สัตว์ป่า สินค้าบาป

โดย...ธเนศน์ นุ่นมัน

ข้อมูลจากกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ระบุว่า ตั้งแต่วันที่ 1 ต.ค. 2557-30 ก.ย. 2558 มีการบันทึกคดีเกี่ยวกับสัตว์ป่าตาม พ.ร.บ.สงวนและคุ้มครองสัตว์ป่ามากถึง 534 คดี ปีที่ผ่านมาเจ้าหน้าที่สามารถตรวจยึดซากสัตว์ป่าได้ 1,618 ซาก ในจำนวนนั้นมีสัตว์อย่างเสือถึง 2 ซาก รวมถึงซากช้างและงาช้าง รวมถึงสัตว์อื่นๆ อีกจำนวนมาก

ในจำนวนที่กล่าวมา สามารถตรวจยึดสัตว์ป่าที่มีชีวิตอยู่จำนวนหนึ่ง และขณะนี้สัตว์หลากหลายชนิดที่เคยตรวจยึดมาได้ มียอดรวมถึง 1.5 หมื่นตัว ทั้งหมดกระจายกันอยู่ในความดูแลในสถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าทั่วประเทศ 25 สถานี

ปฏิเสธไม่ได้ว่า ยังคงพบการลักลอบค้าสัตว์ป่าอย่างต่อเนื่อง เพราะคนบางกลุ่มยังอยากบริโภคสัตว์ป่า ทั้งเพื่อเป็นอาหารตามความเชื่อส่วนตัว แม้ข้อมูลทางโภชนาการสมัยใหม่จะบอกว่า โดยส่วนใหญ่แล้วเนื้อหรืออวัยวะใดๆ ของสัตว์ป่าที่เชื่อกันในอดีตว่ามีสรรพคุณทางยาวิเศษ สามารถแก้ไขความบกพร่องของร่างกายมนุษย์ได้นั้นแทบจะไม่เป็นความจริงเลย มิหนำซ้ำเนื้อสัตว์ป่าที่ปรุงไม่สุกหรือไม่ถูกสุขลักษณะยังเป็นบ่อเกิดของโรคบางชนิด มีพยาธิ หรือกระทั่งเป็นพิษสภาพอีกด้วย

ที่ต้องยอมรับเช่นกัน ก็คือ ธุรกิจลักลอบค้าสัตว์นั้นยังคงมีอยู่ เพราะความต้องการในตลาดจากกลุ่มที่ซื้อมาเลี้ยงเพื่อความเพลิดเพลิน หรือมีรสนิยมชอบเลี้ยงสัตว์แปลกๆ ที่ผ่านมาพบว่าสามารถหาซื้อสัตว์ป่าหรือสัตว์คุ้มครองหลายชนิด ตามสถานที่ต่างๆ เช่น ตลาดนัด จุดผ่านแดน บางส่วนลักลอบส่งออกไปยังต่างประเทศ และปัจจุบันยังพบด้วยว่ามีการซื้อขายแลกเปลี่ยนกันผ่านโลกโซเชียล ทั้งที่เป็นกลุ่มลับๆ และเปิดเผยอย่างไม่เกรงกลัวกฎหมาย

เหตุผลที่ธุรกิจบาปยังดำเนินอยู่ได้นั้นยังมีรายละเอียดอีกมากมาย แต่ยังมีมุมที่นักนิยมสัตว์แปลกในแง่ที่กล่าวมายังไม่ทราบอีกแง่หนึ่ง นั้นก็คือการเข้าไปเกี่ยวพันกับวงจรนี้ ไม่เพียงแต่ทำร้ายทำลายชีวิตสัตว์ในฉับพลันทันทีเท่านั้น บางกรณียังส่งผลระยะยาวไปจนตลอดอายุขัยของสัตว์บางชนิด เรียกได้ว่าเป็นบาประยะยาวอีกด้วย

เตือนใจ นุชดำรงค์ ผู้อำนวยการสำนักอนุรักษ์สัตว์ป่า กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช เล่าว่า การลักลอบค้าสัตว์นั้น นอกเหนือจากภาพความน่าสลดที่ได้เห็นสัตว์ป่าหรือสัตว์หลายชนิดถูกบรรจุหีบห่อเหมือนเป็นสิ่งของไม่มีชีวิต เต่าและงูถูกพันด้วยเทปกาวไม่ให้ขยับตัวดิ้น งดให้น้ำอาหาร หรือกระทั่งถูกรมยาสลบ หลายตัวต้องตายเพราะทนต่อสภาพดังกล่าวเพื่อให้ง่ายต่อการขนส่งไม่ไหว

