ของขวัญแห่งการลาจาก เดวิด โบวี

โดย...เพ็ญแข สร้อยทอง

เป็นข่าวช็อกโลก เมื่อ “เดวิด โบวี” จากโลกนี้ไปในวันที่ 10 ม.ค. 2016 และไม่นานต่อมาทางบีอีซี-เทโร มิวสิคได้ส่งอัลบั้มนี้มาให้

ผลงานชุดสุดท้ายของ เดวิด โบวี ใช้รูปดาวสีดำ ★ เป็นชื่ออัลบั้ม โดยอ่านออกเสียงว่า Blackstar งานชุดนี้ออกวางจำหน่ายในวันศุกร์ที่ 8 ม.ค. ซึ่งตรงกับวันเกิดปีที่ 69 ของศิลปิน วันนั้นทาง Amazon.com จำหน่ายซีดีและแอลพีของชุดนี้ได้เกลี้ยงร้านจนต้องประกาศ “หมดชั่วคราว” ยอดขายอัลบั้มทั้งที่อเมริกาและอังกฤษก็วิ่งไปข้างหน้าอย่างสวยงาม

2 วันถัดมาจากวันเกิดและวันวางจำหน่ายอัลบั้ม เดวิด โบวี ก็เสียชีวิต หลังจากต่อสู้กับโรคมะเร็งมานานถึง 18 เดือน โทนี วิสคอนติ โปรดิวเซอร์ ที่ทำงานร่วมกับศิลปินดังบอกว่า ทั้ง 7 บทเพลงในงานชุด Blackstar คือ “Self-Epitaph” หรือคำจารึกบนหลุมฝังศพ ซึ่ง เดวิด โบวี เตรียมไว้ให้กับตัวเอง อัลบั้มนี้เป็น “Swan Song” หรือผลงานชิ้นสุดท้าย และเป็น “ของขวัญแห่งการลาจาก” ที่ เดวิด โบวี จะมอบให้กับแฟนๆ ของเขา เป็นของขวัญในแบบที่เขาอยากทำและมอบให้ ไม่ใช่ของขวัญแบบที่คิดว่าแฟนๆ จะอยากได้รับ

เดวิด โบอี หรือ เดวิด โบวี ที่เราคุ้นเคย คือ เดวิด โรเบิร์ต โจนส์ นักร้อง-นักแต่งเพลงจากบริกซ์ตัน ลอนดอน ประเทศอังกฤษ ซึ่งกลายมาเป็น “Icon” ระดับโลก และใช้ช่วงชีวิตบั้นปลายอยู่ที่สหรัฐ เขาคือ หนึ่งในผู้ทรงอิทธิพลเเห่งวงการดนตรี เจ้าพ่อแกลมร็อก ผู้ด้วยการสร้างสรรค์สิ่งใหม่ๆ ให้กับวงการตลอด 50 กว่าปีที่ผ่านมา

งานชุดที่ 25 ของ เดวิด โบวี เป็นอะวองต์การ์ด แจ๊ซ/อาร์ตร็อก และเอ็กเพอริเมนทัล ร็อก ผสมผสาน ออกมาเป็นเพลง “หลอน/ล้ำ/ลอย” เสียงร้องจากคณะนักร้องประสานเสียงสไตล์เกรกอเรียน รวมทั้งเครื่องเป่าถูกนำมาสร้างสีสัน เสียงบาริโทนของ เดวิด โบวี ยังคงลีลาและชีวิตชีวาไม่ต่างไปจากเดิม ทั้งหมดเป็นเพลงแบบที่คุณสามารถปล่อยจิตใจให้ออกเดินทางไปสู่ดินแดนอันไกลโพ้นพ้นจากความจริง แต่เมื่อจิตของคุณจับต้องสัมผัสกับเนื้อหา มันก็จะพาคุณกลับมาสู่ความเป็นจริง

อัลบั้มนี้ทำระหว่างปี 2014-2015 ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่ เดวิด โบวี รู้แล้วว่าตัวเขาเป็นโรคมะเร็ง เพลงไตเติ้ลแทร็กถูกปล่อยออกมาเป็นซิงเกิ้ลแรกในเดือน พ.ย. ตามออกมาด้วย Lazarus ซึ่งนับเป็นซิงเกิ้ลสุดท้ายที่ เดวิด โบวี ปล่อยออกมาก่อนเสียชีวิต เพลงนี้คือ ความคิดเห็น ความรู้สึกของศิลปินดังเกี่ยวกับความตายที่กำลังจะมาถึงอย่างแท้จริง ในวันที่ 7 ม.ค. เอ็มวีของเพลง Lazarus ถูกปล่อยออกมาเผยแพร่ผ่าน Vevo ของศิลปิน นี่อาจจะเป็นภาพเคลื่อนไหวภาพท้ายๆ ในชีวิตของ เดวิด โบวี ที่ออกสู่สาธารณะ ภาพในวิดีโอนั้นยังคงเอกลักษณ์ความเป็นเขาไว้ได้ ตั้งแต่ต้นจนจบ

