เที่ยวศิริราช

โดย...ไพบูลย์ กระจ่างวุฒิชัย

ขึ้นชื่อว่า “โรงพยาบาล” แล้วไม่ค่อยมีใครอยากเข้าไปข้องแวะด้วยเท่าไหร่ เพราะการข้องแวะอยู่กับโรงพยาบาลส่วนใหญ่จะหนักไปเฉพาะการเข้ารับรักษาอาการเจ็บไข้ได้ป่วย ซึ่งทุกวันนี้คนไทยเองก็ลุกขึ้นมาหันหน้าต่อสู้กับโรคที่อยู่รอบตัว ดังจะเห็นได้จากกระแสของการวิ่งที่มาแรงในเมืองไทยเวลานี้

“โรงพยาบาลศิริราช” น่าจะเป็นโรงพยาบาลแห่งหนึ่งที่มีคนไทยเข้าไปรับบริการมากที่สุดแห่งหนึ่ง ยิ่งเป็นวันธรรมดาจะได้เห็นคนเข้าคิวรอพบหมอเป็นจำนวนมาก

ทว่า ในมุมมองส่วนตัวแล้ว ปัจจุบันโรงพยาบาลศิริราชไม่ได้เป็นแค่สถานพยาบาลที่รักษาคนป่วยเท่านั้น แต่ยังเป็นสถานที่ท่องเที่ยวแห่งหนึ่งที่ควรค่าแก่การเข้าไปสัมผัสเป็นอย่างยิ่งด้วย

ที่บอกว่าโรงพยาบาลศิริราชเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่น่าสนใจในที่นี้ ไม่ได้หมายถึงตลาดวังหลังที่อยู่ใกล้ๆ กับโรงพยาบาล แต่หมายถึงพิพิธภัณฑ์ 2 แห่งที่ตั้งอยู่ภายในบริเวณของโรงพยาบาลต่างหาก ซึ่งให้คุณค่า ความรู้ และแง่คิดที่น่าสนใจ

“พิพิธภัณฑ์การแพทย์ศิริราช” เป็นแห่งแรกที่ขอเอ่ยถึง โดยจัดแสดงเรื่องราวเกี่ยวกับระบบร่างกายมนุษย์แบบถึงลูกถึงคน เหตุที่ต้องบอกเช่นนั้น เพราะมีการจัดแสดงอวัยวะภายในของมนุษย์ เพื่อให้ประชาชนที่เข้ามารับชมได้ทราบว่าภายในร่างกายของตัวเองเป็นอย่างไร นอกจากนี้ยังมีในส่วนที่เกี่ยวกับนิติเวชศาสตร์ด้วย ซึ่งเป็นการบ่งบอกถึงการมีส่วนสำคัญต่อการคลี่คลายคดีอาชญากรรมในอดีต เช่น คดีนวลฉวี คดีซีอุย เป็นต้น แต่บอกไว้ก่อนว่าห้ามบันทึกภาพภายในพิพิธภัณฑ์นี้เด็ดขาด

อีกแห่งคือ “พิพิธภัณฑ์ศิริราชพิมุขสถาน” เพิ่งเปิดให้บริการเมื่อไม่นานมานี้ เป็นการนำอาคารสถานีรถไฟธนบุรีที่ไม่ได้ใช้งานแล้วมาปรับปรุงใหม่เพื่อทำเป็นพิพิธภัณฑ์ เรียกได้ว่าเป็นพิพิธภัณฑ์สมัยใหม่ที่มีชีวิต คล้ายๆ กับ “มิวเซียมสยาม” และ “นิทรรศน์รัตนโกสินทร์”

ภายในมีแหล่งการเรียนรู้หลายห้องที่สามารถบันทึกภาพได้ เริ่มตั้งแต่ห้องที่เล่าถึงประวัติความเป็นมาของโรงพยาบาลศิริราช พระราชประวัติกรมพระราชวังบวรสถานพิมุข หรือกรมพระราชวังหลัง เรื่อยไปจนถึงห้องฉายภาพยนตร์สามมิติที่บอกเล่าเกี่ยวกับประเทศไทยในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 และที่ขาดไม่ได้เห็นจะเป็นจุดจัดแสดงวิวัฒนาการทางการแพทย์ของไทยและร่างกายมนุษย์ ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อให้คนที่ได้มีโอกาสมาเยี่ยมชมรู้จักการดูแลสุขภาพห่างไกลจากโรคต่างๆ

ทั้งสองพิพิธภัณฑ์แม้รูปแบบการนำเสนอจะแตกต่างกัน แต่มีวัตถุประสงค์เดียวกันที่ต้องการสร้างองค์ความรู้ให้กับประชาชน ให้ต้องตระหนักว่าการรักษาสุขภาพที่ดีที่สุดอยู่ที่การดูแลตนเองจากภายในก่อน ไม่ใช่แค่การกินยาเท่านั้น

เหนืออื่นใด ยังอาจเป็นการจุดประกายเกี่ยวกับสัจธรรมบางประการด้วย อันหมายถึงการให้ระลึกไว้เสมอว่าควรปล่อยวางกับบางเรื่องเสียบ้าง เพราะถึงอย่างไรในวาระสุดท้ายของชีวิตก็จะเหลือเพียงกระดูกในแบบที่ได้เห็นในพิพิธภัณฑ์เท่านั้น