ภัยแล้งที่บางเลน

โดย...วุฒิ นนทฤทธิ์

ปัญหาภัยแล้งที่เกษตรกรกำลังเผชิญอยู่ในขณะนี้หนักหนาสาหัสที่สุดในรอบหลายสิบปี ขณะที่คนกรุงเทพฯ จำนวนไม่น้อยยังไม่รู้ร้อนหรือหนาว แต่สำหรับพี่น้องเกษตรกรที่ต้องพึ่งพิงน้ำเพื่อหล่อเลี้ยงชีวิต ต้องเจอกับสถานการณ์ที่ยากลำบาก จนเกิดการแย่งชิงน้ำกันในรูปแบบต่างๆ และกลายเป็นการเปิดช่องให้นักฉวยโอกาสเข้ามาแสวงหาประโยชน์จากความเดือดร้อนของพี่น้องเกษตรกร

ตัวอย่างเช่น ที่ อ.บางเลน จ.นครปฐม เกษตรกรที่อาศัยอยู่สองฝั่งคลองญี่ปุ่น ต้องยอมควักเงินจ่ายให้กับนายหน้ารายละ 90 บาท/ครั้ง เพื่อแลกกับการสูบน้ำเข้าพื้นที่ของตัวเองตามเวลานัดหมาย วิธีการก็คือจะมีนายหน้ามาติดต่อตามบ้านชักชวนให้จ่ายเงินค่าสูบน้ำเข้านา โดยนัดหมายเวลากันเช่น สี่โมงเย็นถึงหกโมงเย็นให้เตรียมเครื่องสูบน้ำรอเอาไว้ มีเวลาให้ 2 ชม. เมื่อถึงเวลานัดหมายจากสภาพคลองที่น้ำเหือดแห้ง ปรากฏว่ามีมวลน้ำจำนวนมากไหลเข้ามาในคลองให้เกษตรกรที่ยอมจ่ายเงินได้สูบน้ำเข้านาตามที่แจ้งเอาไว้จริงๆ

ถามเกษตรกรว่ารู้มั้ยน้ำมาจากไหน คำตอบคือไม่รู้และไม่สนใจว่าน้ำมาจากไหน จะมาจากการไปดักสูบน้ำจากคลองหรือแม่น้ำเข้ามาใส่คลองญี่ปุ่น หรือไปแอบเปิดประตูน้ำที่เจ้าหน้าที่ปิดเอาไว้ก็ไม่ทราบได้ รู้แต่ว่าพอถึงเวลานัดหมายจะมีน้ำไหลเข้าคลองมาให้สูบจริงแค่นี้ก็พอใจแล้ว และเมื่อหมดเวลาปริมาณน้ำในคลองญี่ปุ่นก็จะลดลงกลับไปสู่ระดับเดิมซึ่งมีปริมาณน้อยมากไม่สามารถสูบขึ้นมาใช้งานได้

พื้นที่ อ.บางเลน อยู่ห่างจากกรุงเทพฯ แค่ 50 กม. แต่ต้องเจอกับปัญหาภัยแล้งแบบที่ไม่เคยเจอมาก่อน เพราะโดยปกติคลองญี่ปุ่นจะมีน้ำท่าบริบูรณ์ดีตลอดทั้งปี หลายบ้านมีการติดตั้งยอขนาดใหญ่ที่หน้าบ้านเพื่อดักปลาที่มีอย่างอุดมสมบูรณ์ แต่ตอนนี้ต้องรื้อทิ้งก่อนที่ตลิ่งจะพัง เพราะปริมาณน้ำในคลองลดฮวบอย่างน่าใจหาย

สถานการณ์ที่บางเลนเป็นแค่ตัวอย่างหนึ่งที่สะท้อนให้เห็นว่าการแก้ปัญหาภัยแล้งของทุกรัฐบาลที่ผ่านมาล้มเหลวอย่างสิ้นเชิง พอถึงเวลาก็แก้ผ้าเอาหน้ารอดด้วยการนำรถไปแจกน้ำให้ประชาชน หว่านงบขุดเจาะน้ำบาดาล ซึ่งเป็นการแก้ปัญหาเฉพาะหน้า  ก็ได้แต่หวังว่าภัยแล้งที่บางเลนจะกระตุ้นเตือนให้รัฐบาล คสช.หันมาให้ความสำคัญกับการแก้ปัญหาในระยะยาว ไม่น้อยไปกว่าสารพัดอภิมหาโปรเจกต์ของรัฐบาล