พญ.ณัฏฐา รัชตะนาวิน หลากวิธีป้องกันแสงแดด

โดย...สุภชาติ เล็บนาค

ฉบับนี้ พญ.ณัฏฐา รัชตะนาวิน  จากคณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี และหน่วยโรคผิวหนัง ภาควิชาอายุรศาสตร์และสาราณียกร สมาคมแพทย์ผิวหนังแห่งประเทศไทย จะมาแนะนำเกี่ยวกับการใช้ครีมกันแดดอย่างถูกวิธี

คุณหมอณัฏฐา บอกว่า แสงแดดที่ส่องมายังพื้นโลกประกอบด้วยแสงสำคัญ 3 ส่วน คือ 1.แสงยูวี (UV) ซึ่งมีพลังงานสูง และเป็นสาเหตุสำคัญของผิวไหม้แดง ผิวคล้ำ มะเร็งผิวหนัง และผิวชราจากแดด แม้จะมีปริมาณเพียง 5% ของแสงแดดทั้งหมด แบ่งออกเป็น ยูวีซี (UVC) ที่มีความยาวคลื่นสั้นที่สุด สามารถฆ่าเชื้อโรคได้แต่ถูกกรองโดยโอโซนทำให้ไม่มาถึงพื้นโลก หรือมีเพียงเล็กน้อยบริเวณที่มีโอโซนบาง ส่วนยูวีบี (UVB) และยูวีเอ (UVA) คือแสงยูวีที่มีในแสงแดดที่ส่องมายังพื้นโลก โดยปัจจุบันยากันแดดในปัจจุบันถูกผลิตขึ้นมาให้สามารถป้องกันยูวีบีและเอเกือบ 100% ยกเว้นยูวีเอที่มีคลื่นยาวมาก ซึ่งยากันแดดรุ่นเก่ามักปกป้องได้ไม่ดี

2.แสงที่ให้ความสว่าง มีปริมาณ 45% ของแสงแดดทั้งหมด ซึ่งมีพลังงานต่ำกว่าแสงยูวีหลายพันเท่า แต่ถ้าต้องรับต่อเนื่องทั้งวันก็อาจทำให้ผิวคล้ำเสีย

3.แสงอินฟราเรด หรือแสงที่ให้ความร้อนมีปริมาณ 50% ของแสงแดดทั้งหมด และมีพลังงานต่ำกว่าแสงที่ให้ความสว่าง มีพลังงานต่ำที่สุด สามารถทำให้เกิดผิวคล้ำและผิวเสื่อมจากแดด เนื่องจากสามารถกระตุ้นให้เกิดอนุมูลอิสระได้ แต่ต้องใช้ปริมาณสูงมาก ปัจจุบันยังป้องกันไม่ได้

สำหรับวิธีป้องกันแสงแดด มีตั้งแต่การใช้กฎของเงา คือ หลีกเลี่ยงแสงแดดจนกว่าเงาจะยาวกว่าตัวของเรา คือ  ช่วงเช้าก่อน 11.00 น. และช่วงเย็นหลัง 14.00 น. ซึ่งมีแสงยูวีบี (UVB) น้อย เสื้อผ้า ควรเน้นเนื้อแน่น สีเข้ม หนา ร่ม โดยปกติเนื้อผ้าของร่มส่วนใหญ่จะกันแสงแดดได้ดีประมาณ 80-90% ซึ่งหากร่มและตำแหน่งของดวงอาทิตย์อยู่เหนือศีรษะก็จะป้องกันได้ดีที่สุด หมวก หมวกปีกกว้าง เนื้อหนา สีเข้ม ก็จะป้องกันแสงได้มากที่สุด

ขณะที่แว่นกันแดดนั้น การปกป้องแสงแดดไม่จำเป็นต้องใช้แว่นราคาแพง เพราะประสิทธิภาพในการป้องกันยูวีแตกต่างไม่มาก อย่างไรก็ตาม แว่นที่ดีจะเป็นแว่นที่คาดมาถึงด้านข้าง และมีการ์ดด้านบนเพื่อป้องกันแสงแดด ซึ่งแว่นกันแดดจะป้องกันได้ดีที่สุดหากแดดมาจากด้านหน้า แต่หากแดดมาจากด้านบน เช่น เวลาเที่ยง จะป้องกันได้น้อย

ส่วนการทาครีมกันแดดนั้น ควรทาให้หนาสม่ำเสมอ เพราะผิวมนุษย์ไม่เรียบ มีรอยหยักตื้นเป็นคลื่น ถ้าทาเพียงชั้นเดียวจะคลุมไม่ถึง จึงควรทากันแดดบางๆ ทับกัน 2 รอบ และทาเฉพาะผิวหนังที่ไม่สามารถปกปิดได้ด้วยเสื้อผ้า เช่น ใบหน้า คอ หรือหลังมือ เพื่อลดความสิ้นเปลือง