รถแข่งสีเขียว ฝันของ ‘เลลานี มันเทอร์’

โดย...เพ็ญแข สร้อยทอง

หญิงสาวผู้รักความเร็วเป็นชีวิตจิตใจ เธอถูกยกให้เป็นหนึ่งในนักแข่งรถหญิงที่ดีที่สุดในโลก และยังมีบทบาทโดดเด่นในแวดวงนักเคลื่อนไหวทางด้านสิ่งแวดล้อม

เลลานี มันเทอร์ สาววัย 42 ปี จากเมืองรอเชสเตอร์ รัฐนิวยอร์ก เธอรักความเร็ว รวมทั้งธรรมชาติและสิงสาราสัตว์มาตั้งแต่เด็ก เธอปวารณาตนเป็นวีแกน คือ ผู้ที่ไม่รับประทานเนื้อสัตว์ รวมทั้งผลิตผลจากสัตว์ทุกชนิดมาเนิ่นนานแล้ว

ระหว่างเรียนปริญญาตรีทางด้านชีววิทยา อยู่ที่มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ซานดิเอโก เลลานีได้งานเป็นสตันต์แสดงแทน แคเธอรีน ซีต้า-โจนส์ ในหนังเรื่อง Traffic และ America’s Sweethearts ก่อนจะใช้เงินจากจ๊อบนั้นไปเรียนขับรถแข่ง เธอได้ลงสนามแข่งรถครั้งแรกในปี 2001 ก่อนจะประสบความสำเร็จและได้รับการยอมรับด้วยความพยายามอย่างยิ่ง

หลังจากได้ดูสารคดีเรื่อง An Inconvenient Truth ของ อัล กอร์ เธอคิดถึงเรื่องการใช้พลังงานและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของโลกอย่างจริงจัง ขณะที่ยังอยากจะเป็นนักขับรถแข่งต่อไป เธอจึงต้องหาทางออกเพื่อให้เหมาะกับสิ่งที่เธอเชื่อ

เมื่อ 9 ปีที่แล้ว เธอตกลงเซ็นสัญญาที่จะรับดูแลป่าฝน 1 เอเคอร์ต่อการแข่งขัน 1 ครั้ง ด้วยสำนึกรับผิดชอบและต้องการคืนให้กับสิ่งแวดล้อมหลังสร้างรอยเท้าคาร์บอนจากการเผาผลาญพลังงานในการขับรถแข่ง

ตลอดอาชีพนักแข่งเธอเลือกทำงานกับบริษัทซึ่งเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ร่วมมือกับกลุ่มทำงานเพื่อพลังงานสะอาด รวมทั้งสนับสนุนสิทธิสัตว์ เธอปฏิเสธบริษัทน้ำมันต่างๆ ที่ต้องการเข้ามาสนับสนุนทุนในการแข่งขัน การปฏิเสธสปอนเซอร์รายใหญ่มีผลกระทบต่ออาชีพนักแข่งของเธออย่างยิ่ง แต่นี่คือสิ่งที่เลลานีเลือกแล้ว

แม้ว่าการแข่งรถจะเป็นเรื่องท้าทายในชีวิตของเธอ แต่การเป็นนักเคลื่อนไหวทางด้านสิ่งแวดล้อมนั้นเป็นเรื่องที่ท้าทายกว่า ในปี 2012 เธอใช้รถแข่งช่วยโฆษณาหนัง The Cove สารคดีเรื่องการไล่ล่าวาฬในญี่ปุ่นซึ่งได้รับรางวัลออสการ์ ปีถัดมาเธอลงแข่งขันด้วยรถที่แต่งด้วยธีม Blackfish ซึ่งเป็นสารคดีเรื่องวาฬเพชฌฆาตที่ถูกกักขังทรมานโดยสวนน้ำซีเวิร์ล สหรัฐ