นอกจากแต่งเพลงร้องเพลง เดวิด โบวี ยังเล่นกีตาร์ในเพลง Lazarus และเป่าฮาร์โมนิกาในเพลง I Can’t Give Everything Away สองเพลงในอัลบั้มนี้คือ Sue (Or in a Season of Crime) และ ‘Tis a Pity She Was a Whore เคยออกเผยแพร่มาก่อนหน้านี้แล้ว เขานำมาบันทึกเสียงใหม่และรวมไว้ใน Blackstar อีกครั้ง โดยเพลงหลัง (ซึ่งตั้งชื่อตามบทละครของ จอห์น ฟอร์ด กวีและนักประพันธ์บทละครชาวอังกฤษซึ่งมีชีวิตอยู่ในช่วงศตวรรษที่ 16) นั้น นักดนตรีแจ๊ซ ดอนนี แม็คคาสลิน มาบรรเลงแซ็กโซโฟนแทนที่ฝีปากการเป่าของ เดวิด โบวี ในออริจินัลเวอร์ชั่น ระหว่างการทำงานร่วมกันเมื่อต้นปี 2015 ดอนนี และวงของเขาไม่ระแคะระคายเรื่องปัญหาสุขภาพของ เดวิด โบวี เลย

โรเบิร์ต ฟ็อกซ์ เพื่อนสนิทของ เดวิด โบวี บอกว่า ตลอดเวลาปีครึ่งมีคนนอกครอบครัวรู้เรื่องความเจ็บป่วย รวมทั้งวาระสุดท้ายที่ใกล้มาถึงของเขาเพียงไม่กี่คน เพราะเขาไม่ต้องการให้มีผลกระทบกับอัลบั้มกระทบกับละคร Lazarus ซึ่ง เดวิด ร่วมเขียนบทที่สำคัญคือไม่อยากให้กระทบกับครอบครัวของเขา

ภาพสุดท้ายของเขาที่ออกสู่สาธารณะคือ เมื่อวันที่ 12 ธ.ค. 2015 ที่นิวยอร์ก ในการแสดงรอบแรกของละครเพลง  Lazarus ที่ โรเบิร์ต เป็นโปรดิวเซอร์ ในช่วงสัปดาห์สุดท้ายของชีวิต เดวิด ยังบอกกับ โรเบิร์ต ว่า เขาอยากคุยเรื่องละคร อยากบอกว่าเขารู้สึกอย่างไร และอะไรคือแผนสำหรับอนาคต

ตลอดเวลาที่ทำงานชิ้นนี้ เดวิด โบวี รู้ดีว่า วันเวลาของเขาบนโลกนี้กำลังจะจบสิ้นลง และเขาจะได้ย้ายไปสู่ “ดวงดาวสีดำ” ซึ่งได้สะท้อนออกมาในเนื้อหาของบทเพลง ทุกเพลงหมุนเวียนอยู่รอบความตายที่กำลังจะเกิดขึ้น เผยให้เห็นถึงวันเวลาของชายคนหนึ่งซึ่งกำลังต่อสู้กับการจากพราก เป็นการอยู่กับปัจจุบัน และแลไปข้างหน้า ถึงแม้มันจะเจ็บปวด เศร้าสร้อย และมองเห็นแสงแห่งความหวังแต่เพียงเล็กน้อย ก็อาจจะดีกว่าถวิลหาอดีตแสนดีที่ผ่านล่วงไปแล้ว

ถ้าหาก Blackstar  เป็นเหมือนคำสั่งเสียก็นับเป็นคำสั่งเสียที่กระชับรัดกุม หมดจดงดงาม และถ้าจะคิดถึง Blackstar ในฐานะอัลบั้มชุดที่ 25 ของศิลปินผู้หนึ่ง นี่ก็นับเป็นงานเพลงที่น่าสนใจอย่างยิ่ง สามารถเรียกได้ว่า น่าสนใจมากกว่างานเพลงบางชุดของเขาที่เราเคยคิดว่าน่าสนใจ

Blackstar เป็นงานเพลงที่ไม่ป๊อปเลย ทั้ง 7 เพลงอาจจะไม่ใช่งานที่ดีเจเลือกเปิดในรายการวิทยุ ไม่ใช่เพลงสำหรับเอาอกเอาใจคนฟังกลุ่มใหญ่ แต่นี่จะเป็นอะไรไม่ได้ นอกเสียจาก “สุดยอด” ของผลงานเพลง ซึ่งรวมประสบการณ์กว่า 5 ทศวรรษบนเส้นทางอาชีพและกลั่นกรองออกมา ถ้าหากชีวิตและงานที่ผ่านมาของ เดวิด โบวี นับเป็นตำนาน Blackstar ก็ทรงคุณค่าแก่การบันทึกไว้ในหน้าท้ายๆ ของตำนานเล่มนั้น

สำหรับ เดวิด โบวี Blackstar อาจจะเป็นภารกิจแห่งชีวิต ซึ่งเมื่อทำเสร็จสิ้นลงแล้วก็ไม่มีอะไรต้องเป็นห่วงอีกต่อไป

ถึงร่างกายของเขาจะจากไปแล้ว แต่ความเป็น เดวิด โบวี ยังคงอยู่ในบทเพลง รวมทั้งในประวัติศาสตร์ของวงการเพลงและในความทรงจำของผู้คนตลอดไป

หลับให้สบายเถิด เดวิด โบวี และเราจะได้พบกันที่ดวงดาวสีดำ