เลี้ยงลูกด้วยนมแม่

โดย...มีนา

คุณแม่ยุคใหม่หันมาสนใจและให้ความสำคัญของการให้นมลูกด้วยตัวเองกันมากขึ้น เพราะนั่นหมายถึงภูมิคุ้มกันของลูกจะดีไม่เจ็บป่วยง่าย ซึ่งเป็นยอดปรารถนาของคุณแม่ แต่ปัญหาที่กวนใจหญิงยุคใหม่คือ แต่งงานช้าและมีน้ำนมน้อย ซึ่งการนวดเต้านมช่วยได้ แต่เกิดประเด็นทางสังคมในสื่อออนไลน์ว่าแม้การนวดเต้านมเพื่อกระตุ้นเพื่อช่วยเพิ่มน้ำนมนั้น เป็นวิธีนวดที่รุนแรงและมีผลทำให้เกิดการช้ำอักเสบของเต้านม

ความเชื่อและการปฏิบัติดังกล่าวได้ส่งผลกระทบต่อความเข้าใจผิดของแม่ และก่อให้เกิดปัญหาแทรกซ้อนในระบบท่อน้ำนม การเกิดปัญหาเต้านมอักเสบ เต้านมเป็นฝีตามมา ในการประชุมวิชาการนมแม่แห่งชาติครั้งที่ 5 สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี (โรงพยาบาลเด็ก) เล็งเห็นถึงปัญหาและความเข้าใจผิดจึงจัดงาน Pre-conference workshop เพื่อแชร์ประสบการณ์การนวดกระตุ้นน้ำมันคุณแม่ในหัวข้อ "Therapeutic Breast Massage in Lactation (TBML)" โดยเชิญ 2 ผู้เชี่ยวชาญจากสหรัฐ ได้แก่ ดร.แอนน์ วิตต์ มายา โบลแมน พยาบาลผู้ชานาญศาสตร์การนวดแบบรัสเซียแบบผสมผสานหลักการของระบบต่อมน้ำเหลือง วิทยากรทั้งสองท่านมีความชานาญในการปฏิบัติงานในคลินิกนมแม่อย่างยาวนานมาสอนวิธีการนวดเต้านมที่ถูกต้อง ซึ่งถือเป็นเทคนิคที่คุณแม่มือใหม่สามารถนำไปปฏิบัติต่อได้ด้วยตนเอง ทำได้ทุกที่ ทุกเวลา ทุกสถานที่ ไม่มีค่าใช้จ่าย เน้นการนวดที่นุ่มนวล ไม่เจ็บ

1.ใช้การลูบไล้ทรวงอกอย่างแผ่วเบาไปในทิศทางระบบท่อต่อมน้ำเหลือง ซึ่งในทางกายภาพระบบต่อมน้ำเหลืองจะมีตัวต่อมฝังในร่างกายส่วนต่างๆ และจะมีท่อนำน้ำเหลืองกระจายออกมาท่อต่อมน้ำเหลืองส่วนใหญ่อยู่บริเวณผิวหนัง ไม่ได้อยู่ลึก ผู้นวดจึงไม่ต้องกดน้ำหนักลงไปลึก การที่คุณแม่มีเต้านมคัด ของเหลวที่อยู่ในเต้านมไม่ได้มีเพียงน้ำนมเท่านั้น แต่ยังประกอบด้วยสารคัดหลั่ง ดังนั้นการนวดตามหลักการของ Lymphatic system คือ ไล่ระบายให้สารคัดหลั่งกลับสู่ต่อมน้ำเหลืองใต้รักแร้ได้ง่าย สะดวกขึ้น อาการคัดตึงเต้านม อาการเป็นก้อนจากท่อน้ำนมอุดตัน และความเจ็บปวดจะลดลง ใช้การประคบเย็นภายหลังการนวดเพื่อช่วยลดบวม

2.พญ.ศิริพร กัญชนะ ประธานมูลนิธิศูนย์นมแม่แห่งประเทศไทย ยังแนะนำอีกว่า การนวดเพียงอย่างเดียวไม่ได้ช่วยทำให้น้ำนมเพิ่มขึ้น การจะมีน้ำนมมากขึ้นต้องอาศัยหลักการเดิม คือ การให้ลูกได้ดูดบ่อย ดูดถูกวิธี ดูดให้นานพอ แล้วจะพบว่าในระหว่างการนวดและการดูดของลูก ฮอร์โมนออกซิโทซินมีลักษณะการหลั่งที่ต่างกัน ถ้าคุณแม่อยากเพิ่มน้ำนมก็ควรเอาลูกเข้าเต้าให้บ่อยขึ้น นอกจากนี้ ความเจ็บปวดจะกดการหลั่งของฮอร์โมนออกซิโทซิน ดังนั้นการนวดต้องไม่เจ็บ เมื่อคุณแม่รู้สึกสุขสบายจากการนวด น้ำนมก็จะไหลดีขึ้น

3.ไม่ควรสอดใส่วัสดุใดๆ เข้าทางรูเปิดของท่อน้ำนม เนื่องจากอาจทำให้เกิดการติดเชื้อ เกิดเต้านมอักเสบเป็นฝีตามมา วิธีการปฏิบัติดังกล่าวยังไม่มีงานวิจัยที่ได้มาตรฐานรองรับและไม่เป็นคำแนะนำให้ปฏิบัติตามหลักการสากล