดการเลือกปฏิบัติ ส่งเสริมเสรีภาพในการแสดงออก อุปถัมภ์ความเสมอภาคทางเพศ และเสริมบทบาทของเยาวชนในการเปลี่ยนแปลงทางสังคม

จากจุดเริ่มต้นของวันแจ๊ซนานาชาติกลายมาเป็นเดือนของการดื่มด่ำชื่นชมดนตรีแจ๊ซ และในปี 2012 ทางองค์การสหประชาชาติก็ได้เข้ามาร่วมในการเฉลิมฉลองมรดกทางวัฒนธรรมของโลกที่เรียกว่า แจ๊ซด้วย

ในปี 2016 นี้ วอชิงตัน ดี.ซี. ได้รับแต่งตั้งให้เป็นเมืองเจ้าภาพ วันแจ๊ซนานาชาติ เมืองนี้เป็นบ้านเกิดของนักเปียโนแจ๊ซชั้นนำของโลกคือ ดุค เอลลิงตัน ทั้งยังเป็นเมืองที่มีบทบาทในประวัติศาสตร์เพลงแจ๊ซไม่น้อยกว่าเมืองใด ไฮไลต์ในปีนี้คือ คอนเสิร์ตซึ่งจัดในทำเนียบขาวของประธานาธิบดี บารัก โอบามา ซึ่งอะรีธา แฟรงคลิน เฮอร์บี้ แฮนค็อก และศิลปินแจ๊ซอื่นๆ ได้ร่วมกันบรรเลงเพลงสร้างความประทับใจให้กับคนฟัง

แม้จะกำเนิดโดยมีรากจากดนตรีบลูส์ของคนผิวสี “แจ๊ซ” ได้ชื่อว่าเป็นดนตรีคลาสสิกของอเมริกันชน แต่เมื่อผ่านกาลเวลาก็กลายเป็นความบันเทิงที่โลกทั้งใบได้เสพและดื่มด่ำมาเนิ่นนาน เช่นเดียวกับดนตรีสาขาอื่นๆ ดนตรีแจ๊ซเป็นได้มากกว่าความบันเทิง หากยังรับใช้มนุษย์ในหลากหลายหนทาง ด้วยเป็นเสียงอันเป็นสากลที่ข้ามพ้นภาษาหรือขอบเขตความแตกต่างอื่นๆ ดนตรีแจ๊ซจึงนำมาใช้เพื่อดูดดึงผู้คนมารวมกัน เพื่อทำกิจกรรมร่วมกัน

เช่นเดียวกับที่เกิดขึ้นในเมืองพัทยาเมื่อวันที่ 30 เม.ย.ที่ผ่านมา เมื่อคนดนตรีแจ๊ซและคนรักการฟังดนตรีแจ๊ซได้มารวมตัวกันในงาน “พัทยา อินเตอร์เนชั่นแนล แจ๊ซเดย์ 2016” ซึ่งยูเนสโกและร้านซิลเวอร์ไลนิ่งเป็นเจ้าภาพจัดขึ้น และมอบรายได้ส่วนหนึ่งสมทบทุนค่าอาหารให้กับน้องๆ ผู้ด้อยโอกาสในโครงการ Food4Good

งานนี้มีคนดนตรีหลากหลายทั้งในแนวทางแจ๊ซจ๋าจัด รวมไปถึงผู้ได้รับอิทธิพลจากแจ๊ซ หรือผู้ที่ชื่นชอบแจ๊ซมาร่วมกันปะทะสังสรรค์ด้วยตัวโน้ต ท่วงทำนอง และจังหวะ เคล้าคลอไปกับเสียงคลื่น โดยมีสายลมโชยร่วมบรรเลง นอกจากอิ่มเอมกับดนตรีแล้วยังมีอาหารและเครื่องดื่มอิ่มหนำจากซิลเวอร์ไลนิ่ง ผู้เป็นเจ้าภาพและเจ้าของสถานที่จัดงานซึ่งทำให้ช่วงค่ำคืนแห่งดนตรีแจ๊ซนี้ดีงามขึ้นไปอีก

ศิลปินตัวพ่อที่เป็นไฮไลต์ของงานนี้ย่อมหนีไม่พ้น ต๋อง-เทวัญ ทรัพย์แสนยากร ผู้ไม่เคยทิ้งแซ็กโซโฟนตัวเก่งไว้ไกลมือ พี่ต๋องของคนทั้งวงการยังคงเฉียบคมในฐานะคนดนตรี ส่วน อาจารย์ธนิสร์ ศรีกลิ่นดี ก็มาพร้อมกับขลุ่ยคู่ใจ (และระนาด) แม้จะเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางกับการร่วมเป็นหนึ่งในวงดนตรีเพื่อชีวิตอย่างคาราบาว แต่อาจารย์ธนิสร์ก็วาดลีลาแจ๊ซในสไตล์ของตนเองด้วยดนตรีไทยๆ ได้อย่างน่าฟัง นักร้องหนุ่มเสียงดีผู้มีชื่อเสียงตั้งแต่ยุค 1990 อย่าง ฟอร์ด-สบชัย ไกรยูรเสน ก็ผสานผสานป๊อป-แจ๊ซเข้าด้วยกันอย่างเนียนนวล เสียงร้องของหนุ่มคนนี้ยังตรึงคนฟังได้เสมอ

นอกจากนี้ยังมี เหมา พิชญากร เจ้าของเพลงอย่าง อยากกอดเธอสักครั้ง และเหนือกาลเวลา รวมทั้ง ซิลเวอร์ โซล แบนด์ ซึ่งเกิดจากการรวมตัวของ เด่น มิวสิคแมน เตอร์ชยพล พร้อมเพื่อนๆ สมทบด้วยหลากหลายคนดนตรีที่มาร่วมกันเฉลิมฉลองให้กับดนตรีแจ๊ซ ที่สร้างสีสันให้กับค่ำคืนนั้นไม่น้อยคือ การแสดงสุดพิเศษจากทิฟฟานี่โชว์

ด้วยดนตรีแจ๊ซโลกทั้งใบสามารถมาร่วมเฉลิมฉลองและรวมกันเป็นหนึ่ง