ปีใหม่ปั่นๆๆ เที่ยวเมืองไทย

โดย...นกขุนทอง

เป็นที่ถูกใจคนรักการปั่นจักรยาน เพราะไม่ว่าจะไปเมืองไหนในประเทศไทยก็มีเส้นทางปั่นจักรยาน โดยกระทรวงมหาดไทยร่วมกับสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) เปิดโครงการ “เมืองปั่นได้ เมืองปั่นดี” ชูยุทธศาสตร์ 3 ส. คือ สวนสาธารณะ เส้นทางสัญจร และสนามกีฬา หรือสนามบิน มุ่งพัฒนา 76 จังหวัดเป็นเมืองจักรยาน ปลุกกระแสคนไทยใช้จักรยานเป็นวิถีชีวิตประจำวัน

สวนสาธารณะ คือการสร้างทางจักรยานในสวน ซึ่งทุกจังหวัดมีสวนสาธารณะขนาดต่างๆ กระจายอยู่ทั่ว และผลการสำรวจพบ 60% มีความพร้อมในการพัฒนาพื้นที่จักรยาน ด้านเส้นทางสัญจรภายในเมือง คือการพัฒนาเส้นทางจักรยานบนเส้นทางหลักที่เชื่อมโยงสถานที่สำคัญของเมือง ระบบขนส่งสาธารณะและเส้นทางที่มีผู้ใช้สัญจรเป็นประจำ โดยใช้วิธีปรับแบ่งพื้นผิวจราจร ขีดสีตีเส้น และกำหนดมาตรการดูแลตามกฎหมาย เช่น การจำกัดความเร็วไม่เกิน 30 กิโลเมตร/ชั่วโมง ซึ่งปัจจุบันทุกจังหวัดมีแผนเรื่องทางจักรยานแล้ว และสนามกีฬา หรือสนามบิน คือการสนับสนุนให้มีการขี่จักรยานโดยรอบสนามกีฬาหรือสนามบิน ด้วยการจัดพื้นที่โดยรอบและมีระบบบริหารจัดการที่เหมาะสมในแต่ละพื้นที่

อาจารย์ณรงค์ เทียมเมฆ ผู้ทรงคุณวุฒิแผนส่งเสริมกิจกรรมทางกาย สสส. กล่าวว่า ในปัจจุบันคนไทยมีการใช้จักรยานทั้งเพื่อการเดินทางในวิถีชีวิต และเพื่อการนันทนาการได้เพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัดเจน โดยตลาดจักรยานมีการเติบโตขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะช่วง 3 ปีที่ผ่านมา สามารถเติบโตจากมูลค่ารวม 3,000 ล้านบาท/ปี เป็น 5,000 ล้านบาท ในปี 2556 และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ สอดคล้องกับข้อมูลสถิติของ สสส. พบว่ามีผู้มีศักยภาพที่จะใช้จักรยานมากถึง 60 ล้านคนทั่วประเทศ ซึ่งเป็นกลุ่มเป้าหมายหลักในการรณรงค์ให้คนกลุ่มนี้เปลี่ยนพฤติกรรมและหันมาใช้การเดินทางในชีวิตประจำวันด้วยจักรยานมากยิ่งขึ้น โดยมีแผนการส่งเสริมให้มีเส้นทางจักรยานที่ปลอดภัยซึ่งถือเป็นหัวใจของเรื่องนี้ เพราะหากไม่ปลอดภัยก็จะไม่มีผู้ใช้จักรยานจริงเกิดขึ้นในวิถีชีวิต รวมถึงการสร้างเสริมทัศนคติที่ดีต่อการใช้ถนนร่วมกันในสังคม

ตอนนี้โครงการเมืองปั่นได้ เมืองปั่นดี ได้เริ่มในระยะที่ 1 มีจำนวน 17 จังหวัดเข้าร่วม ได้แก่ เชียงราย ลำพูน น่าน พิษณุโลก นครสวรรค์ อุทัยธานี อุดรธานี อุบลราชธานี ชัยนาท กาญจนบุรี สมุทรสงคราม ราชบุรี จันทบุรี ประจวบคีรีขันธ์ กระบี่ พัทลุง และสงขลา

