การเตรียมความพร้อมสู่สังคมสูงวัยของภาครัฐ แผนผู้สูงอายุแห่งชาติฉบับที่ 2 (ตอนที่ 1)
เรื่อง : ดร.วิพรรณ ประจวบเหมาะ
การเตรียมความพร้อมสู่สังคมสูงวัยของรัฐ นอกจากจะได้มีการกำหนดเป็นตัวบทกฎหมายแล้ว ยังได้มีการกำหนดเป็นแผนยุทธศาสตร์ระยะยาวของชาติด้วย ซึ่งปัจจุบันอยู่ในช่วงของแผนผู้สูงอายุแห่งชาติ ฉบับที่ 2 แล้ว สัปดาห์นี้จึงเรียนเชิญคุณสุนทรี พัวเวส ผู้อำนวยการสำนักส่งเสริมและพิทักษ์ผู้สูงอายุ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ เป็นผู้ทรงคุณวุฒิของคอลัมน์ เพื่อให้ข้อมูลเกี่ยวกับแผนผู้สูงอายุแห่งชาติ ฉบับที่ 2 ซึ่งเพิ่งมีการปรับปรุงไปเมื่อเร็วๆ นี้
แผนผู้สูงอายุแห่งชาติ ฉบับที่ 2 (พ.ศ. 25452564) เป็นแผนระดับชาติที่มีการกำหนดยุทธศาสตร์ มาตรการ เป้าหมาย และดัชนีชี้วัดไว้อย่างชัดเจน รวมทั้งได้มีการกำหนดได้ติดตามประเมินผลการดำเนินงานทุก 5 ปี เพื่อที่จะทราบถึงความก้าวหน้า ปัญหา อุปสรรค ตลอดจนผลสัมฤทธิ์ การกำหนดเป็นแผนยุทธศาสตร์ระดับชาติก็เพื่อใช้เป็นกรอบแนวทางในการดำเนินงานด้านผู้สูงอายุของหน่วยงานต่างๆ ให้มีทิศทางที่ชัดเจน และมีการประสานงานกันเพื่อนำไปสู่สัมฤทธิผลในการเตรียมความพร้อมสู่สังคมสูงวัยและการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ
คณะกรรมการผู้สูงอายุแห่งชาติซึ่งมีนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน ได้มอบหมายให้คณะอนุกรรมการติดตามการดำเนินการตามนโยบายและแผนผู้สูงอายุ พิจารณาดำเนินการปรับแผนผู้สูงอายุแห่งชาติ ฉบับที่ 2 (พ.ศ. 25452564) ให้สอดคล้องกับสถานการณ์ผู้สูงอายุที่เปลี่ยนแปลงในปัจจุบัน โดยใช้ผลการศึกษาโครงการสร้างระบบการติดตามและประเมินผลแผนผู้สูงอายุแห่งชาติ ฉบับที่ 2 ระยะ 5 ปีแรก เป็นฐานในการปรับ คณะอนุกรรมการติดตามการดำเนินการตามนโยบายและแผนผู้สูงอายุ ร่วมกับสำนักงานส่งเสริมสวัสดิภาพและพิทักษ์เด็ก เยาวชน ผู้ด้อยโอกาส และผู้สูงอายุ ดำเนินโครงการปรับแผนผู้สูงอายุแห่งชาติ ฉบับที่ 2 (พ.ศ. 25452564) โดยมอบหมายให้วิทยาลัยประชากรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ดำเนินการ ส่งผลให้มีการจัดทำร่างแผนผู้สูงอายุแห่งชาติ ฉบับที่ 2 (พ.ศ. 25452564) ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 1 พ.ศ. 2552 เสนอคณะกรรมการผู้สูงอายุแห่งชาติพิจารณาเห็นชอบ และคณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบร่างแผนผู้สูงอายุแห่งชาติฯ ดังกล่าวเมื่อวันที่ 27 เม.ย. 2553
แผนผู้สูงอายุแห่งชาติฉบับปรับปรุงเป็นผลของการกลั่นกรองและสังเคราะห์การระดมความคิดและการวิพากษ์หลายขั้นตอน โดยใช้ข้อมูลผลการประเมินการดำเนินงานตามแผนผู้สูงอายุแห่งชาติ ฉบับที่ 2 ในระยะ 5 ปีแรก (พ.ศ. 25452549) รวมทั้งการประมวลและสังเคราะห์ข้อมูลสถานการณ์ทางประชากร เศรษฐกิจ สังคม และนโยบายของรัฐในปัจจุบัน ผลจากการประมวลและสังเคราะห์ผลการระดมความคิดและวิพากษ์แผนผู้สูงอายุฯ นำไปสู่แนวคิดพื้นฐานของแผนผู้สูงอายุแห่งชาติ ฉบับที่ 2 (พ.ศ. 25452564) ฉบับปรับปรุง ภายใต้วิสัยทัศน์ที่ว่า
“ผู้สูงวัยเป็นหลักชัยของสังคม”การปรับแผนผู้สูงอายุฯ ยังคงยุทธศาสตร์ 5 ยุทธศาสตร์ไว้ คือ
1.ยุทธศาสตร์ด้านการเตรียมความพร้อมของประชากรเพื่อวัยสูงอายุที่มีคุณภาพ
2.ยุทธศาสตร์ด้านการส่งเสริมและพัฒนาผู้สูงอายุ
3.ยุทธศาสตร์ด้านระบบคุ้มครองทางสังคมสำหรับผู้สูงอายุ
4.ยุทธศาสตร์ด้านการบริหารจัดการเพื่อการพัฒนางานด้านผู้สูงอายุอย่างบูรณาการระดับชาติ และการพัฒนาบุคลากรด้านผู้สูงอายุ
5.ยุทธศาสตร์ด้านการประมวล พัฒนา และเผยแพร่องค์ความรู้ด้านผู้สูงอายุ และการติดตามประเมินผลการดำเนินการตามแผนผู้สูงอายุแห่งชาติ
ครั้งต่อไปจะได้นำเสนอถึงรายละเอียดของมาตรการต่างๆ ที่มีการปรับเปลี่ยนไป