“ตอนที่สัตว์มาถึงมือเราก็มีทั้งที่อ่อนเพลียและเครียด สัตว์หลายชนิดโดยเฉพาะตัวนิ่มที่ยึดมาได้ในแต่ละครั้ง กว่าครึ่งไม่สามารถยื้อชีวิตไว้ได้ เพราะสัตว์ชนิดนี้มีวิถีชีวิตที่ละเอียดอ่อนเมื่อถูกจับไว้ท้ายรถกระบะนานๆ ร่างกายก็อ่อนแอจนเสียชีวิตในที่สุด ที่ผ่านมาพบกระทั่งออกลูกในกล่องที่ลักลอบขนมา” ผู้อำนวยการสำนักอนุรักษ์สัตว์ป่า เล่าถึงชะตากรรมของสัตว์ที่เจ้าหน้าที่ตรวจยึดมาได้

นอกจากนี้ ยังเล่าอีกว่า หมีหรือเสือก่อนมาอยู่ในความดูแลในสถานีบางตัวมีสภาพที่น่าเวทนามาก ผอมโซเพราะอยู่ในกรงขังแคบๆ ไม่มีที่ให้ออกกำลังกาย แต่ชะตาของพวกมันยังไม่สิ้นสุดอยู่เพียงแค่นั้น สัตว์ส่วนที่ถูกยึดมาได้บางตัวยังต้องเผชิญวิบากกรรมไปตลอดชีวิตอีกด้วย

“สัตว์ที่ยึดมาได้โดยเฉพาะพวกเสือและหมีเป็นสัตว์ที่ทางเราต้องเลี้ยงไปตลอดอายุขัย มีเสือและหมีที่ยึดมาได้ที่อยู่ในความดูแลตอนนี้ ชนิดละประมาณ 80 ตัวทั้งหมดเพราะปล่อยคืนสู่ธรรมชาติไม่ได้ แต่เรามีโครงการ มีงานวิจัยที่พยายามหาทางช่วยปรับเปลี่ยนพฤติกรรมให้ปล่อยกลับคืนสู่ธรรมชาติได้ ซึ่งเรื่องนี้ก็เป็นเรื่องที่ต้องใช้เวลา สัตว์กลุ่มนี้ที่ยึดมาได้มักจะถูกนำมาเลี้ยงตั้งแต่เกิด และนำมาเลี้ยงเหมือนสัตว์เลี้ยงในบ้าน ไม่ได้สอนให้มีชีวิตตามธรรมชาติ สอนให้ล่า ป้องกันตัว หรือพึ่งพาตัวเองได้ นอกจากนี้การซื้อสัตว์ป่ามาเลี้ยง ถือเป็นการทำบาป เพราะวิธีการที่ได้มามักจะเป็นการพรากตัวมาจากพ่อแม่ จะพรากได้ก็ต้องฆ่าพ่อแม่ และหลายครั้งที่เลี้ยงไปจนโตแล้วพบว่าเริ่มดุร้ายตามสัญชาตญาณก็หาวิธีปล่อยหรือนำไปทิ้ง” เตือนใจ แจกแจงรายละเอียดให้ฟังก่อนจะเล่าด้วยว่า

สัตว์ที่ยึดมาได้และกระจายอยู่ตามสถานีต่างๆ ไม่ได้มีความเป็นอยู่อย่างสะดวกสบายเหมือนอยู่ในป่าบ้านของพวกมัน เพราะมีงบประมาณในการดูแลที่ค่อนข้างจำกัด

อย่างไรก็ดี กรมอุทยานได้เคยริเริ่มโครงการพ่อแม่อุปถัมภ์สัตว์ป่าที่เปิดโอกาสให้ประชาชนทั่วไป ผู้มีจิตศรัทธา ร่วมบริจาคช่วยเหลือด้านความเป็นอยู่ของสัตว์เหล่านั้น สามารถเข้าไปดูรายละเอียดของโครงการได้ที่ www.dnp.go.th หรือสอบถามที่สำนักอนุรักษ์สัตว์ป่า กลุ่มงานเพาะเลี้ยงสัตว์ป่า โทร.02-579-9630, 02-579-8273

การบริจาคในโครงการนี้ จะได้บุญกว่าการปล่อยนก เต่า หรือปลาที่ขายอยู่ตามวัดต่างๆ เพราะสัตว์เหล่านั้นปล่อยไปแล้วก็ถูกจับมาขายอีก เป็นวงจรที่ผู้ไปทำบุญจะได้บาปโดยไม่รู้ตัว