บ้านของแม่ อุทยานเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี

โดย...วันพรรษา อภิรัฐนานนท์/ภาพ อุทยานเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี

เชื่อว่าความรักที่มีต่อแม่นั้นมีอยู่ในคนทุกคน ใกล้ถึงเทศกาลวันแห่งความรักแล้ว เวลาฟินวันนี้พาไปเยือน “บ้านของแม่” อุทยานเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ซึ่งเปรียบประดุจพระราชอนุสรณ์สถานรำลึกถึงความรักความผูกพันและความกตัญญู ที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงมีต่อสมเด็จพระบรมราชชนนี เพียงย่างกรายเข้าไปก็สัมผัสได้ถึงบรรยากาศแห่งความรักและความรื่นรมย์

อุไรวรรณ สมสมัย ผู้จัดการอุทยานเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี เล่าว่า อุทยานสร้างขึ้นในปี 2536 ตามกระแสพระราชดำริในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวที่จะให้อนุรักษ์อาคารเก่าย่านนิวาสสถานเดิมครั้งทรงพระเยาว์ของสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี โดยเมื่อทรงทราบจากคณะสำรวจว่า สถานที่แห่งนี้มีอาคารเก่าลักษณะและที่ตั้งใกล้เคียง “บ้าน” ที่สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีเคยประทับ ก็มีพระราชประสงค์ที่จะให้อนุรักษ์ไว้เป็นพิพิธภัณฑ์เทิดพระเกียรติฯ

โครงการมีพื้นที่ 4 ไร่ โดยเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดิน คือ นายแดง นานา และนายเล็ก นานาได้พร้อมใจน้อมเกล้าฯ ถวาย พัฒนาขึ้นเป็นสวนสาธารณะระดับชุมชน ประชาชนทุกเพศทุกวัยได้ใช้พักผ่อน ฟื้นฟูสุขภาพ ร่วมชุมนุมประกอบพิธี หรือกิจกรรมรื่นเริงตามเทศกาลต่างๆ อีกทั้งได้เป็นแหล่งศึกษาพรรณไม้นานาพันธุ์ บางต้นอายุมากกว่า 100 ปี แผ่กิ่งก้านสาขาให้ความร่มเย็น มีทั้งต้นโพธิ์ ต้นไทร ต้นไกรและต้นกร่าง รวมถึงพรรณไม้ เช่น พุดจีบ ปีบ  ลั่นทม สร้างความร่มรื่นท่ามกลางหมู่อาคารโบราณและศิลปะร่วมสมัย น่าชมมาก

ภายในสวนส่วนหน้าของอุทยานเป็นที่ประดิษฐานของพระราชานุสาวรีย์สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ซึ่งหล่อด้วยโลหะในพระอิริยาบถทรงพระสำราญ ตั้งอยู่บนเนินดิน ซึ่งเป็นดินที่นำมาจากสถานที่ต่างๆ ทั่วประเทศที่เคยเสด็จประทับหรือทรงประกอบพระราชกรณียกิจ ภายในมีสถานที่น่าสนใจ ประกอบด้วย อาคารพิพิธภัณฑ์หลังที่ 1 ที่บูรณะขึ้นจากอาคารโบราณ ใช้จัดแสดงนิทรรศการพระราชประวัติ และประวัติชุมชนย่านวัดอนงคาราม รวมทั้งจัดแสดงสิ่งของที่พสกนิกรถวายในงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ

ถัดมาเป็นอาคารพิพิธภัณฑ์หลังที่ 2 จัดแสดงเกี่ยวกับพระราชกรณียกิจและพระราชจริยาวัตร มีตู้จัดแสดงกลางห้องจัดแสดงสิ่งของเครื่องใช้ของสมเด็จย่า รวมทั้งงานฝีพระหัตถ์  ภายในห้องแสดงจิตรกรรมเกี่ยวกับพระราชจริยาวัตรด้านศาสนา โดย พิชัย นิรันต์ ศิลปินแห่งชาติ

ต่อมาเป็นบ้านจำลอง ซึ่งมัณฑนากรกรมศิลปากรได้จำลองจากบ้านครั้งทรงพระเยาว์ตามแบบหนังสือแม่เล่าให้ฟัง เป็นแบบจำลองเล็กๆ ถวายสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีทอดพระเนตร ซึ่งได้พระราชทานพระราชวินิจฉัยให้แก้ไขให้ตรงกับความเป็นจริง และพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขนาดเท่าจริงประดิษฐานไว้ภายในสวน ภายในบ้านจำลอง แสดงออกถึงความเป็นอยู่เรียบง่ายแบบไทย

อุทยานตั้งอยู่ในซอยสมเด็จเจ้าพระยา 3 เขตคลองสาน ที่นี่ยังเป็นสถานที่ซึ่งแสดงออกถึงความจงรักภักดีและความปรองดองของชุมชนวัดอนงคาราม ที่รวมของหลายเผ่าชนตั้งแต่ชาวไทย จีน ลาว แขก พุทธ มุสลิม พำนักอาศัยอยู่ร่วมกันอย่างสันติ เปิดให้เข้าชมเวลา 06.00-18.00 น.ของทุกวัน ยกเว้นวันหยุดนักขัตฤกษ์ การเข้าชมไม่มีค่าใช้จ่าย หน่วยงานหรือองค์กรที่เยี่ยมชมเป็นหมู่คณะ กรุณาแจ้งล่วงหน้าที่โทร.02-437-7799 จะมีวิทยากรบรรยายนำชมสถานที่ สนใจรายละเอียด www.theprinceesmothermemorialpark.org