นอกจากคนในพื้นที่จะได้ปั่นจักรยานเพื่อออกกำลังกาย ใช้เป็นยานพาหนะหลักในการสัญจรแล้ว การพัฒนาเส้นทางจักรยานในแต่ละจังหวัดยังเป็นการรับนักท่องเที่ยวที่ชื่นชอบการปั่นจักรยาน ปั่นชมเมือง หรือระยะทางไกลไปยังสถานที่ท่องเที่ยวต่างๆ ในจังหวัดได้ เพราะตอนนี้มีผู้ขี่จักรยานเพื่อการท่องเที่ยวราว 2.6 แสนคน

ปั่นจักรยานเป็นของขวัญ

รู้หรือไม่ว่า หากใช้จักรยานแทนการใช้รถยนต์เพียงสัปดาห์ละ 1 วัน จะประหยัดค่าน้ำมันได้เฉลี่ย 5,200 บาท/คัน/ปีการใช้จักรยานระยะสั้นช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากการใช้น้ำมันและก๊าซธรรมชาติในภาคขนส่ง ซึ่งเป็นเหตุสำคัญที่ทำให้การปล่อยก๊าซเรือนกระจกของไทยเพิ่มขึ้นในอัตราสูงมากจนเป็นอันดับที่ 21 ของโลกในปี 2554 จากก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ซึ่งมาจากภาคขนส่งมากถึง 27% ด้านสุขภาพ การปั่นจักรยานเป็นประจำทุกวัน อย่างน้อยวันละ 30 นาที จะช่วยให้สุขภาพร่างกายแข็งแรง ช่วยให้ระบบการไหลเวียนของโลหิตและการหายใจดีขึ้น ทำให้หัวใจและปอดทำงานได้ดี ลดความเสี่ยงในการเกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) 6 โรคหลัก ได้แก่ โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคถุงลมโป่งพอง โรคมะเร็ง โรคหลอดเลือดสมองและหัวใจ และโรคอ้วนลงพุงเมื่อทราบเช่นนี้แล้ว มาปั่นจักรยานเพื่อลดโลกร้อนกันเถอะ และยังเป็นการเสริมสร้างสุขภาพร่างกายให้แข็งแรง เป็นของขวัญปีใหม่ที่ดีต่อตัวเองและสังคมด้วย

จัดสวนสวย มอบความสุข

ทุกเทศกาลปีใหม่หลายคนทำบุญเพื่อให้ชีวิตได้พบพานเรื่องดีๆ ไปตลอดทั้งปี บางคนเข้าวัด บางคนทำบุญกับเด็ก คนชรา บริจาคสิ่งของต่างๆ แล้วแต่ใครมีจิตกุศลทางไหน เพราะความดีเป็นเรื่องที่ทำได้ง่าย อย่าง เซ็นทรัล วาย คลับ ก็ชวนเยาวชนมาทำกิจกรรม Central Y Club Love The Earth 2015 ปลุกจิตสำนึกคนรุ่นใหม่รักษ์สิ่งแวดล้อม และตระหนักถึงสภาวะโลกร้อนงานนี้เหล่าเจนวายหัวใจสีเขียวจึงแท็กทีมกันจัดสวนสวยเพิ่มพื้นที่สีเขียวให้ผู้ป่วยพักผ่อนและเพิ่มปอดแห่งใหม่ให้กรุงเทพฯ ณ สวนสาธารณะ โรงพยาบาลตำรวจ ซึ่งกิจกรรมนี้เป็นการปลูกฝังค่านิยมที่ดี ได้เรียนรู้จักการเป็นผู้ให้ มีจิตอาสา รวมไปถึงการตระหนักในการรักษาสิ่งแวดล้อม และภาวะโลกร้อน ซึ่งถือเป็นเรื่องสำคัญที่คนรุ่นใหม่จะต้องสืบทอดรักษาไว้ยังมีอีกหลายสวนที่ถูกปล่อยรกร้างไม่สวยงาม หากใครกำลังมองหากิจกรรมอาสา ลองจัดสวน แล้วจะรู้ว่าเพียงเวลาไม่กี่ชั่วโมงแต่เราสามารถคืนความสดชื่นให้กับโลกและคนได้ ดังที่ จอห์น ล็อก (John Lock) นักปราชญ์ชาวอังกฤษ ได้กล่าวว่า "A Sound mind is in a sound body" คือ "จิตใจที่แจ่มใส ย่อมอยู่ในร่างกายที่สมบูรณ์"