พิสูจน์ตัวตนและคุณค่าผู้หญิง

โดย...สมแขก

ไม่บ่อยครั้งนักที่การเดินชมนิทรรศการศิลปะจะทำให้เรารู้สึกเจ็บปวดอยู่ในใจ และการชมวิดีโออาร์ตผ่านจอโปรเจกชั่นและจอทีวี ที่ติดตั้งภายในนิทรรศการชุด “TOOLS” สำหรับผู้หญิงงานชิ้นนี้ คือ กระจกส่องตัวเอง และสำหรับผู้ชายศิลปะชิ้นนี้จะบอกคุณว่าการทำงานที่ใช้แรงงานในชีวิตประจำวันของผู้หญิงไทยไม่เคยหยุด และดูเหมือนจะไม่มีวันจบสิ้น ทั้งหมดนี้สะท้อนผ่านวิดีโอที่ให้อารมณ์ของเพนติ้งซึ่งเป็นสายที่ตัวศิลปินร่ำเรียนมา ความหวานแหววและจัดจ้านของโทนสีที่แฝงอารมณ์ขันบวกประชดประชันอย่างร้ายกาจนี่เอง ทำให้คนดูอย่างเราจุกไปหลาย

TOOLS เป็นนิทรรศการเดี่ยวในเมืองไทยครั้งแรกของ แพรว-กวิตา วัฒนะชยังกูร ศิลปินร่วมสมัยรุ่นใหม่ที่น่าจับตามอง ทำให้เราตั้งคำถามถึงความเจ็บปวดและความอดทนของนางแบบในวิดีโอความยาว 3-5 นาทีนั้น ความจริงกระจ่างเมื่อเธอบอกว่า เธอเป็นตัวแสดงในวิดีโอนั้นตั้งแต่ต้นจนจบ ศิลปินสาว เปิดเผย แนวคิดการสร้างสรรค์ผลงานวิดีโออาร์ตชุดนี้ว่า ต้องการสะท้อนเนื้อหาใน 2 แง่มุม หนึ่ง คือ การตระหนักรู้ถึงคุณค่าของผู้หญิงในสังคมไทย และอีกแง่มุมหนึ่งคือการทดสอบขีดจำกัดของร่างกายและจิตใจของตัวเธอเอง โดยเปรียบเทียบการแสดงของเธอเป็นการทำสมาธิ เพื่อทดสอบขีดจำกัดความอดทนและความเจ็บปวดสู่การละตัวตนของเธอเองกลายเป็นสิ่งของที่เธอสวมบทบาทอยู่

 

“งานชุดนี้คัดมาจำนวน 6 ชิ้นจากผลงานที่ชอบที่สุดในรอบ 3 ปี ตั้งแต่ปี 2556-2558 สื่อถึงงานในบ้านของผู้หญิง โดยใช้ร่างกายของตัวเองแทนอุปกรณ์เครื่องใช้ในบ้าน เช่น ผลงานชื่อ The Dustpan (ไม้กวาด) ห้อยหัวลงมาและใช้ผมของตัวเองแทนเป็นไม้กวาด The Ice Shaver (ที่ไสน้ำแข็ง) แพรวใช้หน้านาบกับก้อนน้ำแข็งแทนเครื่องไสน้ำแข็ง The Scale (ตาชั่ง) ที่ต้องใช้ฝ่าเท้าทั้งสองข้างรับแตงโมที่ถูกโยนลงมา 60 ลูก และ The Robes (ราวตากผ้า) ที่ต้องโหนตัวบนสลิง เสมือนเป็นผ้าที่ตากไว้บนราว”

“วินาทีที่เราจำลองตัวเองเป็นสิ่งใดสิ่งหนึ่ง แรกๆ จะรู้สึกไม่ชิน แต่เมื่อไปถึงระยะหนึ่งจะรู้สึกเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน เราจะเริ่มสูญเสียตัวตนไปทีละน้อยและจะลืมตัวตนไปในที่สุด นี่คือผลที่ได้รับกับตัวเอง แต่สำหรับสิ่งที่อยากสะท้อนผ่านงานก็คือทดสอบขีดจำกัดของร่างกาย รวมทั้งต้องการแสดงให้เห็นถึงความแข็งแกร่งของผู้หญิงผ่านงานบ้านที่ผู้หญิงทำอยู่ทุกวัน ซึ่งต้องใช้แรงกาย แรงใจ หลายคนที่ดูแล้วบอกว่าเจ็บปวดหรือทรมาน อยากบอกว่านี่คือสิ่งที่ผู้หญิงต้องเจอ แพรวไม่ได้บอกว่าผู้หญิงทุกข์ทรมานกับสิ่งที่พวกเธอทำ แต่อยากให้มองว่าพวกเธอแข็งแกร่งที่ทำสิ่งเหล่านี้มาโดยตลอด” 

ผลงานของกวิตาได้ร่วมแสดงในหลากหลายเทศกาลระดับนานาชาติ เช่น Melbourne Art Fair (2557) Sydney Contemporary Art Fair (2558) Art Taipei (2558) Inspiracje International Visual Art Festival ในเมือง Szczecin (2557) และ Ikono On Air Festival กรุงเบอร์ลิน (2556) และยังมีทั้งนิทรรศการแสดงเดี่ยวและกลุ่มที่แกลเลอรี่พาณิชย์ รวมทั้งแกลเลอรี่ของศิลปิน เช่น Stills Gallery (ซิดนีย์), Beam Contemporary (เมลเบิร์น), Screen Space (เมลเบิร์น) Counihan Gallery (เมลเบิร์น) Seventh Gallery (เมลเบิร์น) RMIT School of Art Gallery (เมลเบิร์น) และ Sencus Luoghi per l’Arte Contemporanea (ฟลอเรนซ์) และเมื่อเร็วๆ นี้ผลงานของเธอยังได้ขึ้นปกนิตยสาร Australian Art Collector ฉบับที่ 69 และได้เป็น 1 ใน 5 finalists ของ Jaguar Asia Tech Art Prize 2015 อีกด้วย  ปัจจุบันเธอเป็นศิลปินที่อยู่ในสังกัดของ Stills Gallery (ซิดนีย์)

หากอยากดื่มด่ำกับอีกหนึ่งรูปแบบของงานศิลปะที่นำเทคโนโลยีมาประยุกต์กับงานศิลปะได้อย่างลงตัว ผลงานวิดีโออาร์ต ชุด “TOOLS” ของกวิตา เริ่มจัดแสดงแล้วตั้งแต่วันนี้-10 ม.ค. 2559 ที่เดอะ แจม แฟกตอรี่ คลองสาน ผู้สนใจสามารถติดตามกิจกรรมดังกล่าวได้ทางแฟนเพจ www.facebook.com/TheJamFactoryBangkok