ทำไมหมาไม่ใส่กางเกง?

โดย...ชัยฤทธิ์ ยนเปี่ยม

ลูกเข้าสู่วัย 3 ขวบ อยู่ในช่วงช่างซักช่างถาม เป็นพัฒนาการสำคัญของเด็กวัยนี้

“ทำไมเช้าแล้วพระจันทร์ยังอยู่อ่ะพ่อ”

...ก็มันกำลังกลับบ้าน มันเริ่มจางแล้วไงครับลูก พระอาทิตย์ก็ขึ้นมาแทน เดี๋ยวมันมาใหม่ตอนกลางคืน

เมื่อพาเจ้าตัวเล็กเดินไปซื้อของที่เซเว่นหน้าปากซอย เจ้าหนูสงสัย พลางว่า

“พ่อๆ ทำไมหมาอึแล้ว ไม่ยอมชักโครก มันกองอยู่อย่างนี้ดีไหม” ...อึม... หมาไม่ใช่คนนะลูก คนต้องชักโครกถูกแล้วล่ะ

ผ่านไปหลายวัน อากาศเริ่มเย็น ผมพาลูกเดินเที่ยวแถวบ้าน เจ้าหนูข้องใจสุนัขมีเจ้าของตัวหนึ่งเดินป้วนเปี้ยนไปมา

“พ่อทำไมหมามันใส่แต่เสื้อ ไม่ใส่กางเกง”

คิดมุขตอบแทบไม่ทัน “อ๋อ ปกติมันไม่ใส่เสื้อ แต่ตอนนี้อากาศหนาว เจ้าของเขาเลยใส่เสื้อ แล้วเสื้อมันยาวถึงขาเลยเห็นไหม ก็ไม่ต้องใส่กางเกงไง”

เวลาอยู่บนท้องถนนเป็นโอกาสดีที่ได้สอนลูกเรื่องกฎจราจรไฟเขียว ไฟแดง ไฟเหลือง หลายคนที่ลูกซน มักขู่ให้ระวังตำรวจ แต่คิดหลายครั้ง ถ้าเราสร้างความกลัวสิ่งหนึ่งเพื่อให้เขาหยุดดื้อบางอย่าง ต่อไปเขาอาจกลัวสิ่งนั้นถาวรไปเลยก็ได้ ซึ่งไม่น่าเป็นเรื่องดี

พักหลังมาเจ้าหนูเริ่มเข้าใจอะไรบางอย่าง ผมเลยไม่สร้างภาพให้ตำรวจน่ากลัวไปทุกเรื่อง ถ้าทำไม่ดีจะจับตัวอย่างนั้น อย่างนี้ เหมือนที่เขาเคยถามว่า“หนูกินข้าวเหนียวหมูแล้วตำรวจจับไหม?@#@” แต่บอกให้รู้ว่าตำรวจจะจับคนทำผิดกฎหมาย โดยเฉพาะคนฝ่าฝืนไฟแดง

ไฟแดง ไฟเหลือง เด็กเข้าใจได้ดี หยุด เตรียมหยุด ไฟจราจรยุคหลังมีตัวเลขนับถอยหลัง ทำให้พ่อแม่ใช้สอนนับเลขบนท้องถนน ลูกก็นับตาม “3 2 1 อ้าวไปได้”

บางครั้งลูกโพล่งขึ้นว่า“พ่อฝ่าไฟแดง ตำรวจจับไหม”

“เอ้ย...พ่อไม่ได้ฝ่าครับ ไฟแดงอันนั้น ห้ามเราตรงไป แต่เราเลี้ยวซ้ายผ่านตลอดไง”

อีกครั้งเจ้าหนูถามต่อ “ทำไมไฟเหลืองแล้วพ่อไม่หยุด ยังไปต่อ ดีไหม”

“ไม่นะลูก...ไฟเหลือง คือ เตรียมหยุดเรายังไปได้ แต่ถ้าไฟแดงต้องหยุด”

ครั้นพานั่งรถไปเที่ยวข้างนอก ขณะถอยจอดรถเข้าซองที่เรียงรายกันเป็นระเบียบ เจ้าหนูสงสัย

“พ่อ...ทำไมคันนั้นเอาหัวเข้ามาไม่ถอยเหมือนเรา” คิดอยู่นานจะตอบอย่างไร จะบอกว่าเจ้าของรถเอาสะดวก แล้วลูกจะรู้ไหม ต้องหาคำพูดให้เข้าใจง่ายๆ เลยตอบไปว่า“เขาคงรีบมั้งลูก คงปวดฉี่เหมือนหนูไง จอดปุ๊บจะได้เข้าห้องน้ำทันที”

ครั้งหนึ่งเจ้าหนูซึ่งติดแม่อย่างกะแตงเม ถามแม่ขึ้นมา“แม่ หนูจับนมบ่อยๆ ดีไหม”

แม่ตอบไปว่า“จับได้ลูก แต่อย่าจิกนะ แม่เจ็บ”

“จับบ่อยๆ แล้วมันไม่เสียเหรอ” พ่อกับภรรยาหัวเราะขึ้นมาทันที

หลายคำถามของเด็กไร้เดียงสาฟังแล้วก็ดูตลกเอาเรื่องนั้นมาผสมกับเรื่องนี้ แต่ก็เข้าใจได้เพราะคือเด็กกำลังเรียนรู้สร้างระบบความคิด เรียงรางรถไฟในสมอง แต่ถ้าเป็นผู้ใหญ่ถามก็คงคิดในใจถามได้อย่างไรเพราะเป็นเรื่องพื้นฐานที่น่าจะรู้อยู่แล้ว

บางทีคำถามของลูก เราก็ต้องหยุดกึ๊กขึ้นมาลืมไปว่าเขาอยู่กับเราด้วย

“ทำไมพ่อชอบเสียงดังใส่แม่ ...พ่อดื้อไหม”???

“ทำไมพ่อ ผมน้อย ไม่มีผมอ่ะ”

ก็หนูเลยไม่มีผมน้อยเหมือนพ่อไง

คำถามของเด็กวัยนี้ ช่วยเรากลับมานั่งคิดเรื่องธรรมชาติและพื้นฐานที่เรามองข้ามไปหลายเรื่อง