ปีที่แล้วนักแข่งรถสาวคนนี้ปรากฏตัวใน Racing Extinction สารคดีฝีมือ หลุย ไซโฮยอส ผู้กำกับดังจาก The Cove ซึ่งเล่าถึงการสูญพันธุ์ของสัตว์โลกที่มีสาเหตุหลักมาจากมนุษย์ นอกสนามแข่งหญิงสาวคนนี้ใช้รถพลังงานแสงอาทิตย์ และรถคันนี้เองที่ถูกนำมาเป็นเครื่องมือในการรณรงค์ โดยติดตั้งโปรเจกเตอร์เพื่อฉายภาพและส่งสารเกี่ยวกับเรื่องสิ่งแวดล้อมในสถานที่ต่างๆ เธอได้รับเลือกเป็นทูตของสมาพันธ์อนุรักษ์สัตว์ป่าแห่งชาติ ได้ร่วมงานใน Dolphin Project ของ ริค โอแบร์รีย์ ร่วมเป็นคณะกรรมการของ Oceanic Preservation Society เพื่อช่วยเยียวยามหาสมุทร ร่วมงานกับ Solutions Project ของดาราหนุ่ม มาร์ค รัฟฟาโล ผลักดันเรื่องพลังงานสะอาด และร่วมกับ ลีโอนาร์โด ดิ คาปริโอ ทำเพื่อสิ่งแวดล้อม

ปีที่ผ่านมา เลลานีไม่ได้ร่วมแข่งในเดย์โทนาซึ่งเป็นสนามแข่งขันรถนาสคาร์ที่มีชื่อเสียงที่สุดแห่งหนึ่งของสหรัฐอเมริกา เหตุหนึ่งเพราะว่าสปอนเซอร์ที่จะสนับสนุนเธอนั้นหายากขึ้นทุกที ระหว่างนั้นเธอได้เดินทางไปฮาวาย เพื่อที่จะถ่ายทำสารคดีเกี่ยวกับอาหารที่ถูกทิ้งร่วมกับ แจ็ค จอห์นสัน นักเล่นเซิร์ฟ และศิลปินนักร้องนักแต่งเพลงชื่อดัง

ในช่วงปีหลังๆ เธอร่วมเคลื่อนไหวรณรงค์ให้นาสคาร์เป็นสนามการแข่งขันรถที่ใช้พลังงานทดแทนแบบ 100% "นวัตกรรมมักจะมาจากสนามแข่ง และการเล่นกีฬาสามารถช่วยให้เราเคลื่อนที่ไปข้างหน้าได้จริงๆ พวกเขามีวิศวกรที่ยอดเยี่ยมซึ่งอาจจะช่วยทำให้กีฬาเป็นกิจกรรมที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

"การแข่งรถต้องพัฒนาขึ้น มนุษย์ต้องเปลี่ยนวิธีที่เราอาศัยอยู่บนโลก และเริ่มต้นชีวิตในแบบที่มีความยั่งยืน และไม่ทำลายโลกรอบตัวเรา และนั่นหมายความว่าเราจะต้องพัฒนาในหลายๆ ด้าน และไม่ว่าจะเป็นการลดเนื้อสัตว์ในอาหาร หรือใช้รถยนต์ไฟฟ้า หรือติดตั้งแผงพลังแสงอาทิตย์บนหลังคาบ้าน ทุกอย่างที่เราทำต้องมีวิวัฒนาการและการเปลี่ยนแปลง ซึ่งรวมถึงการแข่งรถด้วย"

เพราะการแข่งรถแต่ละครั้งเป็นกิจกรรมที่เผาผลาญพลังงานอย่างมาก "มีคนบอกให้ฉันไปขี่จักรยาน แต่ฉันว่ามันผิดประเด็นนะ ถ้าฉันขี่จักรยานก็อาจจะไม่มีใครสนใจ และฉันคงจะไม่สามารถดึงความสนใจของคนดูแสนๆ คนที่เดย์โทนาได้"

ในสหรัฐนั้นมีผู้ติดตามชมการแข่งขันรถมาถึง 75 ล้านคน ซึ่งเธอต้องการเคลื่อนไหวผ่านคนกลุ่มนี้ "เมื่อไปแข่งรถ ฉันได้พูดคุยกับคนที่อาจจะไม่เคยสัมผัสกับปัญหาเหล่านี้มาก่อน ฉันได้สร้างความแตกต่างที่ยิ่งใหญ่ที่สุด หากว่ามีคนใหม่ๆ หันมาสนใจเรื่องนี้ได้ และถ้าคุณต้องการที่จะเปลี่ยนแปลง บันไดขั้นแรกคือ ลงมือสร้างการเปลี่ยนแปลงให้เกิดขึ้น"

ฝันสีเขียวของนักแข่งขันรถหญิงผู้นี้ไม่รู้ว่าจะเป็นจริงได้เมื่อไหร่ แต่ เลลานี มันเทอร์ มีความมุ่งมั่นที่จะทำต่อไป